Οι νέες περιοχές μετάθεσης εκπαιδευτικών Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Πρωτοπρ. Βασίλειος Καλλιακμάνης, Ο άγιος της χαράς

α) «Χαρά μου, απόκτησε πνεύμα ειρήνης και τότε χιλιάδες ψυχές θα σωθούν κοντά σου». Η διδαχή αυτή του Οσίου Σεραφείμ του Σάρωφ, που τιμάται στις 2 Ιανουαρίου, γίνεται λίαν επίκαιρη στη σύγχρονη εποχή, αφού όλα τα πράγματα μετρούνται με επίκεντρο τα οικονομικά μεγέθη και είναι διάχυτες η ανασφάλεια, η διαρκής ταραχή και η σύγχυση. Προφανώς δεν υπάρχει παραμικρή υποψία για τις κρυμμένες εσωτερικές δυνάμεις που βρίσκονται σε ύπνωση, αλλά φανερώνονται από τους ανθρώπους που αξιοποιούν τα δώρα του Θεού. Και οι δυνάμεις αυτές σχετίζονται με πνευματικά μεγέθη και την ποικιλία των θείων χαρισμάτων.

β) Ο Όσιος Σεραφείμ ήταν άνθρωπος του Θεού και μέσα από δύσκολες συνθήκες ανέδειξε τα δώρα και τα χαρίσματα με τα οποία τον προίκισε ο Θεός.

Στην ερώτηση του πλούσιου γαιοκτήμονα Μοτοβίλωφ, που είχε θεραπευθεί από τον όσιο και έγινε στη συνέχεια πιστός μαθητής του, «ποιος είναι ο σκοπός της χριστιανικής ζωής;», εκείνος απάντησε: «Είναι η απόκτηση του Αγίου Πνεύματος που λαμβάνουμε με όσα μας συνιστά η Εκκλησία και προπαντός με την προσευχή».

γ) Όταν στη συνέχεια, μετά από θερμή προσευχή του οσίου ο Μοτοβίλωφ δέχθηκε αγιοπνευματική εμπειρία και ρωτήθηκε από αυτόν τι αισθάνεται, απάντησε: «Ησυχία, και ειρήνη ανέκφραστη. Η καρδιά μου κατακλύζεται από άρρητη χαρά. Κι ακόμη, μια ανείπωτη θερμότητα και ευωδία, που δεν έχω αισθανθεί ποτέ». Αυτή η ευωδία είναι του αγίου Πνεύματος και η θερμότητα είναι εσωτερική, απάντησε ο όσιος. Θερμαινόμενοι από αυτή οι ερημίτες δεν φοβούνταν το χειμώνα, διότι ήσαν ενδεδυμένοι το χιτώνα της χάριτος, που αντικαθιστούσε το ένδυμα.

δ) Όπως γράφει ο Φώτης Κόντογλου: «Mέσα στα δάση του Σάρωφ υπήρχανε κι’ άλλοι ασκητάδες, ο ένας μακριά από τον άλλον ως δυο-τρία βέρστια. Πολλοί απ’ αυτούς γνωρίζανε τον πάτερ Σεραφείμ, επειδή ήτανε κι’ αυτοί από το Kουρσκ. H δική του καλύβα βρισκότανε σ’ ένα χαμοβούνι με πυκνά δέντρα. Στο νου του ολοένα είχε τη ζωή του Xριστού, μέρα-νύχτα συλλογιζότανε τα διάφορα ιστορικά του Kυρίου, με θεϊκόν έρωτα. Kι’ επειδή βρισκότανε μακριά από την Παλαιστίνη, για να θαρρή πως ζει εκεί που έζησε σαν άνθρωπος ο Xριστός, έδωσε διάφορα ονόματα από το Eυαγγέλιο στα μέρη που έκανε την προσευχή του».

ε) «Τις Kυριακές και τις γιορτές πήγαινε στην εκκλησιά του μοναστηριού και κοινωνούσε. Τις περισσότερες φορές τον παρακαλούσανε οι μοναχοί να μη φύγη αμέσως, για να ακούσουνε τα αγιασμένα λόγια του. Γυρίζοντας πίσω στην κέλλα του, έπαιρνε παξιμάδι για όλη τη βδομάδα. Mα πάντα του περίσσευε. Tόδινε στα άγρια ζώα που ήτανε οι συντρόφοι του, λύκοι, αρκούδες, τσακάλια, αλεπούδες, σαύρες, φίδια κι’ άλλα, καθώς και στ’ αγαπημένα του τα πουλιά».

στ) Η εσωτερική ειρήνη του οσίου απηχούνταν και στη δημιουργία του Θεού, αφού κοντά του ημέρευαν ακόμη και τα άγρια ζώα. Είναι γνωστή η ειρηνική σχέση του αγίου με μια αρκούδα. Στην καρδιά του μεγάλου ασκητή ενοικούσε η χάρη. Αλλά και η χαρά ως καρπός του Αγίου Πνεύματος πλημμύριζε τη ζωή του. Παρ’ όλες τις δυσκολίες και τους πειρασμούς ο όσιος Σεραφείμ ήταν ο άγιος της χαράς. Δόξαζε τον Θεό ακόμη και για τις κακουχίες.

ζ) «Η δόξα του οσίου του Σάρωφ δεν είναι επίγεια και πρόσκαιρη, αλλά ουράνια κι αιώνια, μόλο που έλεγε τον εαυτό του φτωχό Σεραφείμ και ταπεινό δούλο της Παναγίας», σημειώνει ο Φ. Κόντογλου. Είναι από εκείνους τους αγίους που ήτανε χαρούμενοι σαν τα παιδιά, κατά τον λόγο του Kυρίου που είπε: «Eάν μη στραφήτε και γένησθε ως τα παιδία, ου μη εισέλθητε εις την βασιλείαν των ουρανών» (Ματθ. 18,3).

Πηγή: http://www.makthes.gr/news/opinions/98310/

Το νέο Δ.Σ. του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής

 

Με απόφαση που υπέγραψε ο υπουργός Παιδείας Κ. Αρβανιτόπουλος (ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ) , τοποθετούνται πρόεδρος στο Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής ο Ειδικός Γραμματέας του υπουργείου Παιδείας Σωτήρης Γκλαβάς και Αντιπρόεδρος ο μέχρι σήμερα Περιφερειακός Διευθυντής Εκπαίδευσης Αττικής Γιάννης Κουμέντος

Ειδικότερα το εξαμελές (σ.σ. η υπουργική απόφαση αναφέρει ότιο είναι επταμελές ενώ στην πρφαγματικότητα είναι εξαμελές) Διοικητικό Συμβούλιο του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.) , έχει ως εξής:

       α) Σωτήριος Γκλαβάς του Ιωάννη, πρώην Πρόεδρος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, ως    

       Πρόεδρος.

β) Κουμέντος Ιωάννης του Νικήτα, εκπαιδευτικός ΠΕ70, ως μέλος.

γ) Ματσαγγούρας Ηλίας του Γεωργίου, Καθηγητής του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, ως μέλος.

δ) Παναγιωτόπουλος Θεμιστοκλής του Νικήτα , Καθηγητής του Τμήματος Πληροφορικής του Πανεπιστημίου Πειραιώς, ως μέλος.

ε) Γιαλούρης Παρασκευάς του Παναγιώτη, εκπαιδευτικός ΠΕ04, σχολικός σύμβουλος Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, ως μέλος.

στ) Αντωνίου Ιωάννης του Βασιλείου , εκπαιδευτικός ΠΕ02, διευθυντής του 2^ου Πειραματικού Γυμνασίου Αθηνών, ως μέλος.

 

1. Ως Αντιπρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Ι.Ε.Π. ορίζεται ο κ. Κουμέντος Ιωάννης.

2. Η θητεία των μελών του ανωτέρω συμβουλίου είναι τριετής.

3. Χρέη γραμματέα εκτελεί υπάλληλος του Ι.Ε.Π., ο οποίος ορίζεται με τον αναπληρωτή του με απόφαση του Προέδρου.

Πηγή: http://www.esos.gr/dimosia-ekpaidefsi/defterovathmia/item/31296-s-gklavas-proedros-kai-g-koymentos-antiproedros-sto-iep-to-eptameles-neo-symvoylio.html



2013: Έτος των πολιτών. Ο ρόλος της Εκκλησίας στη διαμόρφωση δημοκρατικών πολιτών

του Κωνσταντίνου Ζορμπά

 

«Αυγούστου μοναρχήσαντος επί της γης, η πολυαρχία των ανθρώπων επαύσατο… υπό μίαν βασιλείαν εγκόσμιον, αι πόλεις γεγένηται…» (Εσπερινός Χριστουγέννων, Δοξαστικό, Ήχος β’)

Το 2013 ορίστηκε επίσημα ως το «Ευρωπαϊκό Έτος των Πολιτών». 20 χρόνια μετά την κατοχύρωση της ιθαγένειας της Ένωσης, το Ευρωπαϊκό Έτος των Πολιτών αποτελεί μια μοναδική ευκαιρία για να μελετήσουμε τόσο όσα επιτεύχθηκαν ήδη για τους πολίτες όσο και στην εκπλήρωση των προσδοκιών τους για το άμεσο μέλλον. Οι εκδηλώσεις που θα πραγματοποιηθούν, καθ’ όλη τη διάρκεια του Ευρωπαϊκού Έτους (2013), θα επικεντρωθούν στα δικαιώματα των πολιτών που τους παρέχει η Ευρωπαϊκή Ένωση και θα δώσει το έναυσμα για μια πανευρωπαϊκή συζήτηση με τους πολίτες σχετικά με ποια μορφή θα πρέπει να έχει η Ευρωπαϊκή Ένωση και ποιές μεταρρυθμίσεις απαιτούνται για τη βελτίωση της καθημερινής τους ζωής. Είναι γεγονός αδιαμφισβήτητο ότι «20 χρόνια μετά την κατοχύρωση της ιθαγένειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ήρθε η ώρα να αναλογιστούμε σε ποιο σημείο βρισκόμαστε και τι θα πρέπει να φέρει το μέλλον», δήλωσε η Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Viviane Reding, Επίτροπος για θέματα δικαιοσύνης και ιθαγένειας.

***

Οι ποικίλες πρωτοβουλίες και τα προγράμματα για την εκπαίδευση για δημοκρατικούς πολίτες εξυπηρετούν την ανάγκη να πλησιάσουν οι πολίτες την Ευρώπη και να τους επιτραπεί να συμμετάσχουν πλήρως στην οικοδόμησή της. Αυτές οι προσπάθειες όμως συναντούν τον δικαιολογημένο, πολλές φορές, ευρωσκεπτικισμό των ευρωπαίων πολιτών αδιαφορώντας για τη συμμετοχικότητά τους στα ευρωπαϊκά δρώμενα.

Η πρόσφατη ευρωπαϊκή βιβλιογραφία επιβεβαιώνει τα παραπάνω. Το βιβλίο «Το Σύνταγμα της Ευρώπης» (La Constitution de l’ Europe, έκδ. Gallimard, Paris 2012) του Juergen Habermas, η πολεμική των Daniel Cohn-Bendit και Guy Verhofstadt, «Ευρώπη στάσου όρθια!» (Debout l’ Europe, έκδ. Actes Sud, Brussels 2012) ή το βιβλίο της Sylvie Goulard και του Mario Monti «Η Δημοκρατία στην Ευρώπη» (De la démocratie en Europe. Voir plus loin, έκδ. Flammarion, Paris, 2012), ακόμη και τα βιβλία «Ο αγγελιοφόρος της Ευρώπης» (Le messager de l’ Europe) του Robert Menasse ή «Η κρίση που έρχεται» (La crise qui vient. La nouvelle fracture territorial, έκδ. Seuil, Ρaris, 2012) του Laurent Davezies και πολλών άλλων πολιτικών, ακαδημαϊκών ή φιλοσόφων κάνουν την ίδια διαπίστωση: η κρίση πρέπει να ερμηνευθεί ως μια ευκαιρία για μια απαραίτητη εκβάθυνση και προβληματισμό της Ευρώπης μαζί με τον πολίτη. Παρόλα αυτά, οι παραπάνω συγγραφείς δεν δίδουν κάποια θετική απάντηση στο κρίσιμο ερώτημα πώς θα εξηγήσουν συγκεκριμένα στον ευρωπαίο «πολίτη» τα επόμενα βήματα προς μια κοινή ευρωπαϊκή φορολογική πολιτική, τον προϋπολογισμό της λιτότητας, το ενδιαφέρον για μια ομοσπονδιακή Ευρώπη κ.ά.

Αυτή η άποψη υποστηρίζεται και από κορυφαίους πολιτικούς. Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Jose Manuel Durão Barroso, δήλωσε, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (12 Σεπτεμβρίου 2012), ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση συνεχίζει να βρίσκεται σε κρίση, λόγω της κοινωνικής αλλά και πολιτικής κρίσης, κυρίως δε λόγω της κρίσης εμπιστοσύνης των πολιτών απέναντι στους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Αυτή η κρίση αποτελεί καταρχήν μια πρόκληση για την πολιτική και την οικονομία αλλά και μια πρόκληση για την εκπαίδευση, η οποία μπορεί να προωθήσει και να ενισχύσει άμεσα τη δημοκρατία, τη συμμετοχικότητα και την αλληλεγγύη.

Στις 12 Οκτωβρίου 2012, η Νορβηγική Επιτροπή Νόμπελ, τίμησε την Ευρωπαϊκή Ένωση με το Νόμπελ Ειρήνης για το 2012. Στην επίσημη ανακοίνωση σημειώθηκε, μεταξύ άλλων, ότι οι προκάτοχοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης συνέβαλλαν, πάνω από έξι δεκαετίες, στην προώθηση της ειρήνης, της συμφιλίωσης, της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ευρώπη. Αυτό σημαίνει ότι η Νορβηγική Επιτροπή Νόμπελ εστιάζει την προσοχή της στο πιο σημαντικό επίτευγμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης που είναι ο αγώνας της για την ειρήνη, τη συμφιλίωση, τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα και κατάφερε να μετατρέψει την Ευρώπη «από μια ήπειρο πολέμου σε ήπειρο ειρήνης»! Αυτό είναι το πραγματικό μήνυμα, μήνυμα που επικεντρώνεται στην εκπαίδευση και στα ουσιαστικά αποτελέσματά της. Η εκπαίδευση για δημοκρατικούς πολίτες είναι ένα ζητούμενο και μάς αφορά όλους για ένα καλύτερο μέλλον για τους πολίτες της Ευρώπης.

Η ανησυχία βέβαια επικεντρώνεται ως προς την νεολαία. Το 2005, ο Ján Figel, πρ. Επίτροπος για την εκπαίδευση, την κατάρτιση, τον πολιτισμό και τη διαπολιτισμικότητα δήλωσε ότι η «εκπαίδευση, η οποία πρέπει να περιλαμβάνει την εκμάθηση για τα δικαιώματα και τα καθήκοντα των πολιτών, το σεβασμό των δημοκρατικών αξιών και των ανθρώπινων δικαιωμάτων, τη σημασία της αλληλεγγύης και της θρησκευτικής ελευθερίας σε μια δημοκρατική κοινωνία, προετοιμάζει τους νέους για να γίνουν υπεύθυνοι και ενεργοί πολίτες» (Πρόγραμμα Eurydice, 2005, σελ. 3).

Αυτή η δήλωση απεικονίζει μία κοινωνική αλήθεια ότι η πλειοψηφία των πολιτών στην Ευρώπη δεν αισθάνονται αρμόδιοι, πολλοί δε περισσότερο δεν επιθυμούν να είναι ενεργοί πολίτες, στη διαμόρφωση της τοπικής και της ευρωπαϊκής κοινωνίας τους. Ομοίως και στη «Χάρτα του Συμβουλίου της Ευρώπης για την εκπαίδευση για δημοκρατικούς πολίτες και τα ανθρώπινα δικαιώματα», η οποία υιοθετήθηκε από την Επιτροπή των Υπουργών, στις 11 Μαΐου 2010, μεταξύ άλλων, σημειώνει, ότι εκπαίδευση «σημαίνει κατάρτιση, ευαισθητοποίηση και δραστηριότητες που στοχεύουν στην κατανόηση και τη στάση μας ως πολίτες απέναντι στα δημοκρατικά δικαιώματα και τις αρμοδιότητές μας στην κοινωνία, για σεβασμό της ποικιλομορφίας και της δημοκρατικής ζωής, εν όψει της προώθησης και της προστασίας της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου».

***

Αλλά εάν αυτό αποτελεί πρόσκληση προς όλους τους πολίτες τί θα μπορούσε να πει ο πολίτης-πιστός; Με ποιο τρόπο θα μπορούσαν οι Εκκλησίες να συμβάλλουν στη συζήτηση αυτή και μάλιστα μέσα από την εκπαιδευτική διαδικασία (κατηχητικές πρωτοβουλίες των ενοριών); Ποιος μπορεί να είναι ο ρόλος των Εκκλησιών; Πώς εκφράστηκε η έννοια του πολίτη στην πρώτη κοινότητα των Ιεροσολύμων αλλά και αργότερα;

Ένας τρόπος για να βελτιωθεί η ευρωπαϊκή δημοκρατία, υπό την ευρύτερη έννοια, είναι η ενεργή δράση των πολιτών στη ζωή της κοινωνίας. Οι Εκκλησίες, ως σημαντικό κομμάτι της Κοινωνίας των Πολιτών, μπορούν και παίζουν ένα σημαντικό ρόλο στην προετοιμασία των ανθρώπων για να ζήσουν ως υπεύθυνα μέλη στις δημοκρατικές κοινωνίες.

Στις ημέρες μας υπάρχει μια έντονη ανάγκη για να επαναπροσδιοριστεί ο ρόλος των Εκκλησιών στην κοινωνία. Επίσης πρέπει να ενθαρρυνθούν και οι κυβερνήσεις, ώστε να μπορέσουν να αποδεχθούν το γεγονός ότι κάθε μορφή γνήσιας πίστης αποτελεί φυσικό κομμάτι της δημοκρατικής διαδικασίας.

Στις ευρωπαϊκές κοινωνίες, συνολικά, οι Εκκλησίες πρέπει να επιμείνουν στο γεγονός ότι η συνειδητοποίηση των δικαιωμάτων του πολίτη προέρχεται από την αποδοχή των ευθυνών του κάθε πολίτη-πιστού να διακονήσει τον πλησίον του, ανεξαρτήτου φύλου, έθνους ή θρησκείας. (Βλ. Γαλ.,3:28. Πρβλ περισσότερα Recommendation CM/Rec 2001, 7).

Τί θα μπορούσαν να κάνουν οι Εκκλησίες και οι Θεολογικές Σχολές πάνω στο θέμα του έτους των πολιτών;

1. Διεξαγωγή σχετικής θεολογικής έρευνας για την έννοια της εκπαίδευσης και του πολίτη-πιστού. Πώς τοποθετείται ο πιστός ως υπεύθυνος πολίτης και πώς ο πολίτης ως θρησκευόμενο πιστός; Υπάρχει μια τεκμηριωμένη θεολογική προσέγγιση; Πώς εφαρμόζετε η έννοια του δημοκρατικού πολίτη στη θεσμική ζωή μιας τοπικής Εκκλησίας;

2. Μελέτη συγκεκριμένων εκπαιδευτικών προγραμμάτων τα οποία προωθούν την ευθύνη, την ενδυνάμωση των σχέσεων, την ακεραιότητα, το σεβασμό και την ελευθερία.

3. Ιδιαίτερα στο χώρο της ορθόδοξης παράδοσης η εκπαίδευση μπορεί να συμβάλει στη διαμόρφωση συνειδητών πολιτών που θα συμμετάσχουν δημιουργικά στις δραστηριότητες της τοπικής κοινωνίας (π.χ. χορός, δράμα, αθλητισμός, ανάπτυξη των διαπροσωπικών σχέσεων και των κοινωνικών δεξιοτήτων).

4. Ποια είναι τα όρια μας απέναντι στην ανοχή (tolerance); Αν και η ποικιλομορφία και η ανοχή είναι κοινές αξίες στην Ευρώπη σήμερα, δυστυχώς, δεν είναι απόλυτα αποδεκτές. Πολλοί μάλιστα αμφισβητούν τον ανοικτό ρόλο του Μαθήματος των Θρησκευτικών και θεωρούν ότι δεν έχει σχέση ούτε με το σύγχρονο σχολείο ούτε και με τη σύγχρονη κοινωνία. Με τον τρόπο αυτό υποβιβάζουν τόσο τη σημασία του όσο και την ιδιαίτερη σημασία ενός θρησκευτικού γραμματισμού υποχρεωτικού και ισότιμου με όλα τα υπόλοιπα μαθήματα.

5. Πώς θα μπορούσαν να συνεργασθούν οι Αντιπροσωπείες των Εκκλησιών στην Ευρωπαϊκή Ένωση για το έτος των Πολιτών; Με ιδιαίτερη ικανοποίηση διαβάσαμε ότι η Αντιπροσωπεία της Εκκλησίας της Ελλάδος στις Βρυξέλλες προτίθεται να «οργανώσει σειρά συναντήσεων προβληματισμού, στις οποίες η βασική μας συμβολή θα είναι η πεποίθηση ότι η σκέψη και η ύπαρξη του καθενός μας γονιμοποιείται και καρποφορεί με τη Χάρη Εκείνου που μολονότι δεν είχε «ποῦ τὴν κεφαλὴν κλίνῃ» εν τούτοις πλούτισε και ομόρφυνε τον κόσμο μας» (Χριστουγεννιάτικες ευχές).

Τα παραπάνω συνδέονται άμεσα με τα δικαιώματα των πολιτών, όπως εκφράστηκαν στη Συνθήκη της Λισσαβόνας, και μάλιστα στο άρθρο 17 σε ότι αφορά την ταυτότητα των Εκκλησιών, τα οποία συμπεριλαμβάνουν την Πρωτοβουλία των Πολιτών και τη διαβούλευση, ως άμεσα εργαλεία τεράστιας σημασίας για την ενίσχυση της δημοκρατίας. Το Ευρωπαϊκό Έτος των πολιτών θα δώσει σε όλους την ευκαιρία να ευαισθητοποιήσουμε τους Ευρωπαίους πολίτες, ώστε να αντιληφθούν ότι μπορούν να έχουν και μεγαλύτερη πρόσβαση στην ενημέρωση αλλά και άμεση προσωπική συμμετοχή στις αποφάσεις.

Πληροφορίες για το έτος των πολιτών:

βλ. http://europedia.moussis.eu/discus/discus-1353406798-94830-3428.tkl?lang=gr

Πρόγραμμα Eurydice:

http://www.indire.it/lucabas/lkmw_file/eurydice///Citizenship_schools_Europe_2005_EN.pdf

-------------------------------------------------

Σημείωση: Δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά στο amen.gr

 

Πηγή: ΘΕΟΛΟΓΟΙ ΚΡΗΤΗΣ

Το μωσαϊκό των Θρησκειών στη Ρωσία

Όλγα Φίλινα, περιοδικό Ogoniok

Το πολύχρωμο θρησκευτικό πάζλ στη Ρωσία, όπου αναμφισβήτητα κυριαρχεί η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία, συνθέτει μεγάλη έρευνα που έγινε με τίτλο «Άτλαντας των θρησκειών της Ρωσίας».

 

Οι κοινωνιολόγοι, κατάφεραν για πρώτη φορά να δημιουργήσουν έναν Άτλαντα των θρησκειών της Ρωσίας. Μέσα στο φόντο των εντόνων συζητήσεων που γίνονται σήμερα στη χώρα για τις σχέσεις μεταξύ της θρησκείας, της εξουσίας και της κοινωνίας,

ο Άτλαντας, παρουσιάζει το ολοκληρωμένο «θρησκευτικό πάζλ» της πολυεθνικής χώρας. Λίγο πριν την επίσημη παρουσίαση του μοναδικού έργου, που υλοποίησε η ερευνητική ομάδα «Sreda», στη βάση της σχετικής δημοσκόπησης που διενήργησε ο οργανισμός κοινωνικών ερευνών «Φοντ Ομπσέστβενογιε Μνένιγε -FOM», ο υπεύθυνος του προγράμματος, Ρομάν Λούνκιν, παραχώρησε συνέντευξη στο περιοδικό «OGONIOK».  

 

ΕΡ: Μας λέτε, ότι ο Άτλας σας, αποτελεί το πρώτο έργο τέτοιου μεγέθους, αλλά γνωρίζουμε ότι δημοσκοπήσεις για θέματα θρησκείας και πίστης διενεργούνται τακτικά στη Ρωσία. Τι καινούργιο προκύπτει από αυτή την έρευνά σας;

 

ΑΠ: Το δικό μας έργο αποτελεί την πρώτη έρευνα για θρησκευτικά και ιδεολογικά χαρακτηριστικά που διεξήχθη σε κάθε περιοχή της Ρώσικης Ομοσπονδίας ξεχωριστά. Καινούργια είναι επίσης και η μεθοδολογία διατύπωσης των ερωτήσεων. Κανείς μέχρι σήμερα δεν είχε σκεφτεί ότι είναι απαραίτητο να ζητήσει, για παράδειγμα από τους Χριστιανούς, σε ποια εκκλησία ανήκουν, αν κάποιοι είναι πεντηκοστιανοί, ή αν ακολουθούν πνευματικές πρακτικές της Ανατολής. Αν κοιτάξετε την παγκόσμια πρακτική, τότε για το έργο μας «Arena», μέρος του οποίου είναι ο Άτλαντας των θρησκειών, υπάρχουν τουλάχιστον δύο ξένα ανάλογα. Το πρώτο είναι μια «ευρωπαϊκή μελέτη αξιών», μέρος της παγκόσμιας έρευνας αξιών (World Values Survey) και το δεύτερο ανάλογο είναι το αμερικανικό κέντρο ερευνών «Pew», που σε τακτικά διαστήματα παρουσιάζει το δείκτη θρησκευτικότητας σε αρκετές Πολιτείες των ΗΠΑ. Προσπαθούμε να κάνουμε κάτι παρόμοιο, σύμφωνα με τις δυνατότητές μας και τις ρώσικες ιδιαιτερότητες.

 

Οι Ορθόδοξοι στη Ρωσία.

ΕΡ: Ρωσία, σημαίνει η «ιερή γη της Ορθόδοξης Ρωσίας;

ΑΠ: Ο μύθος του 80% – 90% Ορθοδόξων στη χώρα μας, είναι μία μόνο πτυχή της γενικής, επιφανειακής ματιάς στις θρησκευτικές διεργασίες. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς μας, ο αριθμός των Ορθοδόξων Χριστιανών στη Ρωσία είναι το μισό από αυτές τις εκτιμήσεις. Κατά μέσον όρο, το 40% του πληθυσμού της Ρώσικης Ομοσπονδίας. Ωστόσο, μόνο το 5% από αυτούς, δήλωσαν ότι ήταν πιστοί που ανήκουν σε μια συγκεκριμένη κοινότητα (ενορία) και εκκλησιάζονται σε τακτική βάση. Αλλά αυτά τα δεδομένα, με κανέναν τρόπο δεν μειώνουν τον ρόλο της Ορθοδοξίας στη Ρωσία. Απλά, δίνουν μια ιδέα για το πραγματικό μέγεθος και τη φύση του ποιμνίου της Ρώσικης Ορθόδοξης Εκκλησίας (ΡΟΕ).

ΕΡ: Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε πρόσφατα, από το ΙνστιτούτοGallup, για τη θρησκευτικότητα στον κόσμο, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο αριθμός των πιστών μειώνεται. Στην Γαλλία, κατά 20%, σε σύγκριση με το 2005, στις Ηνωμένες Πολιτείες κατά 13%. Στη Ρωσία, η μείωση είναι μικρή, μόλις το 2%. Οι διαπιστώσεις αυτές συμφωνούν με τις δικές σας;

ΑΠ: Όταν ένα άτομο πιστεύει στο Θεό αλλά δεν πρεσβεύει μια συγκεκριμένη θρησκεία, όταν τον ρωτάνε αν είναι θρήσκος, είναι πολύ πιθανό να απαντήσει, όχι. Τα δεδομένα μας, σε σχέση με τα στοιχεία της έρευνας της Gallup, συμπίπτουν στο γεγονός ότι ο ρόλος των παραδοσιακών, εθνικών θρησκειών στην κοινωνία, ίσως να έχει μειωθεί. Αλλά ο ρόλος της πίστης όχι μόνο δεν μειώθηκε, και ίσως ακόμη και να αυξήθηκε. Τα είκοσι και πλέον χρόνια θρησκευτικής ελευθερίας στη Ρωσία έχουν αναπτύξει μια τυπική ευρωπαϊκή θρησκευτική ποικιλομορφία, με αφθονία στους τρόπους με τους οποίους οι άνθρωποι αναζητούν τον εαυτό τους. Στους καταλόγους του υπουργείου Δικαιοσύνης, οι οργανώσεις των μη ορθοδόξων χριστιανών κατέχουν τη δεύτερη θέση σε αριθμό, μετά τις οργανώσεις της Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία (ΡΟΕ), ξεπερνώντας ακόμα και τους μουσουλμάνους.

Το Ισλάμ.

ΕΡ: Το Ισλάμ είναι επίσης μια παραδοσιακή θρησκεία. Οι πιστοί που εκκλησιάζονται έχουν μειωθεί;

 

ΑΠ: Στις παραδοσιακά μουσουλμανικές περιοχές, το ενδιαφέρον της νεολαίας της Ρωσίας προς στο Ισλάμ υπάρχει. Εξάλλου, το εκκλησίασμα συμπληρώνεται από τους μετανάστες, αυτό είναι κοινό μυστικό. Αν και αξίζει να σημειωθεί, ότι το 10% των ρώσων μουσουλμάνων, δεν θεωρούν τους εαυτούς τους ούτε σουνίτες, ούτε σιΐτες. Οι ντόπιοι βλέπουν με δυσπιστία τους μέτοικους που λένε ότι ακολουθούν τους κλάδους του Ισλάμ.

ΕΡ: Ήταν ενδιαφέρον που μάθαμε ότι το 44% που ακολουθούν τις παραδοσιακές θρησκείες των προγόνων τους, είναι ρώσοι. Στην κεντρική Ρωσία, βρέθηκαν όχι μόνο βουδιστές, αλλά και υποστηρικτές ανατολικών θρησκευτικών πρακτικών. Όλα αυτά ταιριάζουν στην μόδα των «μη παραδοσιακών» θρησκειών;

ΑΠ: Στη Ρωσία, υπάρχουν νεο-ειδωλολάτρες σλαβικών δοξασιών. Είναι άνθρωποι που βλέπουν πολύ στα σοβαρά την «παραδοσιακή θρησκεία των προγόνων τους». Κάποιοι από αυτούς επιδεικνύουν ενδιαφέρον για τις σύνθετες ιδέες του κινήματος της Νέας Εποχής (New Age), μια ποικιλία από μυστικιστικές πρακτικές, στις οποίες συνυπάρχει ο παγανισμός και οι ανατολικές δοξασίες, η αστρολογία, η θεοσοφία και η φιλοσοφία του Ραίριχ. Στην έρευνά μας, οι ρώσοι κυνηγοί της «αληθινής πίστης» (που δεν είναι απαραίτητα μέλη κάποιας κοινότητας), κατατάσσονται στην ίδια ομάδα με εκείνους που είναι σαμάνοι, επειδή ανήκουν στους αυτόχθονες λαούς της Γιακουτίας, ή της περιοχής Αλτάι. Βουδιστές, υπάρχουν επίσης στη Μόσχα, στην Αγία Πετρούπολη και στο Καλίνινγκραντ. Πιθανώς, εδώ έχουμε το παραδοσιακό ενδιαφέρον της διανόησης των Δυτικών πόλεων για την Ανατολή.

Από την άλλη πλευρά, και άλλες «παρωχημένες» στις πεποιθήσεις της μαζικής συνείδησης δοξασίες, όπως οι παλαιοί πιστοί (που διαχωρίστηκαν από την επίσημη ΡΟΕ στα μέσα του XVII αι.), παραμένουν ζωντανές και ακμάζουσες. Εξακολουθούν να είναι μια πολύ δραστήρια κοινωνική ομάδα, η οποία προσελκύει τους νέους. Η κυβέρνηση και τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, η ΡΟΕ και η κοινωνία στο σύνολο της, θα πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι στη Ρωσία, μαζί με τις «παραδοσιακές» Εκκλησίες, εμφανίζονται νέες και οι παλιές αναγεννιούνται. Ο θρησκευτικός μας καμβάς είναι πολύ σύνθετος, για να τον ζωγραφίσουμε με ένα, ή δύο μόλις χρώματα.

Πηγή: http://symboulostheologon.blogspot.gr/2012/12/blog-post_22.html

Η κριτική έκδοση της Καινής Διαθήκης από την SBL ελεύθερα προσβάσιμη στο διαδίκτυο



Μια πρόσφατη κριτική έκδοση της Καινής Διαθήκης από τη Society of Biblical Literature SBLGNT είναι διαθέσιμη για ελεύθερη προβολή από την ιστοσελίδα: Biblia.com

Στη συγκεκριμένη ιστοσελίδα, όπου υπάρχουν αρκετές διαθέσιμες ξενόγλωσσες μεταφράσεις των βιβλικών κειμένων, μπορεί κανείς να διαβάσει το κείμενο που επιθυμεί χρησιμοποιώντας και τα δύο παράθυρα της οθόνης (εικονική χρήση του λογισμικού Logos). Στο παράθυρο στα αριστερά μπορεί να επιλεγεί το κυρίως κείμενο (SBLGNT), ενώ στο άλλο στα δεξιά το υπόμνημα (SBLGNTAPP).

Δείτε το σύνδεσμο παρακάτω:

SBLGNT – Biblia.com.

Πηγή: ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ

Οι 13 νέοι Περιφερειακοί Διευθυντές Εκπαίδευσης

ΡΕΠΟΡΤΑΖ:esos.gr
Με απόφαση που υπέγραψε σήμερα ο υπουργός Παιδείας Κ. Αρβανιτόπουλος (ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ) διορίζονται και τοποθετούνται οι παρακάτω εκπαιδευτικοί εκπαιδευτικούς σε θέσεις Περιφερειακών Διευθυντών Εκπαίδευσης, ύστερα από αίτησή τους ως εξής:

1. Μελισσόπουλο Σάββα του Παύλου, εκπαιδευτικό Εκπαίδευσης κλάδου ΠΕ70, στη θέση του Περιφερειακού Διευθυντή Εκπαίδευσης Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, με έδρα την Κομοτηνή.
2. Καρατάσιο Γεώργιο του Δημητρίου, εκπαιδευτικό Εκπαίδευσης κλάδου ΠΕ03, στη θέση του Περιφερειακού Διευθυντή Εκπαίδευσης Κεντρικής Μακεδονίας, με έδρα τη Θεσσαλονίκη.
3. Βόντσα Βασιλική του Γεωργίου, εκπαιδευτικό Εκπαίδευσης κλάδου ΠΕ02, στη θέση της Περιφερειακής Διευθύντριας Εκπαίδευσης Δυτικής Μακεδονίας, με έδρα την Κοζάνη.
4. Χουλιάρα Θεοδώρα του Γεωργίου, εκπαιδευτικό Εκπαίδευσης κλάδου ΠΕ70, στη θέση της Περιφερειακής Διευθύντριας Εκπαίδευσης Ηπείρου, με έδρα τα Ιωάννινα.
5. Ζιάκα Βασιλική του Ιωάννη, εκπαιδευτικό Εκπαίδευσης κλάδου ΠΕ11, στη θέση της Περιφερειακής Διευθύντριας Εκπαίδευσης Θεσσαλίας, με έδρα τη Λάρισα.
6. Καραβασίλη Ιωάννη του Ιορδάνη, εκπαιδευτικό Εκπαίδευσης κλάδου ΠΕ70, στη θέση του Περιφερειακού Διευθυντή Εκπαίδευσης Ιονίων Νήσων, με έδρα την Κέρκυρα.
7. Παναγιωτόπουλο Γεώργιο του Ανδρέα, εκπαιδευτικό Εκπαίδευσης κλάδου ΠΕ70, στη θέση του Περιφερειακού Διευθυντή Εκπαίδευσης Δυτικής Ελλάδας, με έδρα την Πάτρα.
8. Παλιαλέξη Ηλία του Ιωάννη, εκπαιδευτικό Εκπαίδευσης κλάδου ΠΕ70, στη θέση του Περιφερειακού Διευθυντή Εκπαίδευσης Στερεάς Ελλάδας, με έδρα τη Λαμία.
9. Γκίνη Δημήτριο του Αναστασίου, εκπαιδευτικό Εκπαίδευσης κλάδου ΠΕ04.01, στη θέση του Περιφερειακού Διευθυντή Εκπαίδευσης Αττικής, με έδρα την Αθήνα.
10. Μισθό Πέτρο του Δημητρίου, εκπαιδευτικό Εκπαίδευσης κλάδου ΠΕ02, στη θέση του Περιφερειακού Διευθυντή Εκπαίδευσης Πελοποννήσου, με έδρα την Τρίπολη.
11. Παπαδανιήλ Μαρία του Χρήστου, εκπαιδευτικό Εκπαίδευσης κλάδου ΠΕ70, στη θέση της Περιφερειακής Διευθύντριας Εκπαίδευσης Βορείου Αιγαίου, με έδρα τη Μυτιλήνη.
12. Μεσσάρη Διονύσιο του Σπυρίδωνα εκπαιδευτικό Εκπαίδευσης κλάδου ΠΕ04, στη θέση του Περιφερειακού Διευθυντή Εκπαίδευσης Νοτίου Αιγαίου, με έδρα την Ερμούπολη.
13. Κλινάκη Απόστολο του Ευαγγέλου εκπαιδευτικό Εκπαίδευσης κλάδου ΠΕ70, στη θέση του Περιφερειακού Διευθυντή Εκπαίδευσης Κρήτης, με έδρα το Ηράκλειο.
Β. Για τους αποχωρούντες Περιφερειακούς Διευθυντές Εκπαίδευσης, οι οποίοι διορίστηκαν με την αριθμ. Φ350.2/1500/Δ1/8-1-2010 Υπουργική Απόφαση «Διορισμός Περιφερειακών Διευθυντών Εκπαίδευσης– Παύση των μέχρι σήμερα υπηρετούντων» (ΦΕΚ 5 τ. Γ΄/11-1-2010) ισχύει η διάταξη του άρθρου 26 παρ. 14 του Ν. 3879/2010 (ΦΕΚ 163 τ. Α')
(Αριθ. Βεβαίωσης Υ.Δ.Ε. του Υπ. Παιδείας

 Πηγή: http://www.esos.gr/dimosia-ekpaidefsi/defterovathmia/item/31294-oi-13-neoi-perifereiakoi-dieythyntes-ekpaideysis.html

Η ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ ΤΗΝ ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑ

 

Α Ν Τ Ι Φ Ω Ν Η Σ Ι Σ

ΤΗΣ Α.Θ. ΠΑΝΑΓΙΟΤΗΤΟΣ

ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ

κ.κ. Β Α Ρ Θ Ο Λ Ο Μ Α Ι Ο Υ

ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΕΞΙΩΣΙΝ

ΕΠΙ Τῌ ΠΡΩΤῌ ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ

(1 Ἰανουαρίου 2013)

Ἱερώτατοι καί προσφιλέστατοι ἀδελφοί ἐν Χριστῷ,
Εὐλαβέστατοι λειτουργοί καί διάκονοι τοῦ Θυσιαστηρίου Κυρίου,
Ἐντιμολογιώτατοι Ἄρχοντες,
Ἐντιμότατε κύριε Πρόξενε τῆς Ἑλλάδος ἐνταῦθα,

Τέκνα ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά καί πάντες οἱ συμπαρόντες εἰς τήν ἑόρτιον ἐκκλησιαστικήν ταύτην σύναξιν, "Ὁ χρόνος αὔξησις συμπαθείας, καί προσθήκη φίλτρου, οὐχί ἀφορμή κόρου τοῖς πειραθεῖσιν ἐγγίνεται", διακηρύττει ὁ σήμερον τιμώμενος Μέγας Βασίλειος (Ἐπιστολή 28, τῇ Ἐκκλησίᾳ Νεοκαισαρείας παραμυθητική, P.G.32,308A.2)

Ἡ σημερινή ἑορτή τῆς κατά σάρκα περιτομῆς τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ καί τῆς μνήμης τοῦ οὐρανοφάντορος Μεγάλου Βασιλείου, συμπίπτουσα πρός τήν ἔναρξιν τοῦ νέου ἡμερολογιακοῦ ἔτους, ἀποτελεῖ ἀφορμήν ὑπομνήσεως τῶν εὐεργεσιῶν τάς ὁποίας ἐχαρίσατο εἰς ἡμᾶς ὁ Θεός κατά τόν μόλις παρελθόντα ἐνιαυτόν, ἀλλά καί ἀναθεωρήσεως τῆς ἀναστροφῆς ἡμῶν καί περισκέψεως διά τήν πορείαν μας κατά τό μόλις ἀρξάμενον ἔτος, ὁμοῦ δέ καί, ὡς ὄντων πάντων ἡμῶν τέκνων τοῦ Ἀδάμ, περισκέψεως διά τό μέλλον τοῦ ἀψύχου κόσμου καί τῆς διά ζώσης πνοῆς τιμηθείσης ἀνθρωπότητος ὁλοκλήρου.

"Ἰησοῦς Χριστός χθές καί σήμερον ὁ αὐτός καί εἰς τούς αἰῶνας", (Ἑβρ. ιγ΄,8-9) εἶναι τό διαχρονικόν μήνυμα, τό ὁποῖον κομίζει εἰς τόν ἀποπροσανατολιζόμενον καί τεταραγμένον κόσμον ἡ Ἁγία Ἐκκλησία μας. Εἶναι ὁ ἴδιος ὁ Κύριος Ἰησοῦς.

Τοῦ Κυρίου μας τήν μέχρι πλήρους κ ε ν ώ σ ε ω ς "ἀ λ λ η λ ε γ γ ύ η ν" πρός τόν ἄνθρωπον μιμουμένη ἡ Μήτηρ Ἐκκλησία τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἐκήρυξε τόν ἀνατείλαντα ἐνιαυτόν "Ἔτος πανανθρωπίνης ἀλληλεγγύης", ἐπιθυμοῦσα νά διαδηλώσῃ ὅτι μόνον ὁ Θεός ἠμπορεῖ νά δώσῃ εἰς τόν ἄνθρωπον τήν σωτηρίαν καί τήν λύτρωσιν, μόνον Αὐτός ἠμπορεῖ νά δώσῃ εἰς τόν κόσμον τόν προσανατολισμόν καί τήν αἰτίαν τῆς ὑπάρξεώς του· μόνον Αὐτός ἠμπορεῖ νά ἐξαγάγῃ τούς ἀνθρώπους, ἀλλά καί λαούς ἀπό τῶν ἀδιεξόδων καί τοῦ σκότους. Ὁ Κύριος Ἰησοῦς, ὁ τά πάντα πρός τό ἀληθές συμφέρον οἰκονομῶν, εἶναι ἡ μόνη ἐ λ π ί ς ἡμῶν. Μή καυχάσθω, λοιπόν, ὁ σοφός ἐν τῇ σοφίᾳ αὐτοῦ, "καί μή καυχάσθω ὁ δυνατός ἐν τῇ δυνάμει αὐτοῦ, καί μή καυχάσθω ὁ πλούσιος ἐν τῷ πλούτῳ αὐτοῦ" (Α´ Βασιλ. β΄,9), καθότι "Κύριος θανατοῖ καί ζωογονεῖ, κατάγει εἰς ᾅδου καί ἀνάγει· Κύριος πτωχίζει καί πλουτίζει, ταπεινοῖ καί ἀνυψοῖ" (Α´ Βασιλ. β΄,6-7), ἀναλόγως πρός τήν προαίρεσιν καί τήν καθαρότητα τοῦ νοός τῶν ἀνθρώπων.

Δέν εἶναι δυνατόν ἀσφαλῶς κατά τήν εὔσημον ταύτην ἡμέραν δι᾿ ὅλον τόν κόσμον νά μή ἐνθυμηθῶμεν, ὅπως πολλάκις κατά τό παρελθόν ἔτος, καί νά μή στρέψωμεν τά ὄμματα ἡμῶν εἰς τούς ἐν ὅλῳ τῷ κόσμῳ, ἀλλά καί εἰδικῶς ἐν Συρίᾳ χειμαζομένους ὑπό σκληρᾶς δοκιμασίας ἀδελφούς ἡμῶν, ἀνεξαρτήτως θρησκείας καί πολιτικῆς τοποθετήσεως. Ἰδιαιτέρως δέ εἰς τούς ἐκεῖσε δοκιμαζομένους χριστιανούς, οἱ ὁποῖοι, παρά τόν εἰρηνικόν καί φιλήσυχον βίον των, ὑφίστανται τάς θλιβεράς συνεπείας τῆς ἀδελφοκτόνου αἱματοχυσίας. Εὐχόμεθα διαπύρως ὁ Θεός νά συντομεύσῃ τόν χρόνον τῆς δοκιμασίας καί νά δίδῃ δύναμιν καί ἐνίσχυσιν καί ὑπομονήν, ἡ ὁποία οὐδέποτε καταισχύνει, εἰς τόν βαρύν τοῦτον σταυρόν, ὥστε νά παραμείνουν εἰς τάς ἑστίας των καί εἰς τούς τόπους αὐτούς τῆς θεοφανείας καί θείας ἐπισκέψεως, ἔνθα ἐβάδισαν οἱ πόδες τοῦ Κυρίου καί τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων.

Ἀδελφοί, Πατέρες καί Τέκνα,

Ἤχθημεν, ὡς γνωστόν, εἰς τήν ἀπόφασιν ὅπως παραλλήλως ἀφιερώσωμεν τό παρόν ἔτος, τόν χρόνον τοῦτον τῆς ζωῆς τῶν ἀνθρωπείων καί τῆς συνωδινούσης εἰς ἀεί μετά τοῦ πλάσματος κτίσεως, εἰς τήν θ ρ η σ κ ε υ τ ι κ ή ν ἐ λ ε υ θ ε ρ ί α ν , καί συγκεκριμένως εἰς τό Διάταγμα τῶν Μεδιολάνων, διά τοῦ ὁποίου ὁ ἁγιώτατος Βασιλεύς καί ἱδρυτής τῆς πόλεως ταύτης Κωνσταντῖνος ὁ Μέγας ἔπαυσε τούς διωγμούς κατά τῶν χριστιανῶν καί ἔθεσε τά θεμέλια, ὥστε ἡ μέν Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ νά συνεχίζῃ εἰρηνικῶς, κατά τό ἀνθρωπίνως δυνατόν, τήν πορείαν αὐτῆς, ἡ δέ κοινωνία τοῦ κράτους νά μεταβληθῇ εἰς κοινωνίαν χριστιανικήν, ἐρειδομένην εἰς τάς ἀρχάς τοῦ ἁγίου Εὐαγγελίου, εἰς τήν ὁποίαν ἐπετρέπετο καί ἡ ἐλευθέρα ἔκφρασις ἑκάστης θρησκευτικῆς πεποιθήσεως.

Οὕτω, λοιπόν, ἐπ᾿ ἀφορμῇ τῆς 1700ῆς ἐπετείου ἀπό τῆς ἐκδόσεως τοῦ ἐν λόγῳ Διατάγματος κρίνομεν ἀπό τοῦ Ἱεροῦ τούτου Κέντρου τῆς Ὀρθοδοξίας, τοῦ συλλαμβάνοντος καί ἀξιολογοῦντος τά σημεῖα τῶν καιρῶν, ὅτι τό ἔτος 2013, πέραν τοῦ ὅτι δέον ὅπως βιωθῇ ὑπό πάντων ὡς ἔτος πανανθρωπίνης ἀλληλεγγύης, πρέπει νά ἀποτελέσῃ καί ἔτος μνήμης τοῦ κεφαλαιώδους διά τήν Ἐκκλησίαν καί τόν σύμπαντα κόσμον γεγονότος τούτου τῆς θ ρ η σ κ ε υ τ ι κ ῆ ς ἐ λ ε υ θ ε ρ ί α ς, διά τήν ὁποίαν ἡ ἀνθρωπότης πάντοτε ἐργάζεται καί κηρύττει καί προσπαθεῖ, χωρίς ὅμως καί μέχρι τῶν ἡμερῶν μας νά τήν πραγματοποιῇ ἐμπειρικῶς καί ἀληθῶς.

Ὅμως, ἡ προσπάθεια συνεχίζεται, καί δέον νά ἐντείνεται καθημερινῶς ἐν χ ρ ό ν ῳ καί ἀ - χ ρ ό ν ω ς. Ὁ χρόνος ἔχει ἀρχήν καί ὁ ἄ-χρονος εἶναι ὁ μόνιμος, ὁ ἀληθινός. Ὅθεν, εἰς μ ν ή μ η ν, ἀλλά καί εἰς ἀ φ ύ π ν ι σ ι ν καί ἐ ρ γ α σ ί α ν καί σ υ μ β ο λ ή ν εἰς τήν θρησκευτικήν ἐλευθερίαν, ἀπεφασίσαμεν μετά τῆς περί ἡμᾶς Ἁγίας καί Ἱερᾶς Συνόδου ὅπως ὀργανώσωμεν οὐχί ἑορταστικάς, ἀλλά ἐπετειακάς ἐκδηλώσεις μνήμης, ἀξιολογήσεως τοῦ παρελθόντος, διαπιστώσεως τοῦ ἐνεστῶτος, καί προβλεπτικῆς μελέτης τοῦ ἀχρόνου μέλλοντος ὅσον ἀφορᾷ εἰς τήν θρησκευτικήν ἐλευθερίαν. Αἱ ἐκδηλώσεις αὗται προγραμματίζονται διά τήν Ἀναστάσιμον περίοδον, διά τῆς προσκλήσεως πρός συμμετοχήν ἐκπροσώπων τῶν κατά τόπους ἀδελφῶν Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν καί συλλειτουργίας μετ᾿ αὐτῶν ἐν τῇ καθ᾿ ἡμᾶς Ἱερᾷ Πατριαρχικῇ καί Σταυροπηγιακῇ Μονῇ τῆς Ζωοδόχου Πηγῆς Βαλουκλῆ, τῇ Κυριακῇ τῶν Μυροφόρων, ἐν τῇ ὁποίᾳ ἱστορικῇ καί περιπύστῳ Μονῇ ἀνά τούς αἰῶνας ρέει τό ὕδωρ τό ζῶν τοῦ θαύματος καί τῆς ἀνακουφίσεως καί τῆς ἐλευθερίας, ἥτις μεταλαμβάνεται διά τοῦ ζωοδόχου ὕδατος καί μεταποιεῖ τόν μεταλαμβάνοντα εἰς εἰρηνικόν, εἰς ἐλεύθερον, εἰς πλήρη ἀγάπης καί εὐδοκίας, καί τόν ἀναβιβάζει ὑπέρ τά μάταια καί τά γήϊνα. Ἀπό τοῦ ἱστορικοῦ, λοιπόν, καί ἱεροῦ τούτου χώρου τοῦ θαύματος καί τῆς μαρτυρίας θά ἐξαγγείλωμεν διά Πατριαρχικοῦ ἡμῶν καὶ Συνοδικοῦ Μηνύματος τό ἄχρονον τοῦ Μυστηρίου, καί θά ἀναπέμψωμεν μίαν ἐκτενῆ, μίαν ἀ ν α φ ο ρ ά ν, προσευχῆς καί μνήμης, καί ἱκετευτικήν ἀξιολόγησιν τῶν ν ο η τ ῶ ν εἰς τόν πεπερασμένον ἀνθρώπινον νοῦν καί τῶν ἀ(στερητικόν α)-ν ο ή τ ω ν (τῶν μή νοουμένων), τῶν ὁποίων κύριος καί ρυθμιστής καί κυβερνήτης εἶναι ὁ "δι᾿ ἡμᾶς καθ᾿ ἡμᾶς γενόμενος ἄνθρωπος" Κύριος Ἰησοῦς. Ἐν τῷ πλαισίῳ τούτῳ τοῦ ἑορτασμοῦ παγκοσμίως τῆς ἐπετείου ταύτης ἔχει προγραμματισθῆ καί ἐπίσκεψις τῆς ἡμετέρας Μετριότητος εἰς τόν τόπον τῆς ἐκδόσεως τοῦ Διατάγματος, ἐν Μεδιολάνοις τῆς Ἰταλίας, εἰς τήν ἱστορικήν ἕδραν τοῦ Ἁγιωτάτου Ἐπισκόπου Ἀμβροσίου.

Συγχρόνως ὅμως, πρός τῇ ἀφιερώσει τοῦ ἀρξαμένου ἐνιαυτοῦ εἰς τά δύο κορυφαῖα ταῦτα γεγονότα, τῆς ἀ λ λ η λ ε γ γύ η ς καί τῆς θ ρ η σ κ ε υ τ ι κ ῆ ς ἐ λ ε υ θ ε ρ ί α ς, τιμῶμεν καί τήν μνήμην ὅλων τῶν ἐνδόξων ἁγίων Μαρτύρων, ὁσίων καί δικαίων, οἱ ὁποῖοι ἄχρι τῆς δοθείσης ὑπό τοῦ θεοστέπτου Βασιλέως Κωνσταντίνου θ ρ η σ κ ε υ τ ι κ ῆ ς ἐ λ ε υ θ ε ρ ί α ς ἐξέχεαν τό αἷμα των καί ἔδωκαν τήν μαρτυρίαν των διά τόν τά "πάντα περιέχοντα δρακί" Χριστόν, καί ἐτίμησαν τό "ὑπέρ ἡμῶν καί πολλῶν ἐκχυθέν εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν" Αἷμα τοῦ Κυρίου διά τοῦ ἰδίου αὐτῶν αἵματος. Διά τοῦτο αἰσθανόμεθα ἐσωτέραν τήν ἀνάγκην νά ὑπενθυμίσωμεν καί κατά τήν ἱεράν ταύτην στιγμήν, ὅτι ἡ ἐπέτειος, ἄλλως, τῆς ἀ ν ε ξ ι θ ρ η σ κ ε ί α ς δέν εἶναι μόνον ἐπέτειος χαρμόσυνος καί τροπαιοφόρος, τῆς νίκης τοῦ Χριστοῦ καί τῆς Ἐκκλησίας Του. Ταυτοχρόνως ὑπενθυμίζει εἰς ἡμᾶς ὅτι, πρό τοῦ θριάμβου τῆς χριστιανικῆς πίστεως, προηγήθη καί προηγεῖται πάντοτε τό μαρτύριον. Πρό τῆς Ἀναστάσεως ἡ ἀνάβασις τοῦ Γολγοθᾶ. Ἀποτελεῖ ἀληθῶς χρέος ὀφειλετικόν τῆς Ἐκκλησίας νά εὐαγγελίζεται πᾶσι τά μαρτύρια τῶν πρώτων χριστιανῶν, "ἅ ἤκουσε καί ἑώρακε καί ἐψηλάφισεν", ὥστε νά ἀναμιμνησκώμεθα οἱ πάντες δόξης Θεοῦ, καί οἱ νῦν δι᾿ ἀκοῆς ἀκούοντες, κοινωνίαν ἔχωμεν μετά τῶν ἁγίων μαρτύρων καί δι᾿ αὐτῶν μετά τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, "τοῦ πιστοῦ καί ἀληθοῦς μάρτυρος καί πρωτοτόκου τῶν νεκρῶν καί ἀρχηγοῦ τῆς ζωῆς τοῦ Θεοῦ" ὅπως λέγει τό (Μαρτύριον τῶν ἐν Λουγδούνῳ τελειωθέντων, τά μαρτύρια τῶν ἀρχαίων χριστιανῶν, ΕΠΕ 30, σελ. 220). Διά τά "μαρτύρια" ταῦτα λίαν προσφυῶς μαρτυρεῖ ὁ Ἁγιορείτης μοναχός Καισάριος Δαπόντες, ὅτι κατέλιπον ἡμῖν ταῦτα οἱ Ἅγιοι Μάρτυρες ὡς "ἀρραβῶνας πώς ἔχομεν νά σμίξωμεν μετ᾿ αὐτῶν εἰς τούς χρυσοῦς αἰῶνας. Εἰς τήν πατρίδα μας ἐκεῖ, εἰς τόν Παράδεισόν μας (ἐφ᾿ ὅσον τόν ἀξιωθῶμεν λόγῳ τῆς ἀνθρωπίνης ματαιοδοξίας καί δοξομανίας μας), ἐκεῖνοι μέ τό αἷμά των, ἡμεῖς μέ τόν σταυρόν μας" (Μαρτύριον νεομάρτυρος Χρήστου, “῾Η αὐτόγραφη νεομαρτυρολογική συλλογή τοῦ μοναχοῦ Καισαρίου Δαπόντες (1713-1784), ἔκδ. Μυγδονία, σελ. 303).

Ἐάν, λοιπόν, ἄρωμεν καί κατά τό ἔτος τοῦτο μεθ᾿ ὑπομονῆς καί ἀγάπης καί ἀνεξικακίας, "συγχωροῦντες ἑαυτούς καί ἀλλήλους" ἐν ἀνωτερότητι, τόν σταυρόν μας, εἶναι βέβαιον ὅτι θά νικήσωμεν καί θά συγκαταριθμηθῶμεν μέ αὐτούς οἱ ὁποῖοι ἔδωκαν τό αἷμά των διά τόν Χριστόν. Εἰς πάντας ὁ Κύριος δίδει ἕνα σταυρόν, ὁ ὁποῖος εἶναι αἱ διάφοροι σωματικαί, ψυχικαί καί πνευματικαί ἀσθένειαι· εἶναι ἡ μή συνειδητοποίησις τῆς ματαιότητος· ἡ ἀδυναμία βιώσεως τῆς ἀγάπης "καθώς ἐστι"· ἡ μανία καί τάσις πρός τό κακόν, πρός τήν ἐκδίκησιν· καί, τέλος, ἡ ἔφεσις καί προαίρεσις τοῦ ἀνθρώπου νά εἶναι προσκολημμένος εἰς τήν "γηΐνην δυσωδίαν" καί νά ἀποφεύγῃ τήν "μελέτην τοῦ θανάτου"∙ ἀξιολογοῦμεν πάντοτε οἱ ἄνθρωποι τόν χρόνον ὡς "παίγνιον ἐπί τῆς γῆς" ὡς "φύσημα μή κρατούμενον", ὡς "πτῆσιν ὀρνέου παρερχομένου", ὡς "ναῦν ἐπί θαλάσσης ἴχνος οὐκ ἔχουσαν".

Αὐτόν τόν σταυρόν δέν πρέπει νά τόν ἀρνούμεθα καί νά ἐπιδιώκωμεν νά φύγῃ ἀφ᾿ ἡμῶν, ἀλλά νά τόν αἴρωμεν μέ χαράν "ὡς ἀρετῆς περιουσίαν"· τοιουτοτρόπως θά προκόπτωμεν εἰς τόν ἀγῶνα μας. Ὅλη ἡ ζωή μας θά γίνεται μία γ έ φ υ ρ α, μετάγουσα ἡμᾶς ὄχι εἰς τήν ἀνθρωπίνην δῆθεν ἐπιτυχίαν καί δόξαν, τήν ὁποίαν ματαίως ἐπιδιώκομεν, ἀλλ᾿ εἰς τόν οὐρανόν.

Οὐδέποτε ὅμως, ἐξ ἑτέρου, λημονοῦμεν ἐν τῇ Πόλει ταύτῃ ὅτι τόν μεγαλύτερον σταυρόν τόν ἐσήκωσαν, μετά τόν Θεάνθρωπον Κύριον καί τήν Παναγίαν Μητέρα Του, οἱ Ἅγιοι Μάρτυρες, μέ πρῶτον τόν Πρωτομάρτυρα καί Ἀρχιδιάκονον Στέφανον καί τούς Ἁγίους Ἀποστόλους, τόν Πρωτόκλητον Ἀνδρέαν, ἀλλά καί οἱ πατέρες καί οἱ προπάτορες ἡμῶν, οἱ ὁποῖοι "ἐταπεινώθησαν ἕως θανάτου" διά νά ζῶμεν ἐλευθέρως κατά τό ἐφικτόν ἡμεῖς οἱ ἐπιγενόμενοι.

Ἀδελφοί καί τέκνα,

Ὁ Κύριος μᾶς καλεῖ νά διέλθωμεν τό ἔτος τοῦτο 2013 εἰρηνικῶς, "ἐξαγοραζόμενοι τόν καιρόν, ὅτι αἱ ἡμέραι πονηραί εἰσιν", "συνιέντες τί τό θέλημα τοῦ Κυρίου" (Ἐφεσ. ε΄,16-18). Ἄς μή καταλίπωμεν διά τῆς πολιτείας καί τῆς ἀπανθρώπου πολλάκις καί ἐκδικητικῆς συμπεριφορᾶς μας στάσιν καί πόλεμον τοῖς ἀδελφοῖς, ἀλλά χαράν καί εἰρήνην καί ὁμόνοιαν καί ἀγάπην, προχωροῦντες κατά πάντα νικηφόροι πρός τόν Θεόν, μέ τήν βεβαιότητα ὅτι "οὐκ ἄξια τά παθήματα τοῦ νῦν καιροῦ πρός τήν μέλλουσαν δόξαν ἀποκαλυφθῆναι εἰς ἡμᾶς" (Ρωμ. η΄,18-19). Οἱ ποιμένες καί λειτουργοί τοῦ Ἁγίου Θυσιαστηρίου καί οἱ ἐκκλησιαστικοί διάκονοι ἄς πορευθῶμεν "ἄμεμπτοι ἐν πάσαις ταῖς ἐντολαῖς καί δικαιώμασι τοῦ Κυρίου, καί πάσῃ τῇ πρός τόν πλησίον λειτουργίᾳ, ἄοκνοι, ζῆλον Θεοῦ πολύν ἔχοντες καί ζέοντες τῷ πνεύματι" (Μαρτύριον τῶν ἐν Λουγδούνῳ τελειωθέντων, σελ. 194).

Ἄς ἀγωνισθῶμεν μέ ὅλας τάς δυνάμεις τῆς ψυχῆς καί τοῦ νοός μας νά ἀρέσωμεν εἰς τόν Θεόν, μετερχόμενοι πᾶσαν πρακτικήν ἀρετήν, νηστείαν, ἐγκράτειαν, προσευχήν, πτωχείαν, χωρίς νά ἀπορροφώμεθα τελείως ὑπό τῆς φροντίδος τῶν γηΐνων καί σωματικῶν ἀναγκῶν, ἐπιδιώκοντες "ἐπίπλαστον δόξαν", ἀλλά ἡδόμενοι καί ἐνασχολούμενοι μέ τά θεῖα νοήματα, ἐντρυφῶντες εἰς τά κάλλη καί τήν δόξαν καί τό φῶς τοῦ Κυρίου, καί διανύοντες τήν ζωήν μας ἐν ὁσιότητι, δικαιοσύνῃ καί ἀσκήσει.

Δοξάζομεν ἀπό καρδίας τόν Κύριον δι᾿ ὅσα ἀγαθά ἐχαρίσατο ἡμῖν κατά τόν παρελθόντα ἐνιαυτόν. Μετ᾿ εὐγνωμοσύνης ἐνθυμούμεθα, μεταξύ ἄλλων, τόν καθαγιασμόν τοῦ Ἁγίου Μύρου, τήν τέλεσιν ὑπό τῆς ἡμετέρας Μετριότητος τῶν ἐγκαινίων τῶν Καθολικῶν δύο γυναικείων Ἱερῶν Μονῶν, τῆς Παναγίας Χρυσοπηγῆς Χανίων καί τοῦ Τιμίου Προδρόμου Ἀκριτοχωρίου Σερρῶν, καί ἄλλων μικρῶν καί μεγάλων γεγονότων, ἁπάντων κρινομένων κατά τά ἀνεξιχνίαστα κρίματα ὑπό τοῦ μοναρχοῦντος καί κατευθύνοντος τήν ἱστορίαν καί τά ἀνθρώπεια Κυρίου.

Ἐν τῷ πλαισίῳ τούτῳ τῆς μαρτυρίας τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου "ἐκτός τῶν τειχῶν" προγραμματίζομεν καί ἐφέτος ἱεράς ἀποδημίας, μέ πρώτην τήν ἐντός τῶν ἡμερῶν πρός τήν Ἁγιωτάτην Ἐκκλησίαν τῆς Γεωργίας, διά νά τιμήσωμεν τήν 80ήν ἐπέτειον ζωῆς καί τήν 35ην Πατριαρχικήν τοῦ προσφιλοῦς ἀδελφοῦ Μακαριωτάτου Πατριάρχου καί Καθολικοῦ πάσης Γεωργίας κυρίου Ἠλία.

Ταῦτα πάντα καί ἑαυτούς καί ἀλλήλους ἐναποθέμενοι εἰς τόν Θεόν, τόν "κυριεύοντα πάσης κτίσεως", ἱκεσίαν ἐκτενῆ ἀναπέμπομεν πρός Αὐτόν ὅπως εὐοδώσῃ πάσας τάς πρωτοβουλίας τῆς Μητρός Ἐκκλησίας διά τό ἐνταῦθα "μικρόν λῆμμα" καί διά τό εὐρύτερον ἀνά τήν οἰκουμένην, καί ἐπικαλούμεθα τήν παραμυθίαν, τήν βοήθειαν καί τάς πρεσβείας τῆς Κυρίας Θεοτόκου καί τῶν Ἁγίων Του, ἰδιαιτέρως δέ τοῦ ἑορτάζοντος Μεγάλου Βασιλείου τοῦ Καππαδόκου, τῶν Θεοστέπτων βασιλέων καί Ἰσαποστόλων Κωνσταντίνου καί Ἑλένης, καί τῶν μαρτύρων τῶν πρώτων χριστιανικῶν αἰώνων καί μέχρι σήμερον, εὐχόμενοι καρποφόρον καί εἰρηνικόν τόν νέον ἐνιαυτόν διά πάντας, ἀδελφοί καί τέκνα.

Καί κατακλείομεν καί πάλιν μετά τοῦ Φωστῆρος τῆς Καππαδοκίας ἑορταζομένου καί τιμωμένου Μεγάλου Βασιλείου, ἐπιλέγοντος ὡς πρός τήν σημασίαν, τό περιεχόμενον καί τήν χρῆσιν τοῦ δωρουμένου ὑπό τοῦ Κυρίου εἰς τόν καθένα μας χ ρ ό ν ο υ: “Χρόνος δέ ἐστι τό συμπαρεκτεινόμενον τῇ συστάσει τοῦ κόσμου διάστημα· ᾧ πᾶσα παραμετρεῖται κίνησις, εἴτε ἀστέρων, εἴτε ζώων, εἴτε οὐτινοσοῦν τῶν κινουμένων. Καθό λέγομεν ταχύτερον ἤ βραδύτερον ἕτερον ἑτέρου· ταχύτερον μέν τό ἐν ἐλάττονι χρόνῳ πλεῖον διάστημα μεταβαῖνον· βραδύτερον δέ, τό ἔλαττον ἐν πλείονι χρόνῳ κινούμενον" (P.G. 32,560 Β-C) "ὡς οὐκ ἔστι ρεῦμα ποταμοῦ στῆσαι, εἰ μή τις, κατά τήν πρώτην ἔντευξιν καί προσβολήν ἀνελόμενος, εἰς δέον τῷ ὕδατι χρήσαιτο˙ οὕτως, οὐδέ τόν χρόνον ταῖς ἀναγκαστικαῖς περιόδοις ἐλαυνόμενον ἐπισχεῖν, οὐδέ παρελθόντα ἀναλῦσαι εἰς τό κατόπιν, εἰ μή τις προσάγοντος λάβοιτο”. (Μεγάλου Βασιλείου, Περί Ἁγίου Πνεύματος καί Ἐν λιμῷ καί αὐχμῷ, (P.G. 31,324 B).

Ἡ δέ Χάρις καί τό πλούσιον Ἔλεος τοῦ σαρκωθέντος καί Ἐπιφανέντος τῷ κόσμῳ Λόγου τοῦ Θεοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, "τοῦ καιρούς καί χρόνους ἐν τῇ ἰδίᾳ ἐξουσίᾳ θεμένου" καί "ἐν ᾯ ζῶμεν καί κινούμεθα καί ἐσμέν", ἄς εἶναι μαζί μέ ὅλους, "κατευθύνων τάς σκέψεις, τάς ἐνεργείας, τάς πράξεις, τά διανοήματα, τάς εἰσόδους καί τά ἐξόδους ἡμῶν".

Ἀμήν. Χρόνια πολλά!

 

Πηγή: http://fanarion.blogspot.gr/2013/01/blog-post_2.html

Ο Μ. Βασίλειος

Στη Δύση αλλά και παγκοσμίως δεν είναι λίγοι οι ερευνητές από το χώρο της Ιατρικής, της Κοινωνιολογίας, των Πολιτικών Επιστημών, της Παιδαγωγικής, της Φιλοσοφίας, της Θεολογίας και της Ψυχολογίας που μελέτησαν το έργο των Πατέρων της Εκκλησίας τονίζοντας την αξία του. Ιδιαίτερα σημαντική ήταν η επίδραση του συγγραφικού του έργου στους Ευρωπαίους επιστήμονες κυρίως των ανθρωπιστικών σπουδών από την εποχή της Αναγεννήσεως μέχρι σήμερα.

Ενδεικτικά, αναφέρουμε ότι τα έργα του Μεγάλου Βασιλείου άρχισαν να διδάσκονται στο Πανεπιστήμιο των Παρισίων το 16ο αιώνα, το δε πόνημά του: «Προς του νέους…» απέκτησε τόσους θαυμαστές στη Δύση, που εντός 50 ετών (1449-1500) γνώρισε 20 εκδόσεις. Τα Άπαντά του, έχουν εκδοθεί στα Γερμανικά από το 1776. Είναι ευτύχημα ότι τα τελευταία χρόνια και στην πατρίδα μας έχει αρχίσει μια προσπάθεια ανακάλυψης του έργου των Τριών Ιεραρχών και στο θεολογικό χώρο, αλλά και πέρα απ’ αυτόν, πράγμα πολύ ελπιδοφόρο.....

Είναι αξιοπρόσεκτο ότι την επιστημονική τους κατάρτιση οι Τρεις Ιεράρχες δεν τη χρησιμοποίησαν για ατομική προβολή, αλλά για να προσφέρουν στον αδερφό τους.

Ο Βασίλειος, γιατρός ο ίδιος, ιδρύει τη γνωστή σε όλους μας Βασιλειάδα μια «πόλη φιλανθρωπίας». Εκεί οργανώνει το πρώτο δημόσιο νοσοκομείο, στο οποίο υπάρχουν κατοικίες γιατρών, νοσηλευτικού προσωπικού και ειδικές πτέρυγες για λεπρούς και πάσχοντες από επιδημικές ασθένειες. Μας γίνεται γνωστό από τα κείμενα ότι ο ίδιος παρότι καταγόταν από αριστοκρατική οικογένεια «έδινε το χέρι στους λεπρούς, τους φιλούσε αδελφικά και τους φρόντιζε ο ίδιος προσωπικά». Συνιστούσε μάλιστα στους επισκόπους της δικαιοδοσίας του, την ίδρυση παρόμοιων με την Βασιλειάδα ιδρυμάτων. Σιγά-σιγά οργάνωσε ένα δίκτυο υπηρεσιών υγείας σε ολόκληρη τη Μικρά Ασία....
....

Ο Μέγας Βασίλειος γίνεται πολύ παραστατικός όταν θέλει να αναφερθεί στην αδικία και την αρπαγή του πλούτου από τους κοινωνικά δυνατούς, ανατρέποντας μάλιστα με τα λεγόμενά του τις κοινωνικά αποδεκτές αντιλήψεις περί κλοπής: «συνήθως» λέει «χαρακτηρίζονται κλέφτες αυτοί που κλέβουν πορτοφόλια από τα λουτρά. Δεν είναι όμως αυτοί οι πραγματικοί κλέφτες… αλλά κάποιοι…που αποτελούν τις πολιτικές αρχές πόλεων και εθνών, άλλα αφαιρούν κρυφά, άλλα παίρνουν φανερά με τη βία… Κοινωνοί της κλοπής όμως γίνονται κι αυτοί που θεωρούνται άρχοντες της Εκκλησίας, όταν παίρνουν απ’ αυτούς χρήματα…», για οποιουσδήποτε λόγους. «Αντί να τους ελέγχουν και να τους νουθετούν…εύκολα τους απλώνουν το χέρι και του μακαρίζουν…και τους αδύνατους τους μισούν για τις πράξεις αυτές ενώ τους άλλους που είναι μεγάλοι κλέφτες τους θαυμάζουν».

Ανδρέα Χ.Αργυρόπουλου,Το επαναστατικό μήνυμα των Τριών Ιεραρχών,Αθήνα 2009

Πολύβιος Στράντζαλης, Η ελληνική εκπαίδευση στην Κωνσταντινούπολη σήμερα

Το Σάββατο 28 Δεκεμβρίου 2012 πραγματοποιήθηκε στην Θεσσαλονίκη, μία πολύ ενδιαφέρουσα εκδήλωση για τον Ελληνισμό της Κωνσταντινούπολης  από την Εταιρεία Πολιτισμού και Κοινωνικής Ανάπτυξης Μακεδονίας – Θράκης. Εισηγητής στην εκδήλωση για τα μέλη της Εταιρείας ήταν ο Πολύβιος Στράντζαλης Σχολικός Σύμβουλος Θεολόγων, ο οποίος παρουσίασε το  θέμα: "Η ελληνική εκπαίδευση στην Κωνσταντινούπολη σήμερα". Ο εισηγητής  έκανε μια σύντομη σύντομη αναδρομή της ελληνικής εκπαίδευσης στην Πόλη μέσα στον 20ο αιώνα. Τόνισε ότι αυτή στις αρχές του αιώνα είχε φθάσει στη μέγιστη ακμή της. Ανέφερε μάλιστα ότι από την εποχή του Τανζιμάτ και μέχρι τη Μικρασιατική Καταστροφή παρά το κίνημα των Νεότουρκων,  τους βαλκανικούς πολέμους, τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο οι Ρωμιοί της Πόλης συντηρούσαν με βάση τα στατιστικά στοιχεία του σχολικού έτους 1920-1921 74 σχολεία με 16553. Ωστόσο επεσήμανε ότι μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή η Τουρκική Κυβέρνηση επιδίωξε να εξαφανίσει  τη μειονοτική εκπαίδευση. Μάλιστα τα διάφορα μέτρα που πήρε είχαν ως αποτέλεσμα τη μείωση του αριθμού των μαθητών και των σχολείων και  την ποιοτική πτώση του επιπέδου των σπουδών και της παρεχομένης διδασκαλίας.

Στη συνέχεια αναφέρθηκε στην περίοδο  1948 – 1955 που αποτέλεσε για την ελληνική μειονότητα της Κωνσταντινούπολης αληθινά χρόνια ανόρθωσης. Την επταετία αυτή επιχειρήθηκε, με σχετική επιτυχία, η ανασυγκρότηση των περισσοτέρων πτυχών της κοινωνικής ζωής όπως το κοινοτικό σύστημα, η εκπαίδευση, η κοινωνική πρόνοια, οι πολιτιστικές δραστηριότητες και η οικονομία, η οποία είχε κλονισθεί από τις δοκιμασίες της προηγούμενης εικοσιπενταετίας. Σημείωσε μάλιστα ότι ο συνολικός αριθμός των μαθητών είχε ανέλθει το 1954-1955 στους 6.495 ο δε αριθμός των εκπαιδευτηρίων σε 59. Ή πρόοδος συνεπώς ήταν αναντίρρητη. Τα δεδομένα αυτά που αναφέρθηκαν ανατράπηκαν εντελώς τον Σεπτέμβριο του 1955 και έτσι σταμάτησε η ανοδική πορεία της ελληνικής εκπαίδευσης στην Κωνσταντινούπολη. Τα γεγονότα της 6 – 7 Σεπτεμβρίου του 1955, οι απελάσεις των Ελλήνων υπηκόων το 1964 καθώς και η εισβολή των Τούρκων στη Κύπρο το 1974 συντέλεσαν στην περαιτέρω συρρίκνωση του Ελληνισμού.

Η συρρίκνωση αυτή φάνηκε και στην εκπαιδευτική κίνηση των ελληνικών σχολείων της Πόλης. Μέχρι το 2000 έκλεισαν τα 49 από τα 59 σχολεία που λειτουργούσαν το 1955. Το Σχολικό έτος 2000 – 2001 λειτουργούσαν 10 Δημοτικά Σχολεία με συνολικά 122 μαθητές και 3 Γυμνάσια – Λύκεια με συνολικό αριθμό μαθητών 136. To 2002-03 έκλεισε το Δημοτικό του Φερίκιοϊ, το 2003-04 έκλεισαν τα δημοτικά των Ταταούλων και του Μακροχωρίου. Το 2006-07 έκλεισε το Δημοτικό του Αγίου Στεφάνου. Το 2011-12 έκλεισαν τα Δημοτικά της Χαλκηδόνας και της Μαρασλείου με αποτέλεσμα να λειτουργούν πλέον στην Πόλη μόνο 3 σχολεία της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης του Ζαππείου, της Βλάγκας και της Πριγκήπου, και τρία σχολεία της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης της Μεγάλης του Γένους Σχολής, του Ζωγραφείου και του Ζαππείου. Και 1 Νηπιαγωγείο.

Πρωτοπρ. Βασίλειος Καλλιακμάνης, Η σιωπή του Ιωσήφ

α) Εάν είναι αληθές ότι η γλώσσα του μέλλοντος αιώνος θα είναι η σιωπή, τότε ο Ιωσήφ, ο Μνήστωρ της Παρθένου, είναι τύπος του ανθρώπου του μέλλοντος αιώνος. Στα ευαγγέλια δεν διασώζεται κανένας λόγος του, δεν αναφέρεται καμιά συνομιλία του. Περιγράφονται μόνο οι σκέψεις του και οι ενέργειές του. Προσεγγίζει το μυστήριο της άφατης κένωσης του Υιού και Λόγου του Θεού με δέος, περίσκεψη και σιωπή. Κι όταν λογισμοί αμφιβολίας τον κατακλύζουν, κι όταν η ταραχή τού προξενεί ανυπόφορο ψυχικό πόνο, τότε μιλάει ο ουρανός.
β) Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Ο Ιωσήφ επιλέχθηκε στο κατώφλι του γήρατός του να γίνει προστάτης και φύλαξ της Παρθένου. Όμως στη διάρκεια της μνηστείας, Εκείνη βρέθηκε έγκυος «εκ Πνεύματος Αγίου». Το γεγονός αυτό του προκάλεσε αμφιβολίες και την θεώρησε «κλεψίγαμο». Σύμφωνα με τον ποιητή του Ακαθίστου ΄Υμνου: «Ζάλην ένδοθεν έχων λογισμών αμφιβόλων, ο σώφρων Ιωσήφ εταράχθη».
γ) Η ταραχή αυτή «μεταφράζεται» με γλαφυρό και δραματικό τρόπο από άλλο υμνωδό: «Τάδε λέγει Ιωσήφ προς την Παρθένον· Μαρία, τι το δράμα τούτο, ο εν σοι τεθέαμαι; Απορώ και εξίσταμαι, και τον νουν καταπλήττομαι. Αντί τιμής, αισχύνην· αντ’ ευφροσύνης, την λύπην· αντί του απαινείσθαι, τον ψόγον μοι προσήγαγες. Ουκ έτι φέρω λοιπόν, το όνειδος ανθρώπων· υπό γαρ ιερέων εκ του ναού ως άμεμπτον Κυρίου σε παρέλαβον· και τι το ορώμενον;».
δ) Όμως παρά τους λογισμούς, επειδή ο Ιωσήφ ήταν ευσεβής και δίκαιος, δεν θέλησε να διαπομπεύσει τη Μαριάμ. Αποφάσισε να διαλύσει τον αρραβώνα χωρίς επίσημη διαδικασία. Τότε ακριβώς εμφανίστηκε στον ύπνο του άγγελος Κυρίου και του είπε: «Ιωσήφ, απόγονε του Δαβίδ, μη διστάσεις να πάρεις στο σπίτι σου τη Μαριάμ, γιατί το παιδί που περιμένει προέρχεται από το Άγιο Πνεύμα. Θα γεννήσει γιο, και θα του δώσεις το όνομα Ιησούς, γιατί αυτός θα σώσει το λαό του από τις αμαρτίες του» (Ματθ. 1, 20-21).
ε) Ο Ιωσήφ είναι μοναδικό πρόσωπο, διότι ακολούθησε την οδό της καρδιάς και όχι την αυστηρότητα του νόμου. Χαρακτηρίστηκε δίκαιος, παρότι δεν έμεινε προσκολλημένος στον παλαιό νόμο, τον οποίο υπερέβη συνεργώντας στο έργο της χάριτος. Έγινε διάκονος της νέας διαθήκης, όχι του γράμματος του νόμου αλλά του Πνεύματος του Θεού. «Το γαρ γράμμα αποκτέννει, το δε πνεύμα ζωοποιεί» (Β’ Κορ. 3,7). Εξάλλου, η χριστιανική δικαιοσύνη βρίσκεται πέρα και πάνω από τα όρια οποιασδήποτε προσκόλλησης στο γράμμα του νόμου.
στ) Ο ευαγγελικός λόγος είναι ζωντανός και δραστικός, πιο κοφτερός κι από κάθε δίκοπο σπαθί· εισχωρεί βαθιά και κρίνει τους διαλογισμούς και τις προθέσεις των ανθρώπων (βλ. Εβρ. 4,12). Εξίσου όμως σωστική μπορεί να αποβεί και η σιωπή. Όχι η ένοχη σιωπή, αλλά εκείνη που συνοδεύεται από απλότητα καρδιάς, διαύγεια, ευρυχωρία και άνευ όρων υπακοή στο θείο θέλημα. Στην περίπτωση του Ιωσήφ η σιωπή υπουργεί το θαύμα της Γεννήσεως του Χριστού.
ζ) Σε εποχή πολυλογίας, αργολογίας και πληθωρισμού ακόμη και του εκκλησιαστικού λόγου, είναι σχεδόν αδύνατο να εκτιμηθεί η αξία της σιωπής. Είναι ακόμη δύσκολο στη σύγχρονη ορθολογιστική εποχή να προσεγγίσει κάποιος τη θεία Γέννηση όπως ο Ιωσήφ. Εκείνος όμως που θα υπερβεί το κέλυφος της ανθρώπινης λογικής και θα λευκάνει την καρδιά του, θα γευθεί έστω και αμυδρά την παρουσία του «πτωχεύσαντος δι’ ημάς» Λυτρωτή, είτε «ένδον εν τη καρδία», είτε στα πρόσωπα των αγαπητών αδελφών αλλά και των «άλλων», των ελαχίστων.

Πηγή: http://www.makthes.gr/news/opinions/97859/

Η Θεολογία της Εικόνας της Γεννήσεως στην Ορθόδοξη Εκκλησία

Leonid Ouspensky

Η εικόνα στο φως της ορθόδοξης ερμηνείας

Μετάφραση Β. Μουστάκη (ανατύπωση)
Λ.Ουσπένσκυ, Η Θεολογία της Εικόνας στην ορθόδοξη Εκκλησία, εκδ. Αρμός, Αθήνα 1993.

Την εικόνα της Γεννήσεως την βλέπουν εκείνοι που δεν είναι μπασμένοι στο πνεύμα της ορθοδόξου λατρείας φορτωμένη με περιττές λεπτομέρειες. Η σύνθεσή της τους φαίνεται κάπως παιδαριώδης, άταχτη, περισσότερο απλοϊκή παρά σοβαρή1. Εν τούτοις, αυτή η αφέλεια κι αυτή η απλοϊκότητα είναι κάτι πολύ βαθύ, κάτι που μας κάνει να θυμηθούμε τα λόγια του Κυρίου: «Αμήν λέγω υμίν, ος εάν μη δέξηται την βασιλείαν του Θεού ως παιδίον, ου μη εισέλθη εις αυτήν». Η εικόνα της Γεννήσεως, βασιζόμενη πάνω στην Αγία Γραφή και την Ιερά Παράδοση, μας αποκαλύπτει το δογματικό περιεχόμενο και την όλη έννοια της Εορτής. Με τα χρώματα και τον πλούτο των λεπτομερειών κι ακριβώς με την απλοϊκότητά της, είναι η πιο χαρωπή από τις εικόνες των μεγάλων δεσποτικών εορτών.

Η εικονογραφική παράδοση της Ορθοδοξίας φυλάει μ' ακρίβεια τον καθιερωμένο τύπο της Γεννήσεως, που είναι ο πιο πλούσιος κι ο πιο πλήρης σε περιεχόμενο. Είναι δε ο ακόλουθος: Στην μέση, μπροστά από κάτι βουνά το σπήλαιο όπου είναι αναπεσμένος ο Κύριός μας στην φάτνη, ανάμεσα σε δύο ζώα· πλάϊ, η Παρθένος αναπεσμενη κι αυτή σ' ένα στρωσίδι· στο πάνω μέρος, οι Άγγελοι κι ο Αστήρ· από τη μια μεριά του σπηλαίου, οι Ποιμένες, από την άλλην oι Μάγοι, που έρχονται να προσκυνήσουν τον Χριστό. Κάτω, στις δύο άκρες, από εδώ δύο γυναίκες πλένουν το Παιδίον και από εκεί ο Ιωσήφ καθισμένος απέναντι σ' έναν γέροντα όρθιο που κρατάει ένα ραβδί.

Ως προς το περιγραφικό της στοιχείο, η εικόνα αντιστοιχει στο κοντάκιον: «Η Παρθένος σήμερον τον υπερούσιον τίκτει και η γη το σπήλαιον τω απροσίτω προσάγει. Άγγελοι μετά ποιμένων δοξολογούσι, Μάγοι δε μετά αστέρος οδοιπορούσιν. Δι' ημάς γαρ εγεννήθη παιδίον νέον ο προ αιώνων Θεός». Η εικόνα προσθέτει και τις δύο σκηνές που παριστάνονται στις κάτω άκρες της και που δεν τις ερμηνεύει το κοντάκιον, αλλά είναι παρμένες από την Παράδοση.

Ως προς το περιεχόμενό της η εικόνα της Γεννήσεως έχει δύο όψεις. Πριν απ' όλα ξεσκεπάζει την έννοια της Εορτής, το γεγονός της σαρκώσεως του Λόγου· μας θέτει μπροστά σε μια ορατή μαρτυρία του θεμελιώδους δόγματος της πίστεώς μας, υπογραμμίζοντας τόσο την θεότητα όσο και την ανθρωπότητα του Ιησού. Κατά δεύτερο λόγο μας δείχνει την ενέργεια αυτού του γεγονότος πάνω στον φυσικό κόσμο και υπαινίσσεται την προοπτική όλων των σωτηρίων συνεπειών του γεγονότος αυτού. Γιατί, κατά τον άγιο Γρηγόριο τον Ναζιανζηνό, η Γέννηση του Κυρίου μας «δεν είναι η εορτή της δημιουργίας, αλλά η εορτή της αναπλάσεως του κόσμου», μια ανανέωση που αγιάζει την κτίση. Η ενανθρώπηση του Θεού δίνει στην κτίση μια καινούργια σημασία, που είναι o σκοπός κι ο λόγος της υπάρξεως της: η μέλλουσα μεταμόρφωσή της. Γι'αυτό όλη η δημιουργία λαβαίνει μέρος στο μυστήριο της γεννήσεως του Λυτρωτή και βλέπουμε γύρω από τον Θεάνθρωπο τους εκπροσώπους όλων των κτισμάτων, που του προσφέρουν την ευγνωμοσύνη τους, κατά το στιχηρόν: «Τι σοι προσενέγκωμεν, Χριστέ, ότι ώφθης επί γης ως άνθρωπος δι' ημάς; Έκαστον γαρ των υπό σου γενομένων κτισμάτων την ευχαριστίαν σοι προσάγει. Oι άγγελοι τον ύμνον, οι ουραvoί τον αστέρα,οι μάγοι τα δώρα, oι ποιμένες το θαύμα, η γη το σπήλαιον, η έρημος την φάτνην, ημείς δε μητέρα Παρθένον». Η εικόνα προσθέτει τα ζώα και τα φυτά. Το κέντρο της συνθέσεως αντιστοιχεί στο κεντρικό χρονικό σημείο της Εορτής. Όλες oι λεπτομέρειες συγκλίνουν προς αυτό το σημείο· είναι το Παιδίον εσπαργανωμένον, αναπεσμένο στην φάτνη, στο σκοτεινό βάθος του σπηλαίου όπου γεννήθηκε. Τα Ευαγγέλια δεν λέγουν τίποτε για το σπήλαιο· μας πληροφορεί γι' αυτό η Παράδοση. Η πιο αρχαία γραπτή μαρτυρία σχετικά μ' αυτό είναι εκείνη του φιλοσόφου και μάρτυρος Ιουστίνου, ο οποίος λέγει: «Μην έχοντας ο Ιωσήφ που να κατοικήσει σ' εκείνη την πολίχνη, εγκαταστάθηκε σε μια σπηλιά όχι πολύ μακριά από την Βηθλεέμ».

Το Παιδίον που ειναι αναπεσμένο στην φάτνη είναι ο ίδιος o Θεός που φανερώθηκε σ' εκείνους που κάθονταν «εν σκότει και σκιά θανάτου», για να τους σώσει από την κατάρα του προπατορικού αμαρτήματος, για να μεταμορφώσει την ανθρώπινη φύση και να της ξαναδώσει το αρχαίο κάλλος. Ο άγιος Γρηγόριος ο Νύσσης συγκρίνει την γέννηση μέσα στο σπήλαιο με το πνευματικό φως που έλαμψε μέσα στα σκότη του θανάτου που τυλίγανε το ανθρώπινο γένος. Η μαύρη τρύπα του σπηλαίου πάνω στην εικόνα παριστάνει συμβολικά τον υλικό κόσμο, που σκιάζεται από την αμαρτία και όπου ανατέλλει ο «Ηλιος της Δικαιοσύνης».

Το κατά Λουκάν άγιον Ευαγγέλιον μιλάει για την φάτνη και τα σπάργανα: «Και εσπαργάνωσεν (η Παναγία) αυτόν και ανέκλινεν αυτόν εν τη φάτνη». Και λίγο παρακάτω η φάτνη και τα σπάργανα είναι τα σημάδια που έδωσε ο άγγελος στους τσομπάνηδες για ν'αναγνωρίσουν τον Σωτήρα: «Και τούτο υμίν το σημείον ευρήσετε βρέφος εσπαργανωμένον, κείμενον εν φάτνη».

Το στιχηρό που ανέφερα προηγουμένως μας λέγει ότι η φάτνη είναι το δώρο που προσφέρει η έρημος στον τεχθέντα. Η έννοια αυτών των λόγων μας αποκαλύπτεται από τον άγιο Γρηγόριο τον Ναζιανζηνό που λέγει: «Άλογε άνθρωπε, γονάτισε μπροστά στην φάτνη από την οποία θα ταγισθείς τον Λόγο». Αυτός ο έρημος τόπος, που πρόσφερε την φάτνη σαν άσυλο στον Κύριo, προτυπώθηχε στην Παλαιά Διαθήκη· γιατί και τότε στην έρημο δόθηκε στους εβραίους το μάννα, «ο άρτος εξ ουρανού».

Η ενανθρώπηση του Θεού αρχίζει και καταλήγει με την ταπείνωση. Η εικόνα μας δείχνει την κένωση της θεότητας, την ταπείνωση, το ολοκληρωτικό κατέβασμα Εκείνου που στην φάτνη προδιατυπώνει και τον θάνατό του, τον τάφο του, όπως με τα σπάργανα προσημαίνει το σάβανο του.

Μέσα στο σπήλαιο, δίπλα στον Σωτήρα, βλέπουμε τον βουν και τον όνον. Τα Ευαγγέλια δεν αναφέρουν αυτά τα ζώα· εν τούτοις, σ' όλες τις εικόνες της Γεννήσεως τα συναντάμε πλάϊ στο Παιδίον. Η θέση που κατέχουν στο ίδιο το κέντρο της εικόνας φανερώνει την σπουδαιότητα που η Εκκλησία αποδίδει σε αυτή την λεπτομέρεια. Η παρουσία των ζώων αυτών εξηγείται, αναμφίβολα, από την πρακτική ανάγκη, οπως την δείχνει η Ακολουθία των Χριστουγέννων: η Παρθένος ταξίδεψε καθισμένη απάνω σ' ένα γαϊδουρακι· όσο για το βόδι, το'χε οδηγήσει εκεί ο μνήστωρ Ιωσήφ που ήθελε να το πουλήσει για ν'ανταποκριθεί στα έξοδά του ταξιδιού. Αλλ'αυτή η πρακτική ανάγκη δεν είναι αρκετή για να δικαιολογήσει την παρουσία των ζώων τόσο κοντά στον Λυτρωτή. Την εξηγεί η προφητεία του Ησαΐα: «Έγνω βους τον κτησάμενον, και όνος την φάτνην του κυρίου αυτού· Ισραήλ δε με ουκ έγνω και ο λαός με ου συνήκεν». Ο Θεός, κατεβαίνοντας στην γη και έχοντας γίνει άνθρωπος, δεν βρήκε θέση ανάμεσα στους ανθρώπους, γιατί αυτοί δεν τον δεχθηκαν. Το σπήλαιο και η φάτνη ανήκουν στα ζώα. Παριστάνοντας τον βουν και τον όνον, η εικόνα μας θυμίζει την προφητεία του Ησαΐα και μας καλεί στην γνώση και στήν κατανόηση του Μυστηρίου της θείας οικονομίας που εκπληρωθηκε με την Γέννηση.

Ό,τι κάνει εντύπωση πριν απ' όλα όταν κοιτάμε την εικόνα της Γεννήσεως, είναι η Παρθενος και η θέση που αυτή κατέχει. Η εικόνα υπογραμμίζει την σπουδαιότητα του μέρους που καταλαμβάνει η Θεομήτωρ στην Γέννηση, δηλαδή στην εορτή της αναπλάσεως του κόσμου. Είναι η καινούργια Εύα. Όπως η πρώτη Εύα έγινε μητέρα των προχριστιανικών ανθρώπων, έτσι η νέα Εύα, η Παρθένος Μαρία, έγινε μητέρα της θεωθείσης ανθρωπότητος. Αλλά η παλιά Εύα είχε δώσει προσοχή στα λόγια του όφεως μέσα στον παράδεισο. Η δεύτερη Εύα άκουσε τον αρχαγγελικό ασπασμό. Μετέχει κι αυτή στην σωτηρία μας, όπως η προμήτωρ υπήρξε αιτία της πτώσεώς μας. Η εικόνα της Γεννήσεως εξαίρει την συμμετοχή της Μαρίας στην σωτηρία μας, προβάλλοντας την Παναγία με ιδιαίτερη έμφαση, στο κεντρικό μέρος, κι ακόμα δίνοντάς της διαστάσεις υπέρμετρες. Σε πολλές εικόνες είναι η πιο μεγάλη απ' όλα τα πρόσωπα. Είναι ξαπλωμένη πολύ κοντά στο θείο της τέκνο πάνω σ' ένα χράμι, αλλά γενικά έξω από το σπήλαιο.

Η στάση της Παρθένου είναι πάντα πολύ σημαντική και δεμένη με τα δογματικά προβλήματα της εποχής και του τόπου, όπου έγινε η εικόνα. Οι διαφορές που παρουσιάζει κάθε φορά υποδηλώνουν την πρόθεση να εξαρθεί πότε η θεότης και πότε η ανθρωπότης του Κυρίου. Έτσι, σε ορισμένες παραστάσεις της Γεννήσεως, η Παρθένος είναι μισοξαπλωμένη-μισοκαθισμένη, η στάση της δηλαδή είναι ανάλαφρη, για να δειχθεί η απουσία των ωδίνων και συνεπώς η παρθενική γέννηση κι η θεία καταγωγή του Παιδίου (εναντίον της πλάνης των νεστοριανών). Αλλά στην πλειονότητα των παραστάσεων η Παρθένος είναι ξαπλωμένη και εκφράζει με την στάση της μιαν άκρα κόπωση και ατονία. Ο Νικόλαος Μεζαρίτης, περιγράφοντας μια τέτοια παράσταση (ενός ψηφιδωτού των Αγίων Αποστόλων στην Κωνσταντινούπολη), λέγει πως ο υπερβολικός κάματος που εκφράζεται στην απεικόνιση της Παρθένου θυμίζει στους πιστούς πως η ενανθρώπηση του Λυτρωτή δεν ήταν φαινομενική, αλλά πραγματική.

Γύρω από τα κεντρικά πρόσωπα του Παιδίου και της Θεοτόκου, βλέπουμε τις λεπτομέρειες που, καθώς είπα ήδη, μαρτυρούν συγχρόνως και το γεγονός της θείας σαρκώσεως και την επίδραση που είχε πάνω στην κτίση.

Oι άγγελοι εκπληρώνουν το διπλό τους λειτούργημα: δοξολογούν, τον Θεό και φέρνουν τα «ευαγγέλια» (= τις καλές αγγελίες) στους ανθρώπους. Η εικόνα εκφράζει αυτό το διπλό λειτούργημα, παριστάνοντας ένα τμήμα των αγγέλων προς τα πάνω, προς τον Θεό, κι ένα άλλο προς τα κάτω, προς τους ανθρώπους. Οι άνθρωποι αυτοί είναι οι απλοϊκοί ποιμένες, που για την καθαρότητα της καρδιάς τους έχουν το προνόμιο να επικοινωνούν με τον υπερφυσικό κόσμο και αξιώνονται να γίvoυν μάρτυρες ενός θαύματος. Παριστάνονται στην εικόνα ακούοντας τον ύμνο των αγγέλων και συχνά ένας από τους τσομπάνηδες παίζει την φλόγερα του, ανακατώνοντας την μουσική, τέχνη ανθρώπινη, με το αγγελικό άσμα2.

Από την άλλη πλευρά του σπηλαίου, βλέπουμε τους Μάγους. Τους οδηγεί ο Αστήρ που μια αχτίνα του κατευθύνεται πάνω στο σπήλαιο. Αυτή η αχτίνα ενώνει επίσης τον Αστέρα με ένα σημείο που ξεπερνά τα όρια της εικόνας και υποδηλώνει συμβολικά τον ουράνιο κόσμο. Η εικόνα υπαινίσσεται έτσι ότι αυτό το άστρο δεν είναι μονάχα ένα κοσμικό φαινόμενο, αλλά και ένας μαντάτορας από το υπερπέραν, που μηνύει ότι στην γη γεννήθηκε Εκείνος που ανήκει στον ουρανό. Αν στους αγράμματους τσομπάνηδες το μυστήριο αποκαλύφθηκε απευθείας από έναν άγγελο oι Μάγοι, άνθρωποι της γνώσεως, πρέπει να κάνουν ένα μακρύ δρόμο που θα τους φέρει από την γνώση του σχετικού στην γνώση του Απόλυτου, μέσον ενός αντικειμένου των μελετών τους. Ο Μέγας Βασίλειος λέγει πως oι Χαλδαίοι αστρολόγοι δέχονταν από γενεά σε γενεά την σχετική με το άστρο προφητεία του Βαλαάμ. Στον Όρθρο των Χριστουγέννων ακούμε: «Του μάντεως πάλαι Βαλαάμ των λόγων μυητάς, σοφούς αστεροσκόπους, χαράς έπλησας». Έτσι, ο Αστήρ ειναι συνάμα η εκπλήρωση της προφητείας και το κοσμικό φαινόμενο, που η παρατήρησή του οδήγησε τους σοφούς «να προσκυνήσουν τον Ήλιο της Δικαιοσύνης». Είναι το φως που, κατά τον Άγιo Λέοντα τον Μέγα, έλαμψε στους εθνικούς και έμεινε κρυμμένο για τους Ιουδαίους. Η Εκκλησία βλέπει στους ποιμένες -στα πρώτα αυτά τέκνα του Ισραήλ που προσκύνησαν το Παιδίον- τις απαρχές της εξ Ιουδαίων Εκκλησίας, και στους μάγους την «απαρχήν των εθνών», την «εξ εθνών Εκκλησίαν». Προσφέροντας στον Χριστό τα δώρα τους, «το καθαρό χρυσάφι προς τον Βασιλέα πάντων των αιώνων, τον λίβανο προς τον Θεό των όλων, και την σμύρνα στον Αθάνατο που επρόκειτο να ταφεί τριήμερος», προσημαίνουν τον θάνατό του και την ανάστασή του. Ας προσθέσω ότι oι μάγοι παριστάνονται γενικά σε διάφορες ηλικίες, για να υπογραμμισθεί ότι η αποκάλυψη δόθηκε στους ανθρώπους ανεξάρτητα από την ηλικία και την κοσμική πείρα τους.

Κάτω, στη μια γωνία της εικόνας, δύο γυναίκες λούζουν το Παιδίον. Αυτή η σκηνή είναι προμηθευμένη από την Παράδοση.

Eίναι μια σκηνή από την καθημερινή ζωή, που δείχνει καθαρά πως ο Τεχθείς ήταν σαν οποιοδήποτε άλλο νεογέννητο κάτω από τις απαιτήσεις της ανθρώπινης φύσεως. Αλλά, από το άλλο μέρος, κατά την ερμηνεία του Νικολάου Μεζαρίτη, οι δύο γυναίκες είναι συνάμα μάρτυρες της θείας προελεύσεως του Παιδίου. Πράγματι, έχοντας έλθει αργά και μην έχοντας παραστεί κατά την γέννηση, η μια απ' αυτές, η Σαλώμη, δεν πίστεψε πως μια Παρθένος μποροϋσε να παιδοποιήσει και τιμωρήθηκε για την απιστία της αυτή· το χέρι της, που ειχε τολμήσει να ικανοποιήσει την αμαρτωλή περιέργεια, έμεινε παράλυτο. Αφού μετενόησε κι άγγιξε το Παιδίον, θεραπεύθηκε.

Mια ακόμη λεπτομέρεια δείχνει πως με την Γέννηση "ήττηνται της φύσεως οι όροι". Πρόκειται για τον μνήστορα Ιωσήφ. Δεν έχει θέση στο κεντρικό μέρος της εικόνας, αλλ' απεναντίας βρίσκεται σαφώς χωρισμένος από το Παιδίον και την Παναγία. Δεν είναι ο πατέρας. Μπροστά του, υπό το φαινόμενο ενος τσομπάνη σκυμμένου από τα χρόνια, στέκεται ο διάβολος που τον πειράζει. Μερικές εικόνες τον παρουσιάζουν άλλοτε με μικρά κέρατα κι άλλοτε με μια σχεδόν αδιόρατη ουρά. Η παρουσία του Αρχεκάκου και το μέρος που παίζει ως πειραστής έχουν μια όλως ιδιαίτερη έμφαση στην εορτή της αναπλάσεως του κόσμου, στα Χριστούγεννα. Η εικόνα, βασιζόμενη στην Παράδοση, μεταδίδει το νόημα ορισμένων λειτουργικών κειμένων (ιδέ Πρώτη και Ενάτη Ώρα), που μιλούν για τις αμφιβολίες του Ιωσήφ και την φοβερή του ψυχική αναστάτωση. Η εικόνα τα εκφράζει όλα αυτά με την περίλυπη στάση του Ιωσήφ, που έχει πίσω του την μαύρη άβυσσο του σπηλαίου. H παράδοση των απόκρυφων μας μεταφέρει τα εξής λόγια του διαβόλου, με τα οποία πειράζει τον μνήστορα της Παρθένου: «Όπως αυτό το ξερό ραβδί δεν μπορεί να πετάξει φύλλα, έτσι και η παρθένος δεν μπορεί να κάνει παιδί».

Αυτό είναι, σε σύντομη έκθεση, το περιεχόμενο της εικονογραφίας της Γεννήσεως στην Ορθόδοξη Εκκλησία. Κάθε φορά που απομακρύνεται μια εικόνα απ' αυτό, η σημασία που έχει μικραίνει και φτωχαίνει· έτσι η κατάληξη είναι η απώλεια του ουσιώδους δηλαδή της ιστορικής πραγματικότητας και του δογματικού περιεχομένου που μας παρέχονται απο την Αγία Γραφή. Ένα χτυπητό παράδειγμα συναντάμε στην δυτική θρησκευτική ζωγραφική. Oι πίνακες των ζωγράφων της Δύσεως που παίρνουν ως θέμα την Γέννηση δεν παριστάνουν την ίδια την αλήθεια, όπως κάνει η ορθόδοξη εικόνα αλλά ατομικές ερμηνείες αυτής της αλήθειας. Το ιστορικό και δογματικό περιεχόμενο της εικόνας αντικαταστάθηχε μ' ένα περιεχόμενο συναισθηματικό και οικείο, και η Γέννηση του Κυρίου μας ανάγεται έτσι σε μια συγκινητική οικογενειακή σκηνή.

Είναι αυτό που λέγει ο άγιoς Γρηγόριος ο Ναζιανζηνός: «Εκθέτεις στην όραση ό,τι οδηγεί χαμηλά και περνάς αδιάφορος μπροστά σ' ό,τι εξυψώνει». Μια τέτοια παράσταση της Γεννήσεως που μας προβάλλει ό,τι είναι χαμηλό και φτηνό δηλαδή ό,τι είναι ανθρώπινο απλώς δεν υψώνει το πνεύμα μας και τις αισθήσεις μας στην γνώση του μυστηρίου της θείας Σαρκώσεως· εξανεμίζει αυτό το μυστήριο μέσα σε μιαν ατμόσφαιρα γυμνά ανθρώπινη, αφήνοντάς μας, έτσι στην φυσική κατάσταση, μέσα στο σαρκικό περιβάλλον.

Η ορθόδοξη εικόνα δεν αποκλείει το ανθρώπινο στοιχείο· βλέπουμε τις ανθρώπινες γνώσεις στους μάγους την εργασία και την τέχνη στους ποιμένες, το φυσικό ανθρώπινο αίσθημα στον δίκαιο Ιωσήφ. Αλλ'αυτή η φυσική ζωή του κόσμου παριστάνεται σ'επαφή με τον υπερφυσικό κόσμο και χάρη σ'αυτή την επαφή κάθε φαινόμενο της ανθρώπινης ζωής βρίσκει την θέση του και την σημασία του, φωτίζεται από ένα καινούργιο περιεχόμενο. Έτσι η εικόνα υψώνει το πνεύμα μας και τις αισθήσεις μας στην θεωρία και την γνώση του μυστηρίου της θείας Σαρκώσεως και μας κάνει να μετέχουμε στον πνευματικό θρίαμβο της Εορτής.

«Βάδιζε με τον Αστέρα -λέγει ο Άγιος Γρηγόριος ο Ναζιανζηνός- φέρε δώρα με τους μάγους... δόξασε με τους ποιμένες, αγάλλου με τους αγγέλους, για να γίνει μια η χαρά των ουρανίων και των επιγείων».

---

1) Τον παιδικό χαραχτήρα της εικονογραφίας ο Ουσπένσκυ, όπως βλέπουμε, τον είχε διαγνώσει ήδη από το 1951.Είναι σημαντικό, όμως, ότι την αισθητική ερμηνεία αυτού του χαρακτήρα την αποδίδει σ' εκείνους που «δεν είναι μπασμένοι στο πνεύμα της ορθοδόξου λατρείας». Εξηγώντας την παιδική αυτή αφέλεια της εικόνας λειτουργικά, βάσει των λόγων του Κυρίου, κάνει μια υπέρβαση για να δώσει το βάρος όχι στην αισθητική αυτή "χαρά", αλλά στο «πολύ βαθύ δογματικό περιεχόμενο της εικόνας», όπως λέει. Αντίθετα νεώτερες μελέτες δίνουν υπερβολική σημασία στην αισθητική αυτή λεπτομέρεια, η οποία εκτρέπεται από τον δρόμο της θεολογίας της εικόνας. Πρβλ. π. Στ. Σκλήρη, Εν Εσόπτρω, εικονολογικά μελετήματα,εκδ. Μ.Γρηγόρη, Αθήνα 1992, σελ. 33 κ.ε. Η εικονογραφική αφέλεια του σχεδίου οδηγεί τον συγγραφέα στην συστηματοποίηση μιας νεοελληνικής αισθητικής μεθόδου, που «απηχεί (...) τα διαχρονικά διδάγματα και τις λύσεις που έδωσε μια πολιτιστική παράδοση υψηλή, όπως αυτή του ελληνισμού, στο πρόβλημα του ανθρώπου και επομένως και της παιδείας του» (στο ίδιο, σελ. 34).

2) Είναι σημαντική η λειτουργική ερμηνεία του Ουσπένσκυ στην πλάγια (προφίλ) παράσταση των προσώπων μέσα στις εικόνες: «Ο Άγιος βρίσκεται παρών, θα πει, μπροστά μας κι όχι κάπου μέσα στο σύμπαν. Όταν προσευχόμαστε σ' εκείνον βρισκόμαστε πρόσωπο με πρόσωπο μαζί του (...) Η κατατομή διακόπτει κατά κάποιο τρόπο την άμεση επαφή· είναι σαν μια αρχή απουσίας. Επομένως, παριστώνται πλαγίως μόνον τα πρόσωπα που δεν έφθασαν στην αγιότητα, όπως για παράδειγμα oι μάγοι και oι βοσκοί στην εικόνα της Γέννησης του Χριστού»
Πηγή: http://www.myriobiblos.gr/texts/greek/ouspensky_nativ.html

του π. Αλέξανδρου Σμέμαν: Το θείο Βρέφος

Από το βιβλίο: Εορτολόγιο
Εκδόσεις Ακρίτας

 

«Δι’ ημάς γάρ εγεννήθη παιδίον νέον, ο πρό αιώνων Θεός.» Ένας από τους κυριότερους ύμνους των Χριστουγέννων καταλήγει σ’ αυτά τα λόγια, ταυτίζοντας το βρέφος που γεννήθηκε στο σπήλαιο της Βηθλεέμ με τον «προ αιώνων Θεό». Ο ύμνος αυτός συνετέθη τον έκτο αιώνα από τον περίφημο Βυζαντινό υμνογράφο Ρωμανό το Μελωδό:

Η Παρθένος σήμερον, τον υπερούσιον τίκτει και η γη το σπήλαιον τω απροσίτω προσάγει άγγελοι μετά ποιμένων δοξολογούσι δι’ ημάς γαρ εγεννήθη παιδίον νέον, ο προ αιώνων Θεός.
(Κοντάκιον Χριστουγέννων)

Το παιδί ως Θεός, ο Θεός ως παιδί... Γιατί δημιουργείται αυτή η ζωηρή συγκίνηση την περίοδο των Χριστουγέννων όταν οι άνθρωποι, ακόμη και αυτοί με χλιαρή πίστη ή ακόμη και οι άθεοι, παρατηρούν αυτό το μοναδικό, ασύγκριτο θέαμα της νεαρής μητέρας να κρατά το παιδί στην αγκαλιά της, και γύρω τους οι «Μάγοι οι από Ανατολών», οι ποιμένες, δροσεροί από τη νυχτερινή τους σκοπιά στους αγρούς, τα ζώα, ο ανοιχτός ουρανός, ο αστέρας;

Γιατί είμαστε τόσο βέβαιοι, αλλά και συνεχώς ανακαλύπτουμε, πώς σ’ αυτόν το θλιβερό πλανήτη μας δεν υπάρχει τίποτε ομορφότερο και πιο χαρμόσυνο απ’ αυτό το θέαμα, που το πέρασμα των αιώνων αποδείχτηκε ανίκανο να ξεριζώσει από τη μνήμη μας; Επιστρέφουμε σ’ αυτό το θέαμα οποτεδήποτε δεν έχουμε άλλο καταφύγιο, οποτεδήποτε έχουμε βάσανα στη ζωή, και αναζητούμε αυτό που θα μάς ελευθερώσει.

Όμως στην ευαγγελική διήγηση για τη γέννηση του Ιησού Χριστού, η μητέρα και το παιδί δε λένε ούτε μία λέξη, ωσάν οι λέξεις να είναι περιττές, επειδή καμιά λέξη δεν μπορεί να ερμηνεύσει, να ορίσει ή να εκφράσει το νόημα όσων έλαβαν μέρος και εκπληρώθηκαν εκείνη τη νύχτα. Και παρ’ όλα αυτά χρησιμοποιούμε λέξεις εδώ, όχι για να εξηγήσουμε ή να ερμηνεύσουμε, αλλά επειδή, όπως η Γραφή λέει, «εκ γάρ του περισσεύματος της καρδίας το στόμα λαλεί» (Ματθ. 12, 34). Είναι αδύνατο κάποιος, που ξεχειλίζει η καρδιά του, να μη μοιραστεί με άλλους τα βιώματά του.

Οι λέξεις «παιδίον» και «Θεός» είναι οι πλέον αποκαλυπτικές για το μυστήριο των Χριστουγέννων. Κατά κάποιο τρόπο, είναι ένα μυστήριο που απευθύνεται στο παιδί που συνεχίζει να ζει μυστικά μέσα σε κάθε ενήλικα, στο παιδί που συνεχίζει να ακούει ό,τι ο ενήλικας έχει πάψει να ακούει, και που ανταποκρίνεται με μια χαρά, που ο ενήλικας, μέσα στον γήινο, υπερώριμο, κουρασμένο και κυνικό κόσμο που ζει, αδυνατεί να νιώσει. Μάλιστα, τα Χριστούγεννα είναι μια γιορτή για τα παιδιά, όχι μόνο εξαιτίας του χριστουγεννιάτικου δένδρου που διακοσμόμουμε και φωτίζουμε, αλλά μ’ έναν πολύ βαθύτερο τρόπο, και μόνο τα παιδιά δεν ξαφνιάζονται για το ότι, όταν ο Θεός κατέρχεται στη γη, έρχεται ως παιδί.

Αυτή η εικόνα του Θεού ως παιδιού συνεχίζει να λάμπει μέσα από τις εικόνες και τα αναρίθμητα έργα τέχνης, φανερώνοντας πώς ό,τι είναι ουσιαστικότερο και πλέον χαρμόσυνο στο Χριστιανισμό βρίσκεται ακριβώς εδώ, σ’ αυτήν την αιώνια παιδικότητα του Θεού. Οι ενήλικες, ακόμη και αυτοί που «συμπαθούν περισσότερο τα θρησκευτικά θέματα», περιμένουν και προσδοκούν από τη θρησκεία να δώσει εξηγήσεις και αναλύσεις, τη θέλουν έξυπνη και σοβαρή. Οι αντίπαλοι της είναι εξίσου σοβαροί, και, τελικά, τόσο βαρετοί, καθώς αντιμετωπίζουν τη θρησκεία μ’ ένα χαλάζι από «ορθολογικές» σφαίρες. Στην κοινωνία μας δεν υπάρχει καμιά φράση που να μεταφέρει καλύτερα την περιφρόνησή μας από το να χαρακτηρίσουμε κάτι λέγοντας πώς «είναι παιδιάστικο». Μ’ άλλα λόγια, δεν είναι για τους ενήλικες, τους έξυπνους και σοβαρούς. Έτσι τα παιδιά μεγαλώνουν και γίνονται εξίσου σοβαρά και βαρετά. Ο Χριστός όμως είπε, «γέννησθε ως τα παιδία» (Ματθ. 18,3). Τι σημαίνει αυτό; Τι λείπει από τους ενήλικες, ή καλύτερα, τι έχει στραγγαλισθεί, καταπνιγεί, εκμηδενισθεί από ένα παχύ στρώμα ενηλικιότητας; Δεν είναι πάνω απ’ όλα αυτή η ικανότητα, η τόσο χαρακτηριστική των παιδιών, να θαυμάζουν, να αγαλλιούν και το πιο σπουδαίο να είναι γνήσια στη χαρά και στη λύπη; Η ενηλικίωση στραγγαλίζει επίσης την ικανότητα να εμπιστεύεσαι, να αυτοεγκαταλείπεσαι, να αφήνεσαι τελείως στην αγάπη και να πιστεύεις με όλη σου την ύπαρξη. Τελικά τα παιδιά παίρνουν στα σοβαρά ό,τι οι ενήλικες δεν μπορούν πλέον να αποδεχθούν: τα όνειρα, αυτά που διασπούν την καθημερινή μας εμπειρία και την κυνική μας καχυποψία, αυτό το βαθύ μυστήριο του κόσμου και καθετί που αποκαλύπτεται στους αγίους, στα παιδιά και στους ποιητές.

Έτσι μόνο όταν εισχωρήσουμε στο παιδί που ζει κρυμμένο μέσα μας, μπορούμε να κάνουμε δικό μας το χαρμόσυνο μυστήριο του Θεού που έρχεται προς εμάς «ως παιδίον». Το παιδί δε διαθέτει ούτε κύρος ούτε εξουσία, όμως η απουσία ακριβώς του κύρους το αναδεικνύει σε βασιλιά, πηγή της βαθιάς του δύναμης είναι η ανικανότητα να υπερασπιστεί τον εαυτό του και η τρωτότητά του. Το παιδί σ’ αυτή τη μακρινή σπηλιά της Βηθλεέμ δεν έχει επιθυμία ώστε να το φοβόμαστε, εισέρχεται στις καρδιές μας χωρίς να μας εκφοβίζει, χωρίς να επιδεικνύει το κύρος και τη δύναμή του, αλλά μόνο με την αγάπη. Μάς δίνεται ως παιδί, και μόνο ως παιδιά μπορούμε με τη σειρά μας να το αγαπήσουμε και να δοθούμε σ’ αυτό. Ο κόσμος κυβερνάται από τη δύναμη και την εξουσία, μάς απελευθερώνει απ’ όλα αυτά. Το μόνο που επιθυμεί από μας είναι η αγάπη μας, που προσφέρεται με ελευθερία και χαρά, το μόνο που επιθυμεί από μας είναι να του δώσουμε την καρδιά μας. Και τη δίνουμε σ’ ένα ανυπεράσπιστο παιδί, που εμπνέει όμως τεράστια εμπιστοσύνη.

Με τη γιορτή των Χριστουγέννων η Εκκλησία μάς αποκαλύπτει ένα μυστήριο χαράς: το μυστήριο μιάς ελεύθερα προσφερόμενης αγάπης που δεν επιβάλλεται σε κανένα. Μιας αγάπης ικανής να δει, να αναγνωρίσει και να αγαπήσει το Θεό στο πρόσωπο του θείου Παιδιού, και να γίνει έτσι δώρο μιας νέας ζωής.

ΥΜΝΟΙ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟΣ ΣΤΑΝΙΤΣΑΣ

Μήνυμα Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου για τα Χριστούγεννα

«Χριστός γεννᾶται, δοξάσατε». «Ἰδών ὁ Κτίστης ὀλλύμενον, τόν ἄνθρωπον χερσίν, ὅν ἐποίησε, κλίνας οὐρανούς κατέρχεται»! Ἀδελφοί μου καί τέκνα ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά,«Χριστός γεννᾶται, – χαρά στόν κόσμο» τραγουδᾶ τέτοιες μέρες, ἐδῶ καί αἰῶνες ὁ λαός μας, ἀκόμα καί σέ περιόδους θλιβερές καί δύσκολες στό διάβα τῆς Ἱστορίας. «Χριστός γεννᾶται», καί λάμπει πάλι τό φῶς πού προσανατολίζει τά βήματά μας γιά νά συναντήσουμε τήν ἐλπίδα καί νά ἀποκτήσουν οἱ προσδοκίες μας ὑπόσταση, νόημα καί σκοπό.

«Χριστός γεννᾶται» σημαίνει πώς ἄμεσα καί ψηλαφητά γνωρίζουμε ὅτι ὁ Θεός γίνεται ἄνθρωπος καί βαδίζει τόν δρόμο τῆς ταπεινώσεως καί τῆς θυσίας, γιά νά βρεῖ ὁ ἄνθρωπος τήν ἀφετηρία μίας νέας ζωῆς. Γιά νά βρεῖ ὁ καθένας τόν τρόπο, τό δικαίωμα καί τή δυνατότητα νά ἀλλάξει τόν ἑαυτό του καί τόν κόσμο γύρω του. Ὁ δρόμος πού ἀνοίγει μπροστά μας ὁ Χριστός εἶναι ὁδός σωτηρίας, ἐλπίδας καί θετικῆς προσδοκίας. Καί, συνάμα, πρόσκληση ἐνεργοποιήσεως τῶν συνειδήσεων γιά νά γίνουν ἡ ζωή μας, ὁ κόσμος καί τό αὔριο καλύτερα καί φωτεινότερα.

Ἡ πατρίδα μας βιώνει κρίσιμες καί ὀδυνηρές στιγμές ἀγωνίας καί ἀβεβαιότητας γιά τόν ἐπιούσιο τοῦ λαοῦ της καί γιά τό αὔριο. Οἱ ὧρες πού ζοῦμε εἶναι ὧρες δοκιμασίας τῆς πίστης, τῶν χριστιανικῶν μας ἀξιῶν καί αἰσθημάτων, ἀλλά καί τῆς μέχρι τώρα βιοτῆς μας. Καλούμαστε ὅλοι, ὁ καθένας μέ τίς γνώσεις, τίς ἱκανότητες καί τά χαρίσματά του, νά συμβάλουμε στή σωτηρία τοῦ τόπου μας καί νά σταθοῦμε στό πλευρό τοῦ δοκιμαζόμενου συνανθρώπου μας στή γειτονιά, στόν τόπο ἐργασίας του ἤ στόν δρόμο. Καί πρώτιστα καλούμαστε νά στηρίξουμε ἐκεῖνον πού δέν ἔχει ἐργασία καί στέγη.

Ἐκεῖνον πού χρειάζεται ζεστασιά καί φαγητό. Σήμερα, ὅσο ποτέ στό πρόσφατο παρελθόν, εἶναι ἐπείγουσα ἀνάγκη νά συνεχίσουμε νά δείχνουμε γενναιοφροσύνη, ἀλληλεγγύη καί ἐθελοντική προσφορά. Ἤδη, μέ τίς φιλότιμες προσπάθειες ὅλων μας, ἡ ἀλληλεγγύη καί ἡ ἀλληλοϋποστήριξη παίρνουν σάρκα καί ὀστά μέ ἐντυπωσιακά ἀποτελέσματα, ἀναβιώνοντας τό πρωτοχριστιανικό βίωμα τῆς κοινωνίας τῆς ἀγάπης. Εἶναι καιρός νά ξαναανακαλύψουμε τήν Ἐκκλησία ὡς κοινωνία προσώπων πού ζοῦν μέ τήν ἀγάπη ὡς τρόπο ζωῆς. «Χριστός γεννᾶται» ἀνάμεσά μας.

Σέ ἕναν κόσμο πού μοιάζει νά καταρρέει καί ἀναζητᾶ ἕνα φῶς, ὅπως τοῦ ἀστέρα τῆς Βηθλεέμ, γιά νά τοῦ δείξει πῶς νά κάμει νέα ἀρχή καί πρός τά ποῦ νά πορευτεῖ. Ὁ λαός μας γνωρίζει νά ἐπιβιώνει σέ δύσκολους καιρούς καί ἔχει τήν ἱκανότητα νά ἀξιοποιεῖ τίς δυνατότητές του καί τόν πλοῦτο πού κρύβουν ἡ εὐλογημένη μας γῆ καί θάλασσα. Γνωρίζει νά συνθέτει καί νά γονιμοποιεῖ ἀποτελεσματικά τόν κόπο τῶν ἐργαζομένων, τή σοφία τῶν λογίων καί τή γνώση τῶν ἀνωτάτων ἐκπαιδευτικῶν ἱδρυμάτων καί ἐρευνητικῶν κέντρων μέ τρόπο ἐναρμόνιο καί καρποφόρο. Ἀρκεῖ νά ὑποστηριχτεῖ στόν ἀγώνα του καί νά ἔχει ὅραμα καί ἐλπίδα.

Καί αὐτό τό γνωρίζει καλά ἡ Ἐκκλησία μας. Γι αὐτό στήριξε καί θά στηρίζει πνευματικά καί ἔμπρακτα τήν προσπάθεια τοῦ λαοῦ μας γιά μιά νέα ἀρχή καί θά σταθεῖ ἀρωγός ὅπου μπορεῖ νά ἐνισχύσει τόν λαό μας. Εἶναι καιρός νά ἀρθοῦν τά ἐμπόδια, ὥστε αὐτή ἡ λίγη περιουσία πού ἀπέμεινε στήν Ἐκκλησία νά τῆς ἐπιτραπεῖ νά τήν ἀξιοποιήσει πρός ὄφελος τοῦ λαοῦ μας. Καί ὅποιος ἐπιθυμεῖ νά ἐργαστεῖ στήν ἑλληνική γῆ, συμβάλλοντας στή διατροφική ἐπάρκεια τῆς χώρας καί στήν ἀνάπτυξη σύγχρονων ἐξαγώγιμων προϊόντων καλλιέργειας καί βοσκῆς, ἄς γνωρίζει ὅτι, ὅση λίγη γῆ ἀνήκει ἀκόμα στήν Ἐκκλησία, θά εἶναι στή διάθεσή του.

«Χριστός γεννᾶται» καί τό νόημα τῶν Χριστουγέννων μᾶς δίνει τό δικαίωμα νά παρακαλέσουμε τό Ἑλληνικό κράτος νά σκύψει πάνω ἀπό τούς συνανθρώπους μας καί σέ αὐτές τίς δύσκολες ὧρες πού διέρχεται ὁ τόπος νά ἀφήσουμε πίσω πολιτικές ἐπιλογές πού στηρίζουν τούς λίγους σέ βάρος τῶν πολλῶν. Μᾶς δίνει, ἐπίσης, τό δικαίωμα νά καλέσουμε ὅσους διαθέτουν πλοῦτο νά τόν θέσουν στήν ὑπηρεσία τῶν συνανθρώπων μας.

Χρειάζεται ἐπειγόντως νά δείξουμε ὅλοι ἀλληλεγγύη, ἀνθρωπιά, ἀγάπη καί εὐαισθησία καί εἶναι ζωτικῆς σημασίας νά στηριχθοῦν μέ κάθε τρόπο ἡ περίθαλψη, ἡ μόρφωση καί ἡ ἐπιβίωση τῶν Ἑλλήνων.Τό λοιπόν, «δεῦτε ἴδωμεν πιστοί, ποῦ ἐγεννήθη ὁ Χριστός» καί ἄς γίνουν τά φετινά Χριστούγεννα ἀφετηρία μίας νέας ἀρχῆς καί μίας πορείας ἀνοδικῆς γιά τόν τόπο μας καί γιά τόν καθένα προσωπικά. Ἄς μήν ξεχνᾶμε ὅτι «μέθ’ ἡμῶν ὁ Θεός» καί παλαιότερα καί τώρα καί πάντοτε.Καλά καί εὐλογημένα Χριστούγεννα».