Κυκλοφόρησε το νέο τεύχος του περιοδικού Θεολογία με αφιέρωμα "Θεολογία και Οικονομία. Προσεγγίσεις στη σύγχρονη κρίση - Μέρος Β΄"

«Εκκλησία και Γυναίκα»

Π  Ρ  Ο  Σ  Κ  Λ  Η  Σ  Η

Ο Πανελλήνιος Θεολογικός Σύνδεσμος «ΚΑΙΡΟΣ - για την αναβάθμιση της Θρησκευτικής Εκπαίδευσης» σας καλεί σε απογευματινή συνάντηση στην αίθουσα εκδηλώσεων του Βιβλιοπωλείου «Αρμός», την Τρίτη 19/03/2013 στις 18:30 με θέμα:

«Εκκλησία και Γυναίκα»

Το θέμα θα προσεγγίσουν με εισηγήσεις τους οι:

Αθανασοπούλου – Κυπρίου Σπυριδούλα, θεολόγος, PhD Manchester, Διδάσκουσα στο Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο

Γιοκαρίνης  Κωνσταντίνος, νομικός – θεολόγος, PhD ΑΠΘ , Διδάσκων στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Αθηνών

Παπαγεωργίου Νίκη, Επίκουρη Καθηγήτρια Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ.

Τη συζήτηση θα συντονίζει ο Καπετανάκης Γιώργος, θεολόγος, PhD ΕΚΠΑ.

                                                                    Από το Δ.Σ

 

Ανοικτή διαμαρτυρία για τις επιθέσεις στο νέο ΠΣ για τα Θρησκευτικά

Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων

για την εκπόνηση νέου Προγράμματος Σπουδών
στα Θρησκευτικά Δημοτικού και Γυμνάσιου

 

 

Αθήνα, 8  Μαρτίου 2013

 

ΑΝΟΙΚΤΗ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑ

 

Τον τελευταίο καιρό, τα μέλη της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων για την εκπόνηση νέου Προγράμματος Σπουδών στα Θρησκευτικά Δημοτικού και Γυμνασίου παρακολουθούμε  εμβρόντητοι διάφορες ανακοινώσεις που αφορούν σε ενημερωτικές εκδηλώσεις για το νέο Πρόγραμμα Σπουδών. Συνήθως πληροφορούμαστε εκ των υστέρων τη διοργάνωση, το πρόγραμμα, τους εισηγητές και σε ορισμένες περιπτώσεις τα πορίσματα αυτών των εκδηλώσεων από δημοσιεύματα στο διαδίκτυο. Κοινό χαρακτηριστικό των εκδηλώσεων είναι η μεροληπτική επιλογή ομιλητών, συχνά των ίδιων προσώπων, με απόλυτη ταυτότητα προσεγγίσεων και απόψεων, αλλά και η ιδεολογική και συχνά στρεβλή παρουσίαση των θέσεων και των περιεχομένων του νέου Προγράμματος Σπουδών.

Σε πρόσφατη ημερίδα στη Θεσσαλονίκη για το ίδιο θέμα, ομιλητές ήταν τα ίδια ακριβώς πρόσωπα που είχαν συμμετάσχει και σε προηγούμενη παρόμοια εκδήλωση στην Αθήνα, προβαίνοντας σε απαράδεκτες κρίσεις και χαρακτηρισμούς για την Επιτροπή και το έργο της. Γι’ αυτό, μέλη της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων ζήτησαν να τους δοθεί η δυνατότητα να παρουσιάσουν τις θέσεις τους. Παρ’ όλα αυτά, το αίτημά τους δεν έγινε αποδεκτό από την οργανωτική επιτροπή της εκδήλωσης, για ακατανόητους σε εμάς λόγους.

Με έκπληξη διαπιστώνουμε ότι η αντιεπιστημονική και αντιδεοντολογική αυτή τακτική συνεχίζεται.

Όπως διαβάσαμε στο διαδίκτυο και χθες σε δημοσίευμα της «Καθημερινής» (http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_columns_1_07/03/2013_513450), επίκειται η πραγματοποίηση Πανελλήνιου Επιστημονικού Συνεδρίου για το μάθημα των Θρησκευτικών, με θέμα «Το Μάθημα των Θρησκευτικών: Προβληματισμοί, Επισημάνσεις, Προτάσεις» (Θεσσαλονίκη, 11-12 Μαρτίου). Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση της Οργανωτικής Επιτροπής, στο πρόγραμμα του Συνεδρίου περιλαμβάνονται τουλάχιστον επτά εισηγήσεις οι οποίες αναφέρονται ρητά στο νέο Πρόγραμμα Σπουδών στα Θρησκευτικά, με εισηγητές που ήδη έχουν δημοσιεύσει επικριτικές απόψεις γι’ αυτό. Επισημαίνουμε, λοιπόν, ότι και αυτό το πρόγραμμα του Συνεδρίου διαμορφώθηκε αποκλειστικά από τους διοργανωτές, χωρίς προηγουμένως να γίνει απολύτως καμία πρόσκληση στην Επιτροπή του νέου Προγράμματος Σπουδών ή έστω να δοθεί βήμα και σε εισηγητές που αντιμετωπίζουν θετικά το νέο αυτό Πρόγραμμα. Για λόγους ηθικής τάξεως και επιστημονικής δεοντολογίας θα περιμέναμε να έχουμε τη δυνατότητα ισότιμης συμμετοχής σε επίπεδο εισηγήσεων, για την παρουσίαση των απόψεών μας, του νέου Προγράμματος Σπουδών και του έργου της Επιτροπής.

Θεωρούμε ότι πρόκειται για σκοπίμως μεροληπτική και παραπληροφορούσα πρακτική, η οποία είναι απαράδεκτη επειδή δεν προάγει τον επιστημονικό διάλογο, διαστρεβλώνει τα πραγματικά γεγονότα και είναι ηθικά και επιστημονικά επιλήψιμη. Η έκπληξη μας είναι ακόμη μεγαλύτερη, επειδή στην προκείμενη περίπτωση ο διοργανωτής είναι ένας ακαδημαϊκός θεσμός, το Εργαστήριο Παιδαγωγικής - Χριστιανικής Παιδαγωγικής του Τμήματος Ποιμαντικής - Κοινωνικής Θεολογίας του Α.Π.Θ., το οποίο οφείλει να σέβεται την επιστημονική δεοντολογία, καθώς επίσης επειδή η σχεδιαζόμενη εκδήλωση φιλοδοξεί να είναι επιστημονικό συνέδριο. Καθώς τονίζει στο εν λόγω δημοσίευμα και ο αρθρογράφος της «Καθημερινής», Α. Λακασάς, «Βέβαια, οι διοργανωτές θεωρούν ότι ‘η πολλαπλότητα και η ένταση των αντιδράσεων κατά του πιλοτικού προγράμματος έχουν εκ των πραγμάτων καταστήσει προβληματική την εφαρμογή του’. Όμως, η παραπάνω εκτίμησή τους έρχεται σε ευθεία αντίθεση με την παραδοχή των ίδιων ότι ‘ενισχύονται οι φωνές που τάσσονται εναντίον του χαρακτήρα και του περιεχομένου του μαθήματος των Θρησκευτικών’. Γιατί, λοιπόν, να σταματήσει η πιλοτική εφαρμογή του; Μήπως αντί να στήνονται διελκυστίνδες ο διάλογος να γίνει χωρίς αγκυλώσεις και θέσφατα;»

Για τους παραπάνω λόγους εκδηλώνουμε την έντονη διαμαρτυρία μας προς την Οργανωτική Επιτροπή του εν λόγω Συνεδρίου, δηλώνοντας ταυτόχρονα την προσήλωσή μας στο αίτημα για έγκυρο και έντιμο επιστημονικό, παιδαγωγικό και θεολογικό διάλογο.

Η Επιτροπή εκπόνησης του νέου Προγράμματος Σπουδών στα Θρησκευτικά

Σταύρος Γιαγκάζογλου, Σύμβουλος Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων/Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής, υπεύθυνος επιστημονικού πεδίου
Εμμανουήλ Περσελής, Καθηγητής Θεολογικής Σχολής ΕΚΠΑ
Παναγιώτης Υφαντής, Επίκουρος Καθηγητής Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ
Δημήτρης Μόσχος,  Επίκουρος Καθηγητής Θεολογικής Σχολής ΕΚΠΑ
Άγγελος Βαλλιανάτος, Δρ. Θεολογίας, Σχολικός Σύμβουλος Θεολόγων
Γιώργος Στριλιγκάς, Σχολικός Σύμβουλος Θεολόγων
Παναγιώτης Ταμβάκης, Δρ. Θεολογίας, Σχολικός Σύμβουλος Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης
Γιώργος Στάθης, ε.τ.  Μόνιμος Πάρεδρος Παιδαγωγικού Ινστιτούτου
Όλγα Γριζοπούλου, Δρ. Θεολογίας
Κωνσταντίνος Ζορμπάς, Δρ. Θεολογίας, Κοινωνιολόγος, καθηγητής Θεολόγος
Παντελεήμων Καλαϊτζίδης, Δρ. Θεολογίας, τ. Πάρεδρος ε.θ. του Π.Ι., καθηγητής Θεολόγος
Αθανάσιος Νευροκοπλής, MTh, καθηγητής Θεολόγος
Φώτιος Διαμαντής, Δάσκαλος, MEd & Θεολόγος, MTh
Αντώνης Παναγάκης, Δάσκαλος και Θεολόγος
Γιώργος Παπαδόπουλος, καθηγητής Θεολόγος, Φιλόλογος
Ζωή Πλιάκου, Θεολόγος

--------------------------------------------------------

Πίνακας αποδεκτών:

-        Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλονίκης

-        Σύγκλητος Α.Π.Θ.  

-        Τμήμα Θεολογίας Α.Π.Θ.

-        Τμήμα Ποιμαντικής - Κοινωνικής Θεολογίας Α.Π.Θ.

-        Οργανωτική Επιτροπή του Πανελλήνιου Επιστημονικού Συνεδρίου για το μάθημα των Θρησκευτικών, με θέμα «Το Μάθημα των Θρησκευτικών: Προβληματισμοί, Επισημάνσεις, Προτάσεις» (Θεσσαλονίκη, 11-12 Μαρτίου)

-        Μ.Μ.Ε.

Πανελλήνιος Θεολογικός Σύνδεσμος ΚΑΙΡΟΣ: ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

 

ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ

ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

 

Α. ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΚΑΙ ΚΡΙΤΉΡΙΑ

Ο Πανελλήνιος Θεολογικός Σύνδεσμος ΚΑΙΡΟΣ –για την αναβάθμιση της θρησκευτικής εκπαίδευσης, μετά την ανακοίνωση το Φθινόπωρο του 2011 του νέου Πρόγραμμα Σπουδών (ΠΣ) για το μάθημα των Θρησκευτικών (ΜτΘ) στο Δημοτικό και Γυμνάσιο όπως και του Οδηγού για τον εκπαιδευτικό, επιφυλάχθηκε ως προς την επίσημη τοποθέτησή του. Τούτο δε επειδή θεώρησε απαραίτητες αφενός την προσεκτική μελέτη και ανάλυσή τους από συναδέλφους – μέλη του, που συνδυάζουν μακρά θητεία όσο και ειδικές επιστημονικές προϋποθέσεις, αφετέρου δε την κατάθεση της εμπειρίας όσων δίδαξαν το ΠΣ κατά το πρώτο έτος της πιλοτικής εφαρμογής του. Ο Σύνδεσμός μας δεν αρνείται κατηγορηματικά ή αναιτιολόγητα αλλά ούτε ταυτίζεται εκ προοιμίου με τις όποιες εκπαιδευτικές πολιτικές και πρακτικές που εφαρμόζονται από τις εκάστοτε πολιτικές ηγεσίες στο χώρο της παιδείας, όπως αποδεικνύεται και από την τοποθέτησή μας για το Νέο Λύκειο (2011). Αυτή η εκλεκτική στάση ισχύει και για την κατάρτιση των νέων ΠΣ ακόμη κι αν κατά την διάρκεια της διαδικασίας αυτής, στήριξε και στηρίζει ομόθυμα τα μέλη του που συμμετείχαν στην επιτροπή σύνταξης.

Εξετάζοντας τη σημερινή κατάσταση διαπιστώνουμε ότι το μέλλον του ΜτΘ επηρεάζεται αναπόφευκτα από τα γενικότερα προβλήματα προσανατολισμού, στόχων, δυσλειτουργίας και αναποτελεσματικότητας του σύγχρονου ελληνικού σχολείου. Η πίεση του ανταγωνισμού για την εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση επηρεάζει καταλυτικά και διαλυτικά όχι μόνο το Λύκειο αλλά και το Γυμνάσιο και το Δημοτικό. Η εκπαιδευτική διαδικασία συχνά παραμερίζει τη σχολική ζωή και μετατρέπεται σε σύστημα παροχής γνώσεων και πληροφοριών σε μαθητές αντιπάλους μάλλον παρά συμμαθητές, με απώτερο στόχο τη διεκδίκηση μιας θέσης εργασίας στην κοινωνία της αγοράς. Η άρνηση των περισσοτέρων μαθητών να ενταχθούν και να ανταποκριθούν σε ένα σχολείο χωρίς δημιουργικότητα, χαρά, έμπνευση και όραμα είναι μάλλον η φυσική συνέπεια. Μέσα σε ένα τέτοιο πλαίσιο λειτουργίας του σχολείου, το ΜτΘ επιβαρύνθηκε ακόμη περισσότερο με την έκδοση των υπουργικών εγκυκλίων περί απαλλαγών του 2002 και κυρίως του 2008 που σταδιακά οδηγούν στον εκφυλισμό του μαθήματος σε επιλεγόμενο, καθώς επιτρέπονται οι απαλλαγές όχι τόσο για λόγους συνείδησης όσο για λόγους προσωπικής διευκόλυνσης.

Προβλήματα σαν αυτά κατέδειξαν την ανάγκη για την αναβάθμιση του ΜτΘ και οδήγησαν το 2009 εκπαιδευτικούς Θεολόγους όλων των βαθμίδων στη δημιουργία του Πανελλήνιου Θεολογικού Συνδέσμου «ΚΑΙΡΟΣ». Βασικό κριτήριο για την τοποθέτησή μας είναι οι πάγιες θέσεις του Συνδέσμου μας για ένα ΜτΘ, στο οποίο θα μπορούν «οι μαθητές να διαλέγονται απροκατάληπτα και δημιουργικά γύρω από τα θρησκευτικά ζητήματα, με αποδοχή και σεβασμό στη θρησκευτική ετερότητα, και ταυτόχρονα να μορφώνουν μια προσωπική στάση ζωής χωρίς να απεμπολούν τη δική τους θρησκευτική ταυτότητα» διαπιστώνοντας ότι «ο ευαίσθητος χώρος της εκπαίδευσης έχει ανάγκη σήμερα από μια Θεολογία "ανοιχτών οριζόντων", όπως άλλωστε τη συναντούμε στο ήθος και την πνευματική διαύγεια της ορθόδοξης χριστιανικής παράδοσης -διαλεκτική με τον Άλλο και τίμια με τον Εαυτό της» (Διακήρυξη ΚΑΙΡΟΥ). Με βάση αυτά το ΜτΘ έχει μέλλον μόνο ως Μάθημα Παιδείας, υποχρεωτικό για όλους τους μαθητές που να καλύπτει τις ανάγκες τους ανεξάρτητα από τις θρησκευτικές ή μη δεσμεύσεις τους. Το Μτθ οφείλει να προσφέρει τις μορφωτικές προϋποθέσεις για τη διαμόρφωση ελεύθερης συνείδησης του μαθητή και τη σύνδεσή του με το θρησκευτικό, ιστορικό, πολιτιστικό και κοινωνικό περιβάλλον. Ένα τέτοιο ΜτΘ δεν μπορεί να είναι κατηχητικό ή ομολογιακό ή θρησκειολογικό. O μαθητής σήμερα, ως αυριανός πολίτης δε μπορεί να μην γνωρίζει για την Ορθοδοξία, τον Χριστιανισμό και τα άλλα θρησκεύματα. Η κατήχηση είναι σημαντικό έργο της Εκκλησίας που προϋποθέτει την ελεύθερη συμμετοχή του ανθρώπου και δεν είναι ευθύνη της Πολιτείας. Εξάλλου, το ομολογιακό μάθημα δημιουργεί προϋποθέσεις θρησκευτικού ανταγωνισμού στο χώρο του σχολείου. Κάθε ομολογία ή θρησκεία διεκδικεί για τον εαυτό της το δικό της ΜτΘ και το μάθημα γίνεται αναγκαστικά επιλεγόμενο. Από την άλλη πάλι ένα μάθημα με χαρακτήρα θρησκειολογικό βλέπει τη θρησκεία ως ιστορικό απολίθωμα του παρελθόντος ξεκομμένο από τη ζωή του ανθρώπου σήμερα.

Ένα μάθημα – και το αντίστοιχο ΠΣ – με τέτοιους στόχους δεν αρκεί να μεταφέρει αυτούσια μια έτοιμη πρόταση όπως εφαρμόζεται σε άλλες χώρες, αλλά οφείλει να λαμβάνει υπόψη την ελληνική εμπειρία επιστημονικών και εκπαιδευτικών κύκλων, όπως και τη συζήτηση για θέματα, που σχετίζονται με το μάθημα των Θρησκευτικών, όπως τις ιδιαιτερότητες της θρησκευτικής εκπαίδευσης στην Ελλάδα σε σχέση με άλλες χώρες, τη θέση των θεολόγων εκπαιδευτικών-δημοσίων λειτουργών στην ελληνική εκπαίδευση, τις σχέσεις Eκκλησίας και Kράτους, τη σημασία της αναφοράς στην Ορθόδοξη πλειονότητα, τα χαρακτηριστικά της νεοελληνικής ταυτότητας, την ποικιλία θρησκευτικότητας, την παρουσία διαφόρων πολιτισμικών κοινοτήτων, την ετερότητα και μετανάστευση, καθώς και τις σύγχρονες κοινωνικές προκλήσεις.

Β. O ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ

Με βάση τα παραπάνω κριτήρια πρέπει να αναγνωρίσουμε κατ’ αρχήν τον φιλόδοξο στόχο του νέου ΠΣ που, ενώ προτείνει τη διδασκαλία ενός ΜτΘ για όλους τους μαθητές ανεξάρτητα από τη θρησκευτική τους τοποθέτηση, ταυτόχρονα δεν το αποχρωματίζει, αφού θεωρεί ως αφετηρία του την γνωριμία και κατανόηση της Ορθόδοξης χριστιανικής πίστης και ζωής. Ο συνδυασμός αυτός προφανώς δεν ήταν καθόλου εύκολος, επειδή ακριβώς τα προαναφερθέντα στοιχεία της ελληνικής πραγματικότητας αντανακλώνται στην αντινομία της ίδιας της ελληνικής κοινωνίας, η οποία από τη μια σφυρηλατείται στη μακρά ιστορική της πορεία από το βίωμα της ορθόδοξης χριστιανικής πίστης και από την άλλη – ιδιαίτερα σήμερα – είναι ανοιχτή σε ρεύματα ανθρώπων και ιδεών που καλούν σε γνωριμία και διάλογο με το διαφορετικό, ενώ ταυτόχρονα υιοθετεί με άνεση σχήματα και τρόπους ζωής που αντιστρατεύονται την εκκλησιαστική της παράδοση.

Με δεδομένο αυτό το υπόβαθρο, καταστρώθηκε ένα μάθημα που δεν εξυπηρετεί την υποχρεωτική αποδοχή της Ορθόδοξης χριστιανικής διδασκαλίας (μονοφωνικό μάθημα), ούτε όμως μεταβάλλεται σε εγκυκλοπαίδεια θρησκειολογικού υλικού, ενώ φυσικά απέχει κάθε ιδέας περί «κατασκευής» άλλης ή νέας θρησκείας. Η πρόταση αυτή υπηρετείται από τη χρήση σύγχρονων παιδαγωγικών προσεγγίσεων, όπως του κονστρουκτιβισμού και της αρχής για «θρησκευτικό γραμματισμό», ενώ υλοποιείται με την απομάκρυνση από την κρατούσα μέχρι πρόσφατα – ιδιαίτερα στο Γυμνάσιο – αυστηρά με ακαδημαϊκά πρότυπα κατανομή της ύλης σε θεολογικούς κλάδους. Ο τρόπος αυτός οργάνωσης του ΜτΘ, κατ’ εξοχήν στις πρώτες βαθμίδες της εκπαίδευσης, δεν στηριζόταν σε ισχυρά επιχειρήματα από παιδαγωγική και διδακτική σκοπιά. Ωστόσο, αντλώντας θέματα, ουσιαστικά από την ίδια ύλη, συνθέτει μια νέα πρόταση αρθρωμένη σε Θεματικές Ενότητες, συναρμόζοντας κάτω από ένα γενικό τίτλο, στοιχεία από τους κύριους θεολογικούς κλάδους. Η προσπάθεια αυτή εμπλουτίζεται διακριτικά, κατά περίπτωση, με δεδομένα άλλων χριστιανικών Ομολογιών, όπως και άλλων θρησκειών, επεκτείνοντας τα ήδη υπάρχοντα, στα μέχρι τώρα εφαρμοζόμενα ΔΕΠΠΣ-ΑΠΣ, ενώ στην διαδικασία διαπραγμάτευσης αφορμάται από ζητήματα καθημερινής ζωής, με ματιές στο στενό αλλά και στο ευρύτερο περιβάλλον των μαθητών. Από τα στοιχεία αυτά γίνεται σαφές ότι το νέο ΠΣ κινείται στη σωστή κατεύθυνση με βάση τα κριτήρια που εκθέσαμε στο Α΄ μέρος. Επειδή, όμως, η δομή του ΠΣ εξαρτάται αποκλειστικά από την παιδαγωγική εφαρμογή και την διδακτική υλοποίησή του, ξεκινά μια νέα πορεία που θα δείξει πόσο και πώς η προσπάθεια αυτή θα ενταχθεί ομαλά στην εκπαιδευτική πραγματικότητα μεταστοιχειώνοντας σε πράξη το μάθημα, όπως το οραματίζεται ο ΚΑΙΡΟΣ.

 

Γ. ΟΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

Το δεύτερο θετικό στοιχείο του νέου ΠΣ είναι ότι ρητά και σύννομα εξαρτά ορθά το ΜτΘ από τις δεσμεύσεις της Ελληνικής Πολιτείας σε διεθνείς και Ευρωπαϊκές συνθήκες (Οικουμενική Διακήρυξη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων των Ανθρώπου), στη Σύσταση – υποχρεωτικού χαρακτήρα – του Συμβουλίου της Ευρώπης (CM/Rec (2008)12/28-7-09), σε κείμενα μεστά ευρωπαϊκής εμπειρίας με προτεινόμενα κριτήρια για τη διαμόρφωση της Θρησκευτικής Εκπαίδευσης σε κάθε κράτος μέλος (Λευκή Βίβλος για το Διαπολιτισμικό Διάλογο, Toledo Guiding Principles on Teaching about Religions and Beliefs in Public Schools) και, οπωσδήποτε, στο Ελληνικό Σύνταγμα, στο οποίο προβλέπονται η καλλιέργεια θρησκευτικής συνείδησης (άρθρο 16, παρ.2) αλλά και η θρησκευτική ελευθερία (άρθρο 13, παρ. 1). Περαιτέρω εντάσσει το ΜτΘ στους γενικότερους σκοπούς του σχεδιαζόμενου και προαναγγελλόμενου από την Ελληνική Πολιτεία Νέου Σχολείου – για τα χαρακτηριστικά του οποίου η συζήτηση είναι ακόμα ανοικτή από τη πλευρά μας – και ειδικά στο πρόγραμμα της υποχρεωτικής εκπαίδευσης ως κανονικό μάθημα και ισότιμο προς όλα τα άλλα, με φορείς εκπαίδευσης θεολόγους καθηγητές (δημοσίους υπαλλήλους), αποφοίτους των Θεολογικών Σχολών του Ελληνικού Κράτους. Μια ματιά στους συγκεκριμένους σκοπούς της εκπαίδευσης κάνει φανερή τη σχέση τους με αυτούς της φιλοσοφίας του ΠΣ για το ΜτΘ, δηλαδή πνευματική καλλιέργεια και γνωστική επάρκεια, αναλυτική και κριτική ικανότητα, γλωσσομάθεια, ερευνητικό πνεύμα και κοινωνιογνωσία.

Όσο κι αν επιδίδεται κανείς, πιστός ή άπιστος, ειδικός ή μη κλπ. σε θεωρητικές αναλύσεις για τη θέση του ΜτΘ και τους στόχους του, η νομική και πραγματική βάση της παρουσίας του στην εκπαίδευση είναι η προαναφερθείσα ελληνική και διεθνής έννομη τάξη, όπως και το σύνολο των στόχων του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος. Με την παραπάνω σύνδεση το μάθημα δεν αποτελεί πλέον τον «Μεγάλο Ασθενή», καταλαμβάνοντας την αρμόζουσα θέση του στο σχολικό πρόγραμμα· ταυτόχρονα η διασφάλιση του δημόσιου χαρακτήρα, της παρεχόμενης από επαγγελματίες ειδικούς θρησκευτικής αγωγής παρεμποδίζει την αδιαφανή και εκτός δημοκρατικού ελέγχου παρα-εκπαίδευση από άλλες πηγές (σέκτες, ΜΜΕ, κατευθυνόμενα κέντρα, θρησκευτικές οργανώσεις κ.λπ.).

Δ. Ο ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ

Αυτό που έχει ιδιαίτερη σημασία είναι η σύγχρονη διδακτική μεθοδολογία που χαρακτηρίζει το νέο Πρόγραμμα, καθώς επιχειρείται μία σύγχρονη παιδαγωγική προσέγγιση της Θρησκευτικής Εκπαίδευσης, χωρίς να παραθεωρείται η ελληνική εμπειρία, όπως αυτή αποτυπώνεται στο μέσο όρο της σημερινής σχολικής τάξης και που αφορά τόσο στην προέλευση-σύνθεση του μαθητικού πληθυσμού της όσο και στο βαθμό έντασης της όποιας θρησκευτικής του δέσμευσης. Σύμφωνα με αυτήν προτείνονται νέες μέθοδοι και τεχνικές – μετά από παιδαγωγικές έρευνες – προσφοράς του μαθήματος με αναφορές στη ζωή των παιδιών και στην εμπειρία τους από τη σχέση τους με το περιβάλλον (οικογενειακό, κοινωνικό, σχολικό, θρησκευτικό). Οι στρατηγικές αυτές μάθησης αναδεικνύουν τον συνθετικό (γνωσιακό και βιωματικό) χαρακτήρα του ΜτΘ και το καθιστούν ανοιχτό σε όλους, ώστε πλέον να μην δικαιολογούνται εύκολα και άκριτα εξαιρέσεις και απαλλαγές. Το νέο ΠΣ είναι πρόγραμμα διαδικασίας (και όχι Πρόγραμμα κλειστού τύπου), το οποίο επιτρέπει στον εκπαιδευτικό να οργανώνει την ενεργό μάθηση των μαθητών του συνδυάζοντας τα θέματα του ΠΣ με την εμπειρία και τις ανάγκες των μελών της μαθητικής κοινότητας. Είναι δομημένο σε Θεματικές Ενότητες, που παραθέτουν στόχους, βασικά θέματα, δραστηριότητες και εκπαιδευτικό υλικό, επιτρέποντας στον εκπαιδευτικό να οργανώσει στο πλαίσιο κάθε Ενότητας το δικό του μικρό «αναλυτικό πρόγραμμα» για να εφαρμόσει τις κατάλληλες δραστηριότητες και να επιτύχει τους προτεινόμενους μαθησιακούς στόχους που οργανώνονται προσεκτικά πριν, κατά τη διάρκεια και μετά από κάθε Ενότητα, τάξη και κύκλο.

Οι νέες μέθοδοι υποστηρίζονται από έναν πλουσιότατο Οδηγό Εκπαιδευτικού, που περιλαμβάνει πλήθος διδακτικά παραδείγματα, οδηγίες αξιολόγησης αλλά και αναλυτική θεωρητική τεκμηρίωση. Η αξία της νέας διδακτικής πρότασης του ΠΣ έχει αναγνωρισθεί από όλους ως μια αναγκαία όσο και φυσιολογική εξέλιξη, καθώς το δασκαλοκεντρικό μοντέλο μάθησης εξάντλησε τον ιστορικό του βίο, όπως εύκολα μπορεί να αντιληφθεί κανείς σήμερα, αν αναλογισθεί τον τρόπο και το περιεχόμενο διδασκαλίας του ΜτΘ στην εποχή που ήταν μαθητής και ψηλαφήσει τα ίχνη που άφησε στη μετέπειτα ζωή του.

 

Ε. ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ

Βεβαίως, όπως οποιαδήποτε προσπάθεια έτσι και το νέο ΠΣ δεν είναι απαλλαγμένο από προβλήματα, που δίνουν λαβή για κριτική αλλά θέτουν και προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπισθούν με ωριμότητα και ευθύνη. Το σημαντικότερο θετικό – κατά την άποψή μας – του νέου ΠΣ, ο καινοτόμος δηλαδή χαρακτήρας του στη διδακτική πράξη, που συνδυάζει καίρια εμπλοκή του εκπαιδευτικού όσο και των άλλων παραγόντων της εκπαιδευτικής κοινότητας (μαθητών, διεύθυνσης, συλλόγου διδασκόντων, σχολικού συμβούλου αλλά και γονέων) εμφανίζει ακριβώς και τα μεγαλύτερα προβλήματα, όπως υπαινιχθήκαμε ήδη:

α. Διαδικασία εφαρμογής. Το νέο ΠΣ εφαρμόζεται ήδη πιλοτικά για δεύτερη χρονιά με αρχικό προγραμματισμό την καθολική από το 2013-2014 και όχι σταδιακή εφαρμογή του. Όμως, η δομή του ΠΣ απαιτεί συνέπεια στη διδασκαλία του ΜτΘ στην α΄ βαθμίδα της εκπαίδευσης με προσήλωση στους στόχους που υπηρετούν μια συγκεκριμένη συνέχεια, όπως αυτή αποκαλύπτεται σταδιακά στις θεματικές ενότητες και ελέγχεται στην πορεία της από τις κατά κύκλο προσδοκώμενες επάρκειες, ώστε να προχωρήσει κανείς με απαιτήσεις στην επόμενη βαθμίδα. Μια γενική εφαρμογή οπωσδήποτε θα δημιουργήσει μεγάλα κενά σε διάφορες βαθμίδες και τάξεις. Στο πρόβλημα αυτό προστίθεται και η δυσκολία εμπλοκής των εκπαιδευτικών, καθώς οι μεν συνάδελφοι του Δημοτικού έχουν κενά στη θεολογική και θρησκειολογική τους αρχική κατάρτιση, οι δε θεολόγοι του Γυμνασίου μικρή εξοικείωση με τις νέες διδακτικές τεχνικές. Τέλος, η επιμόρφωση ειδικά κατά την διάρκεια του δεύτερου αυτού διανυόμενου χρόνου καρκινοβατεί και μάλλον έχει αφεθεί στη τύχη της. Όλα αυτά απειλούν με ακύρωση στην πράξη το νέο ΠΣ, καθώς η πλήρης αποδοχή και εφαρμογή του θα καθυστερήσει δραματικά, αν φυσικά δεν ματαιωθεί οριστικά θυσιαζόμενο στο βωμό μικροπολιτικών συμφερόντων που υπακούουν σε εκκλήσεις εξωθεσμικών και παραπολιτικών κύκλων. Συνάμα, ελλοχεύει και ο κίνδυνος, η ενδημική αδυναμία εθνικής διακομματικής συνεννόησης σε μακροπρόθεσμους σταθερούς στόχους εκπαιδευτικής πολιτικής να το ματαιώσει μέσα στη δίνη μιας απρόβλεπτης πολιτικής κρίσης, αφήνοντας μια «μαύρη τρύπα» ετών στη Θρησκευτική Εκπαίδευση και αποθαρρύνοντας τους συναδέλφους που μόχθησαν και θα συνεχίσουν να μοχθούν για την εφαρμογή του.

β. Προβλήματα περιεχομένου. Το ίδιο το περιεχόμενο είναι ανοιχτό στον κίνδυνο αλλοιώσεων στο στάδιο της εφαρμογής, ενώ ενέχει και δυσκολίες παρακολούθησης από αρκετούς εκπαιδευτικούς, που έρχονται αντιμέτωποι με άγνωστα πιθανώς γι’ αυτούς στοιχεία άλλων θρησκειών, εφόσον καλούνται να κατασκευάσουν διδακτικό υλικό και να προβαίνουν σε διδακτικές πρωτοβουλίες κ.λπ. Τα θέματα που προτείνονται στις ενότητες είναι ίσως υπερβολικά σε αριθμό και τα διαθρησκειακά παράλληλα προτείνουν πολλές φορές εξειδικευμένα θέματα, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται διλήμματα σε εκπαιδευτικούς στη διαδικασία επιλογής τους, αλλά και στην υιοθέτηση των ενδεδειγμένων στρατηγικών μάθησης. Είναι ορατός ο κίνδυνος επιλογής ανάλογα με τις προκατανοήσεις ή τα ιδιαίτερα ενδιαφέροντα του εκπαιδευτικού, γεγονός που θα αναιρέσει στη πράξη την ιδέα, ότι το πρόγραμμα διαδικασίας απευθύνεται κυρίως στις ανάγκες των μαθητών και όχι στις προτιμήσεις ή στην κοσμοθεωρία του διδάσκοντος, ενώ ενδέχεται να δυσχεράνει και την αξιολόγηση των μαθησιακών στόχων.

γ. Τεχνικές δυσκολίες. Το εκπαιδευτικό Υλικό που προτείνεται στις ενότητες περιορίζεται σε βιβλία του ΠΙ/ΟΕΔΒ ή σε εγκεκριμένα λογισμικά και δεν περιλαμβάνει πολυτροπικά κείμενα (Video, εικόνες κ.ά.). Βέβαια, όπως φαίνεται, κύρια πρόθεση του νέου ΠΣ είναι η άμεση εμπλοκή του εκπαιδευτικού για την ανακάλυψη ή και παραγωγή πρωτότυπου υλικού, που στηρίζεται μεταξύ άλλων στη σύγχρονη τεχνογνωσία και τεχνολογία (χρήση ΤΠΕ). Ωστόσο, επειδή δεν είναι όλοι εξοικειωμένοι με τα ζητήματα αυτά ή διστάζουν για την υιοθέτησή τους στη διδακτική διαδικασία, το ΠΣ πρέπει να κατευθύνει και να ενθαρρύνει, δίνοντας κατά περίπτωση, τα κατάλληλα ερεθίσματα μέσα από συγκεκριμένα παραδείγματα. Ακόμη, ο Οδηγός του εκπαιδευτικού περιλαμβάνει μεγάλο σε όγκο θεωρητικό υλικό, ενώ λείπουν αναλογικά, επαρκή δείγματα καλών πρακτικών για όλες τις προτεινόμενες τεχνικές. Το πρόβλημα μπορεί να αντιμετωπιστεί με τη διαμόρφωση και εισαγωγή ενός υποδείγματος Φακέλου Υλικού για τον εκπαιδευτικό ή τουλάχιστον με την παροχή εξειδικευμένης συνδρομής για την διαμόρφωσή του από τον ίδιο. Επίσης, αρκετοί επιστημονικοί όροι και θεωρίες χρήζουν επεξήγησης και σύντομης ερμηνείας μέσω ενός γλωσσάριου, ενώ δεν θα ήταν άνευ λόγου και η σύνθεση ενός αλφαβητικού ευρετηρίου όρων, εννοιών, ονομάτων κ.λπ. Είναι επίσης αισθητή η απουσία μέσω παραδειγμάτων του τρόπου οργάνωσης ομάδων εργασίας σε μια σχολική τάξη και του χειρισμού των μελών τους από τον εκπαιδευτικό· αυτό τουλάχιστον έδειξε η επαφή με εκπαιδευτικούς πιλοτικών σχολείων, που αιτιολόγησαν και με αυτό το επιχείρημα τη δυσκολία τους στη διδακτική προσέγγιση του προγράμματος.

 

ΣΤ. ΑΙΤΗΜΑΤΑ

Το κείμενο αυτό δεν αποτελεί μια αποστασιοποιημένη έκθεση για το νέο Πρόγραμμα, αλλά επιδιώκει να συλλάβει και να θέσει αιτήματα για δράση στην Εκπαίδευση, ώστε να αξιοποιηθούν τα θετικά και να αντιμετωπισθούν τα παραπάνω εντοπισθέντα προβλήματα στο νέο ΠΣ προς την κατεύθυνση που ο ίδιος ο ΚΑΙΡΟΣ οραματίζεται το μάθημα. Με βάση όλες τις παραπάνω θέσεις αλλά και κρίσεις καλούμε:

α) τα μέλη μας, όσο και εκείνους που ανήκουν ευρύτερα στην θεολογική εκπαιδευτική κοινότητα αλλά και τους λοιπούς εμπλεκόμενους στη διδασκαλία του ΜτΘ να οργανώσουν τη διδακτική τους παρέμβαση με στόχο να δώσουν υπόσταση στο νέο ΠΣ ανάλογη προς τη συγκεκριμένη μαθητική κοινότητα με τις εμπειρίες και τα προβλήματά της, αντιμετωπίζοντας το ΠΣ με παιδαγωγική ευαισθησία και κριτική στάση, όπου απαιτείται, χωρίς προκαταλήψεις και φοβίες. Ο ΚΑΙΡΟΣ στέκεται και θα σταθεί αλληλέγγυος και αρωγός στο πεδίο παρέμβασης των συναδέλφων με υποστηρικτικές δράσεις, σεμινάρια, παροχή διδακτικού υλικού κ.λπ.

β) η Πολιτεία να αναλάβει αποφασιστικά την ολοκλήρωση του έργου που η ίδια έθεσε σε κίνηση με ουσιαστική και συστηματική οργάνωση της επιμόρφωσης, κάλυψη των διδακτικών κενών, υποστήριξη των επιμορφωτών, σχολικών συμβούλων κ.λπ., με παρεμβάσεις στην οργάνωση των σχολικών χώρων (αίθουσες, εξοπλισμός, ωρολόγιο πρόγραμμα που απαιτεί συνεχόμενα δίωρα κ.λπ.).

γ) τους μηχανισμούς κατάρτισης των εκπαιδευτικών (Παιδαγωγικά Τμήματα, Θεολογικές Σχολές) να κινητοποιηθούν προς την κατεύθυνση του αναγκαίου εκσυγχρονισμού των προγραμμάτων τους, ώστε το ΜτΘ να υποστηριχθεί στο μέλλον από πλήρως καταρτισμένους νέους εκπαιδευτικούς και να αναληφθούν ταυτόχρονα οι απαραίτητες πρωτοβουλίες για την έγκυρη επιμόρφωση των παλαιοτέρων.

Υπενθυμίζοντας το βασικό αξίωμα της διδακτικής πράξης ότι ψυχή και κινητήριος μοχλός της εκπαιδευτικής διαδικασίας δεν είναι τα Προγράμματα ούτε το διδακτικό υλικό ούτε τα τεχνικά μέσα, παρά ο Δάσκαλος, καλούμε, πρωτίστως, τους συναδέλφους κάθε βαθμίδας σε επαγρύπνηση, συστηματική και αδιάλειπτη συνεργασία, ώστε το ΜτΘ να μην χάσει μια ιστορική ευκαιρία για τη διακονία του νέου ανθρώπου και πολίτη στις ποικίλες ανάγκες του σε καιρούς δύσκολους για την πατρίδα μας.

Από το Δ.Σ

Χολαργός 23-2-2013

Αββά Κασσιανού: περί λύπης και διακρίσεως

Γράφει ο π. Βασίλειος Ι. Καλλιακμάνης

α) Στη Φιλοκαλία των Ιερών Νηπτικών οι Άγιοι Μακάριος Νοταράς και Νικόδημος Αγιορείτης περιέλαβαν μεταξύ των άλλων αγιοπατερικών κειμένων και δύο έργα ενός λατίνου πατρός της Εκκλησίας, του Οσίου Κασσιανού. Tόσο το πρώτο, «Περί των οκτώ λογισμών της κακίας», όσο και το δεύτερο, «Περί διακρίσεως», «αποστάζουν παντοδαπή ωφέλεια και χάρη».
β) Ο όσιος Κασσιανός, προφανώς από τη Ρώμη, ασκήθηκε σε μοναστικά κέντρα της Βηθλεέμ και της Αιγύπτου, όπου ήλθε σε επαφή με σπουδαίους ασκητές και χαρισματικούς αββάδες. Από αυτούς μυήθηκε στη ζωή του Πνεύματος. Επισκέφθηκε ακόμη την Κωνσταντινούπολη και υπήρξε μαθητής του Αγίου Ιωάννου Χρυσοστόμου. Μετά την εξορία του Χρυσοστόμου μετέβη στη Ρώμη, ζητώντας συμπαράσταση από τον πάπα Ιννοκέντιο Α’ για τον εξόριστο διδάσκαλό του. Τέλος, ίδρυσε δύο μοναστήρια στην περιοχή της Μασσαλίας. Η Εκκλησία τον τιμά στις 29 Φεβρουαρίου.
γ) Εντύπωση προξενεί ότι ανάμεσα στους οκτώ λογισμούς της κακίας ο Όσιος Κασσιανός περιλαμβάνει τη λύπη, η οποία τραυματίζει θανάσιμα την ψυχή και οδηγεί στην απελπισία, την πλήξη και τη μελαγχολία. Η λύπη είναι αρρώστια ψυχική, που εμποδίζει την προσευχή και προέρχεται από την οργή εξαιτίας διάψευσης προσδοκιών, από την απώλεια κέρδους ή από κάποια προσβολή. Ο κυριευμένος από λύπη είναι ευερέθιστος, ανυπόμονος, αμετάπειστος, θυμώδης, μνησίκακος, πλήρης ακάρπου πένθους και οδυνηρής απόγνωσης. Το πάθος αυτό πρέπει να αποφεύγεται, όπως η πορνεία και η φιλαργυρία, τονίζει ο όσιος.
δ) Όμως υπάρχει και η κατά Θεόν λύπη που είναι σωτήρια, διότι οδηγεί στη μετάνοια και την αγαθή ελπίδα. Η κατά Θεόν λύπη «τη χαρά σύμμεικτος υπάρχει». Ο κατά Θεόν λυπούμενος, επειδή ελπίζει στην πνευματική τελείωση και στην απολαβή των μελλόντων αγαθών, είναι ιλαρός, ευπροσήγορος, ταπεινός, πράος, ανεξίκακος και υπομονετικός σε κάθε αγαθό κόπο και συντριβή. Έτσι γεννιούνται οι καρποί του Αγίου Πνεύματος: αγάπη, χαρά, ειρήνη, μακροθυμία, καλοσύνη, πίστη, πραότητα και εγκράτεια (βλ. Γαλ. 5,22-23).
ε) Να σημειωθεί ακόμη ότι μέγιστη σημασία αποδίδει ο Όσιος Κασσιανός στην αρετή της διάκρισης. Διηγείται ότι στη σκήτη της Θηβαΐδας είχαν συγκεντρωθεί πολλοί γέροντες και συζητούσαν για την τελειότητα της αρετής και πώς μπορεί να φυλαχθεί ο μοναχός από τις παγίδες του πονηρού, για να προσεγγίσει τον Θεό. Ο καθένας κατέθετε τη δική του γνώμη δίδοντας την πρώτη θέση σε κάποια αρετή. Άλλοι πρόβαλλαν τη νηστεία και την αγρυπνία, άλλοι την αγνότητα, την ακτημοσύνη και την καταφρόνηση των υλικών αγαθών, ενώ άλλοι την ελεημοσύνη και διάφορες άλλες αρετές.
στ) Τελευταίος μίλησε ο Αββάς Αντώνιος. Όλες οι αρετές είναι απαραίτητες, είπε, αλλά δεν επιτρέπεται να δώσουμε σε αυτές τα πρωτεία, διότι πάντα υπάρχει ο κίνδυνος της πλάνης, είτε από την υπερβολή είτε από την έλλειψη. Η διάκριση ως «οφθαλμός της ψυχής» εκπαιδεύει τον νηπτικό να μην παραβιάζει από υπερβολικό ζήλο και έπαρση το μέτρο. Χωρίς το χάρισμα της διακρίσεως καμιά αρετή δεν μπορεί να είναι ασφαλής μέχρι τέλους. Έτσι η διάκριση «πασών των αρετών γεννήτρια και φύλαξ υπάρχει». Με τη γνώμη του Οσίου Αντωνίου συμφώνησαν και οι υπόλοιποι Πατέρες.
ζ) Από τα παραπάνω γίνεται ολοφάνερο πόσο επίκαιρη είναι η διδασκαλία του Οσίου Κασσιανού και πώς μπορεί να προσφέρει μήνυμα αυτογνωσίας και ελπίδας στον σύγχρονο απελπισμένο άνθρωπο. Πρόσφατη έρευνα θεωρεί τους Έλληνες ως τους πιο απαισιόδοξους πολίτες ανάμεσα σε 58 χώρες του πλανήτη. Κι αυτό διότι έχουμε κυριευθεί από την εμπαθή λύπη και έχουμε χάσει το μέτρο. Μήπως είναι καιρός να ανανήψουμε και να θέσουμε στο κέντρο της ζωής μας τον πνευματικό πλούτο του Ευαγγελίου και των Αγίων Πατέρων, που θα μας ανοίξουν ένα παράθυρο στην ελπίδα;

Πηγή: http://www.makthes.gr/news/opinions/100768/

Καθηγητής Ιωάννης Β. Κογκούλης, Το μάθημα των Θρησκευτικών -μάθημα Παιδείας και Ελληνορθόδοξης κληρονομιάς- ως «σημείον αντιλεγόμενον»

Στην ιστοσελίδα του Τμήματος Θεολογίας με ευστοχία σημειώνεται, ότι «Βασικός στόχος του είναι να προετοιμάσει, πρώτο, τους μελλοντικούς Θεολόγους εκπαιδευτικούς που θα στελεχώσουν τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, δεύτερο, θεολογικά καταρτισμένους κληρικούς που θα στελεχώσουν την Εκκλησία, τρίτο στελέχη για διαφόρους πολιτιστικούς, εκκλησιαστικούς και κοινωνικούς οργανισμούς, τέταρτο, τους μελλοντικούς επιστήμονες που θα ασχολούνται με τη μελέτη αφενός της χριστιανικής θεολογίας, με ιδιαίτερη έμφαση στην Ορθόδοξη Θεολογία και παράδοση, και αφετέρου της θρησκείας και της σχέσης με την κοινωνία και τον πολιτισμό». (βλ. www.ecclesia.gr). Μάλιστα για την υλοποίηση του πρώτου στόχου, δηλαδή την Ψυχοπαιδαγωγική και Διδακτική προετοιμασία των θεολόγων εκπαιδευτικών, το Τμήμα μας διαθέτει Υποτομέα Παιδαγωγικής στελεχωμένο παλαιότερα και τώρα από τέσσερα μέλη ΔΕΠ, όπως επίσης και Εργαστήριο Παιδαγωγικής. Κατά συνέπεια ήδη από καιρό οφείλαμε να προβληματιστούμε πάνω στα Νέα πιλοτικά Αναλυτικά Προγράμματά του (Δημοτικού – Γυμνασίου) του μαθήματος των Θρησκευτικών (ΜΘ). Παρά ταύτα, έστω και μετά τη μεγάλη αυτή καθυστέρηση, πιστεύω πως θα διαθέσουμε τον απαιτούμενο χρόνο για να τοποθετηθούμε υπεύθυνα πάνω στο εν λόγω θέμα.

Επειδή ως προς το καλούμενο ΜΘ, το οποίο τελευταία με αφορμή τα Νέα πιλοτικά Αναλυτικά Προγράμματά του (Δημοτικού – Γυμνασίου) οδήγησε τον θεολογικό κόσμο, και όχι μόνο, σε ένα θεολογικό διχασμό, υπάρχουν οι δύο ακόλουθοι ισχυρισμοί:
α) Ό, τι μέχρι χθες θεωρείτο αυτονόητο ως προς την υποχρεωτική διδασκαλία του ΜΘ στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια εκπαίδευση δεν ισχύει σήμερα και
β) Δεν μπορεί το εν λόγω μάθημα να έχει κατηχητικό και ομολογιακό χαρακτήρα,
εισαγωγικά θα ήθελα να αναφέρω τα ακόλουθα:
Το ΜΘ, καρπός του Διαφωτισμού, εντάχθηκε στα Αναλυτικά Προγράμματα των Ελληνικών σχολείων με την ίδρυση του Ελληνικού κράτους και αποτελούσε αντιγραφή των αντίστοιχων Βαυαρικών. Στο δικό μας το χώρο δεν υπήρχε ξεχωριστό μάθημα που να διακονήσει την υγιή Παιδεία και την ιδιοπροσωπία, την ταυτότητα του Γένους μας. Στο ρωμαίικο η διαπαιδαγώγηση και η καλλιέργεια του ήθους των μαθητών πραγματοποιούταν μέσα από όλα τα μαθήματα.

 

Περισσότερα στο:  ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ

Το μάθημα των Θρησκευτικών: Μια άλλη άποψη

του Τρύφωνα Τσομπάνη, Λέκτορα Θεολογικής Α.Π.Θ.

Το έχει η ιστορία της φυλής μας,συχνά να συμφωνούμε διαφωνούντες ή να διαφωνούμε συμφωνούντες, με αποτέλεσμα μετά από λίγο καιρό να μη μπορούμε να βγάλουμε άκρη. Αυτή η περίεργη κατάσταση που θυμίζει Βαβέλ, συχνά μας ταλαιπωρεί κυρίως όταν τίθενται κάποια θέματα στο τραπέζι του διαλόγου, και ενώ τα θέματα θα μπορούσαν να λυθούν σε πολύ λίγο χρόνο, αναλισκόμαστε σε συζητήσεις επί συζητήσεων, σε γνωματεύσεις και ειδικά συνέδρια, σε επιτροπές και παραεπιτροπές, που ποτέ δεν παράγουν αποτέλεσμα και στο τέλος αυτός που θέλει να κάνει το δικό του (δηλ. το κράτος στην προκειμένη περίπτωση), περνά την θέση του όπως θέλει και εμείς ακόμα να συζητάμε. Παρακολουθούμε τον τελευταίο καιρό να εντείνεται η κόντρα σχετικά με το μάθημα των θρησκευτικών στα σχολεία και κυρίως στο να περάσουμε στο Υπουργείο τη θέση μας, για τον χαρακτήρα του μαθήματος, αν τελικά θα είναι «ομολογιακός-κατηχητικός» ή αν θα έχει «θρησκειολογικό» περιεχόμενο. Στον διάλογο έχουν εμπλακεί Εκκλησία,Σωματεία, Σύλλογοι Θεολόγων και Θεολογούντων, ακαδημαϊκοί δάσκαλοι, επιστήμονες ειδικοί και μη ειδικοί, σύλλογοι γονέων, Μοναχοί και Αγιορείτες Πατέρες, που άφησαν προς στιγμήν την μοναχική τους γαλήνη και ενεπλάκησαν στα κοινά του βίου μας, άλλοτε κατευναστικά και άλλοτε πυροδοτικά, απευθύνουν έκκληση για τη σωτηρία της ορθόδοξης νεολαίας και της ελληνικής φυλής, μερικές φορές μάλιστα αμφισβητώντας την εντιμότητα και την ορθοδοξία των «αντιφρονούντων». Προφανώς όλοι θεωρούμε εαυτούς αρμοδίους να αγωνιστούμε ώστε να σώσουμε τον κόσμο από την επερχόμενη καταστροφή του νέου νόμου. Αγνοώντας ίσως πως η σωτηρία του ανθρώπου και της νεολαίας μας, δεν ανήκει στη σφαίρα των αρμοδιοτήτων μας παρά μόνο στο χέρι του Θεού.

Έψαξα να βρώ αν κάτι παρόμοιο συνέβη με αντίστοιχους φορείς και συλλόγους για άλλα μαθήματα που διδάσκονται στα σχολειά μας τα παιδιά, π.χ φυσική , μαθηματικά κλπ, αλλά με έκπληξη είδα να μην υπάρχουν αντιδράσεις για τέτοιου είδους θέματα. Η μόνη αντίδραση που κατά καιρούς κατεγράφη, ήταν για το μάθημα των αρχαίων, όχι από τις Φιλοσοφικές σχολές και τους φιλολόγους, αλλά από τους ίδιους κύκλους που ασχολούνται τώρα με το μάθημα των θρησκευτικών. Βεβαίως η δυναμική αντίδραση όλων μας, για την ιστορική αλήθεια της Σμύρνης και τις παιδαριώδεις ιστορικές ανακρίβειες της κ.Ρεπούση, ήταν κάτι θεμιτό και αναγκαίο, γιατί την ιστορία μας την διασώζουμε εμείς, ενώ την Εκκλησία ο Θεός. Εντούτοις παρά το γεγονός ότι η επίσημη Εκκλησία δια της Ιεράς Συνόδου κατέθεσε τις απόψεις της, ως ο κατ΄εξοχήν αρμόδιος φορέας γι΄αυτό, όμως η συζήτηση εντείνεται χωρίς να υπάρχει λογική εξήγηση. Δηλαδή η θέση της επίσημης Εκκλησίας δεν μας καλύπτει και πρέπει οπωσδήποτε να ληφθεί υπόψιν και η θέση του καθενός ενδιαφερομένου;

Από την άλλη αναρωτιέμαι, ποιος είναι αρμόδιος για την μόρφωση των παιδιών μας;

- Φυσικά το Υπουργείο παιδείας.

-Ποιος είναι υπεύθυνος για την κατήχηση και την κατά Χριστόν αγωγή του λαού;

-Φυσικά η Εκκλησία, η ενορία, θα απαντήσουμε.

Γιατί λοιπόν δεν αναλαμβάνει ο καθείς την ευθύνη του, απέναντι στο Θεό και τους ανθρώπους;

Από πότε η εκκλησία και οι αγωνιώντες χριστιανοί και θεολόγοι εκχωρήσαμε το δικαίωμα της εκκλησίας να κατηχεί το λαό μας στο Κράτος και στο Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων και ζητούμε να γίνει δεκτή η θέση μας για τον τρόπο διδασκαλίας των μαθημάτων και κατήχησης των νέων; Δεν υπάρχουν αρμόδιοι ειδικοί επιστήμονες γι αυτό;

Δεν έχουν ακούσει ποτέ παράγοντες του Υπουργείου να λένε ότι εμείς είμαστε Υπουργείο Παιδείας και θρησκευμάτων και όχι ορθοδόξου εκκλησίας;

Μπορεί να μη συμφωνούμε, να μη μας αρέσει, αλλά έτσι είναι τα πράγματα. Δεν μπορούμε να αλλάξουμε τη δομή του κράτους.

Με ποια λογική ζητούμε ή υπαγορεύουμε σε ένα κράτος άσχετο ή και θρησκευτικά άχρωμο , να διδάξει στα παιδιά μας αυτό που θα έπρεπε λογικά να διδάσκουμε εμείς ως εκκλησία και ως οικογένεια; Γιατί η ραθυμία , για την αποστολή μας, πετιέται σαν μπαλάκι στα γραφεία του υπουργείου;

Ακόμα και για το μάθημα των αρχαίων ελληνικών, όταν κατά καιρούς ακούγονται εκκλησιαστικοί άνδρες να κατακεραυνώνουν το κράτος για την κατάργηση των αρχαίων, αναρωτιέμαι για τη λογική και την απεμπόληση του δικαιώματός μας , να διδάξουμε τη γλώσσα μας στο λαό και στα παιδιά του μέσα από τον πλούτο της ορθόδοξης λατρείας. Μήπως τελικά ο Θεός μας όρισε στη διακονία Του για να διδάσκουμε τον Λόγο της Αληθείας και της πατρώας γλωσσικής κληρονομιάς και μείς αγωνιζόμαστε , με λάθος τρόπο πάλι,να μεταφράσουμε ό,τι η ραθυμία και η απαιδευσιά του νεοέλληνα θεωρεί δύσκολο προς κατανόηση , ενώ με περισσή ευκολία μαθαίνουν 4 ξένες γλώσσες;

Κι αν το κράτος ολιγωρεί ή αθεϊζει, εμείς θα επιμένουμε στη συνταγματική επιταγή, όπου «το κράτος έχει την ευθύνη της δωρεάν παιδείας και της χριστιανικής αγωγής»; Οι συνταγματικοί νόμοι είναι αυτοί που κατοχυρώνουν την πίστη μας;

Από την άλλη ακούω πολλούς αδελφούς και πατέρες να υπερθεματίζουν για ένα μάθημα Ομολογιακό και κατηχητικό, και πάλι αναρωτιέμαι ποιός δάσκαλος θα διδάξει ένα ομολογιακό μάθημα, αφού δεν έχει ούτε τις γνώσεις ούτε τις προϋποθέσεις, ούτε την όρεξη να κάνει τον κατηχητή στο Δημοτικό; Είναι γνωστό ότι τα θρησκευτικά διδάσκονται στα σχολεία μας, μόνο όπου ο Δάσκαλος έχει σχέση με την εκκλησία. Όπου αυτή η σχέση είναι προβληματική , το μάθημα το παραδίδουν οι μαθητές, κάθε φορά και ένα παιδί αναλαμβάνει να παρουσιάσει το επόμενο μάθημα.

Όσοι έχουμε παιδιά στα σχολεία ξέρουμε.

Από την άλλη, γιατί είμαστε τόσο σίγουροι ότι οι απόφοιτοι των Θεολογικών μας σχολών, έχουν τη δύναμη και τη δυνατότητα να εμφανιστούν ως ομολογητές στα σχολεία;

Αγνοείται άραγε το πώς εισέρχονται τα παιδιά στο πανεπιστήμιο; Θα αγνοείτε βέβαια και το πόσα παρακολουθούν τα μαθήματα για να αποκτήσουν θεολογικές γνώσεις.

Ας μην έχουμε ως δεδομένο ότι οι θεολογικές σχολές βγάζουν Χρυσοστόμους και Παλαμάδες, έτοιμους να μεταδώσουν και να θυσιαστούν για την πίστη. Για να μη πω για τους κληρικούς-φοιτητές, που από τους 15 εγγεγραμμένους στο εξάμηνο,παρακολουθεί ένας (1).

Εγώ δεν λέω να μη κάνουμε πόλεμο,να κάνουμε, αλλά χρειάζεται και ετοιμοπόλεμος στρατός γι αυτό.

Ή μήπως όσοι πιστεύουν σε ένα θρησκειολογικό μάθημα, έχουν την εντύπωση ότι με 24ώρες που διδάχτηκαν Θρησκειολογία, έχουν την επιστημονική επάρκεια να διδάξουν ξένα θρησκεύματα;

Μήπως έτσι ανοίγουμε την πόρτα του ελληνικού σχολείου στον κάθε Ιμάμη ή Πάστορα, ή Μάρτυρα του Ιεχωβά να μπει στο σχολειό των παιδιών μας και να αναλάβει αυτός ως ειδικός τη διδασκαλία της πίστης του, στους έστω 5 μαθητές του σχολείου; Φαντάζεστε τι μπορεί να σημαίνει αυτό σε ένα σχολείο όπου ο θεολόγος δεν θα ομολογεί έργω και λόγω την πίστη του, ενώ ο επικοινωνιακός Πάστορας θα προσφέρει ακόμα και «φύκια για μεταξωτές κορδέλες», στα πλαίσια της επικοινωνιακής πολιτικής του ;

Καλός ο αγώνας και η αγωνία μας,αλλά ας ξεκινήσουμε όχι από του χρέος του κράτους απέναντι στα παιδιά μας, αλλά από το δικό μας χρέος ως Εκκλησία, ως οικογένεια, ως ενορία, απέναντι στα παιδιά. Ο Θεός και η Εκκλησία Του, σ΄εμάς εμπιστεύθηκαν την κατά Θεόν αγωγή και προκοπή των παιδιών μας. Σ΄εμάς εμπιστεύθηκαν να μορφώσουμε τον Χριστό στις καρδιές τους, σ΄εμάς πέφτει το βάρος να κατηχήσουμε και να μυσταγωγήσουμε τον λαό Του. Εμείς θα δώσουμε λόγο, κι όχι ο Υπουργός.

Όταν ο Θεολόγος μπει μέσα στην τάξη του, κανένα Υπουργείο δεν θα του πει πώς να μιλήσει και τι να διδάξει στα παιδιά. Κανένα πρόγραμμα σπουδών δεν μπορεί να μπει ανάμεσα στο δάσκαλο και τον μαθητή, όταν ο δεσμός της αγάπης και της εμπιστοσύνης συνδέουν δάσκαλο και μαθητή, κανένας δεν μπορεί να εμποδίσει τον θεολόγο, να μιλά στο θεό για τους μαθητές του και στους μαθητές του για τον θεό, για τον τρόπο που τον ζεί και στο μέτρο που τον ζεί. Τα παιδιά μας είναι πανέξυπνα και μπορούν εύκολα να αντιληφθούν αν ο καθηγητής κοροϊδεύει κι αυτά και το Θεό.

Με πολύ συγκίνηση θυμούμαι τον μαθητή μου Ισμίρ, από την Αλβανία, όταν παρακάλεσε να παρακολουθεί το μάθημα και να τον εξετάζω κάθε φορά. Το έκανα πάντα, γιατί δε μπορούσα να του αρνηθώ τη χαρά να μιλάει στους ορθόδοξους συμμαθητές του, για έναν θεό που δεν γνώριζε προσωπικά, και αυτοί κάθε φορά τον χειροκροτούσαν. Δεν θα ξεχάσω ποτέ τη λάμψη των ματιών του, όταν μιλούσε για τη Σταύρωση και για την Παναγιά. Όταν κάποτε τους διάβασα το υμνογράφημα του Γεωργίου του Ακροπολίτου « δός μοι τούτον τον ξένον», μόνο τα δικά του μάτια έλαμψαν από συγκίνηση κι ίσως από χαρά ,για την αγάπη του Θεού που δεν γνώριζε.

 

Πηγή:http://www.amen.gr/article12414

Με επιτυχία πραγματοποιήθηκε η εκδήλωση της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου

Με επιτυχία πραγματοποιήθηκε η εκδήλωση της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου
για την Ορθόδοξη Ιεραποστολή στην Άπω Ανατολή με προσκεκλημένο τον Σεβ. Μητροπολίτη Χονγκ Κόνγκ κ. Νεκτάριο

Με μεγάλη επιτυχία ολοκληρώθηκε η εκδήλωση της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου που πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με τον Σύλλογο Ορθοδόξου Ιεραποστολής «Οι Τρεις Ιεράρχες», την Κυριακή 24 Φεβρουαρίου 2013, και που έλαβε χώρα στη μεγάλη αίθουσα του Πνευματικού Κέντρου της Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος. Στην εκδήλωση πλην του προσκεκλημένου ομιλητή Σεβ. Μητροπολίτη Χονκ Κονγκ κ. Νεκταρίου παρευρίσκονταν επίσης και οι Σεβ. Μητροπολίτες Σιγκαπούρης κ. Κωνσταντίνος και Δημητριάδος κ. Ιγνάτιος, καθώς και πλήθος κόσμου, κληρικοί και λαϊκοί. Την εκδήλωση άνοιξε με εισαγωγικές σκέψεις για το νόημα και την κεντρική θέση της ιεραποστολής στη συγκρότηση και τη ζωή της Εκκλησίας καθώς και για τον εξ ορισμού διαλογικό χαρακτήρα της θεολογίας ο Διευθυντής της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Δρ Παντελής Καλαϊτζίδης, ο οποίος και παρουσίασε στο ακροατήριο τον ομιλητή, ενώ χαιρετισμό στην εκδήλωση απήυθυνε ο Πρόεδρος του Συλλόγου «ΟΙ Τρεις Ιεαράρχες» φιλόλογος κ. Ιωάννης Πατρίκος, αναφερόμενος στο ιστορικό και στις ιεραποστολικές δράσεις του συλλόγου που συνδιοργάνωσε την εκδήλωση. Στη συνέχεια το λόγο πήρε ο Ιεραπόστολος Ιεράρχης του Οικουμενικού Πατριαρχείου, ο Σεβ. Μητροπολίτης Χονγκ Κόνγκ κ. Νεκτάριος, ο οποίος και ανέπτυξε το θέμα «Η Ορθόδοξη Ιεραποστολή στην Άπω Ανατολή».  Ο Σεβασμιώτατος με τη βοήθεια διαφανειών και άλλου οπτικού υλικού παρουσίασε το ιεραποστολικό έργο που επιτελείται με την ευθύνη του Οικουμενικού Πατριαρχείου στις χώρες της Άπω Ανατολής, και ιδιαίτερα στο Χονγκ Κονγκ, τη Σιγκαπούρη, την Ινδία, την Ινδονησία, την Ταιβάν και τις Φιλιππίνες. Μίλησε για την οργάνωση και τη δομή των εκεί Ορθόδοξων κοινοτήτων, τον αριθμό των μελών-πιστών, αλλά και τα προβλήματα και τις προκλήσεις που υπάρχουν, ανάμεσα στα οποία ξεχώρισε την έλλειψη ιεραποστόλων και κληρικών καθώς και την τεράστια γεωγραφική έκταση που καλούνται να καλύψουν οι δύο ορθόδοξες μητροπόλεις του Οικουμενικού Πατριαρχείου, την επείγουσα και επιτακτική ανάγκη λειτουργικών μεταφράσεων στις δεκάδες ή και εκατοντάδες τοπικές γλώσσες και διαλέκτους, την οικονομική στενότητα και τη φτώχεια, τον εθνοφυλετισμό και τον θρησκευτικό φανατισμό και φονταμενταλισμό, κ. ά. Ο Σεβασμιώτατος αφού παρουσίασε τις ιεραποστολικές δράσεις των δύο ορθοδόξων μητροπόλεων της περιοχής (Χονκ Κονγκ και Σιγκαπούρης) οι οποίες περιλαμβάνουν, ανάμεσα στα άλλα, τις μεταφράσεις λειτουργικών και θεολογικών βιβλίων, σεμινάρια για τους κληρικούς, αγιογραφικές και κατηχητικές συνάξεις, το διαδικτυακό Θεολογικό Σεμινάριο (www.theology.cn), ιεραποστολικές εξορμήσεις σε διάφορες περιοχές και τελέσεις ιερών ακολουθιών, υποτροφίες σε υποψήφιους κληρικούς, διαλέξεις περί ορθοδόξου θεολογίας σε κολλέγια και πανεπιστήμια, διοργανώσεις εκθέσεων ορθόδοξου χριστιανικού βιβλίου και βυζαντινής αγιογραφίας, την έκδοση του τριμηνιαίο περιοδικού «The Censer», κατηχητικά φυλλάδια σε διάφορες τοπικές διαλέκτους, κ. ά., τόνισε τη σημασία της προσφοράς ανθρωπιστικής και ιατροφαρμακευτικής βοήθειας σε λαούς που συχνά ζουν κάτω από συνθήκες απόλυτης φτώχειας και εξαθλίωσης σε χώρες όπως αυτές της Άπω Ανατολής με τις ακραίες οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες. Η εκδήλωση έκλεισε με καταληκτήρια προσλαλιά του Σεβ. Μητροπολίτη Δημητριάδος κ. Ιγνατίου ο οποίος, αφού υπενθυμίσε τους ακατάλυτους πνευματικούς δεσμούς που τον συνδέουν τόσο με τον Σεβ. Μητροπολιτη Χονκ Κονγκ κ. Νεκτάριο όσο και με τον κατά σάρκα αδελφό του Σεβ. Μητροπολίτη Σιγκαπούρης κ. Κωνσταντίνο, ευχαρίστησε θερμά τον Ιεραπόστολο ιεράρχη για την παρουσία του στον Βόλο και τον διαβεβαίωσε για την αμέριστη συμπαράσταση και υποστήριξη της Μητροπόλεως Δημητριάδος στο σημαντικό έργο που επιτελείται στην Άπω Ανατολή.

 

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ: Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΙΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ

 

ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΕΙΔΙΚΗ ΣΥΝΟΔΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ

ΔΙΑΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ

Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΙΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ

Αθήνα 2 Μαρτίου 2013 / 10:00 – 15:00

(Βασιλείου του Μεγάλου 15, Αθήνα – Στάση ΚΑΜΠΑ, οδός Πειραιώς)

Πρόγραμμα

9:30 -10:00 Εγγραφές

10:00 - 10:30 Χαιρετισμοί

10:30 - 11:45 Α΄ Συνεδρία

Οι διαστάσεις της κοινωνικό-οικονομικής κρίσης και Γυναίκες

Συντονίστρια: Βαρβάρα Μεταλληνού, μέλος ΕΣΕΓΘ

Ευανθία Αδαμτζίλογλου, Θεολόγος, μέλος ΕΣΕΓΘ

Βιβλικά παραδείγματα κοινωνικό-οικονομικής κρίσης

Ευγενία Κατούφα Δημοσιογράφος, μέλος ΕΣΕΓΘ:

Η οικονομική κρίση και οι επιπτώσεις στις γυναίκες

Δημήτρης Καραγιάννης, ψυχίατρος:

Επιπτώσεις της κρίσης στη ζωή και τη συναισθηματική μας ισορροπία:

Προτάσεις – τρόποι διεξόδου

11:45 - 12:30 Διάλλειμα – καφές

12:30 – 13:45 Β΄ Συνεδρία

Η συμβολή των γυναικών στην Αντιμετώπιση των επιπτώσεων

Συντονίστρια: Γλυκερία Αντωνέλλου, μέλος ΕΣΕΓΘ

Νίκη Παπαγεωργίου, κοινωνιολόγος, αν. καθηγήτρια ΑΠΘ

Γυναίκες, οικονομική κρίση και κοινωνική αλληλεγγύη

Ελένη Κασσελούρη Θεολόγος, διδάσκουσα στο Ε.Α.Π.

Εκκλησιαστικός λόγος και εκκλησιαστικές πρακτικές σε περίοδο κοινωνικό-οικονομικής κρίσης

Χριστίνα Βάγια, καθηγήτρια Κοινωνικής Εργασίας, μέλος ΕΣΕΓΘ

Αντιμετωπίζοντας την κρίση στην κοινότητα / ενορία με την βοήθεια της κοινωνικής Δικτύωσης

14:00 - 15:00 Συζήτηση Προτάσεων με το ακροατήριο

Συντονίστρια: Νινέττα – Λαμπρινή Ζώη, μέλος ΕΣΕΓΘ

15:00 Κλείσιμο της Ημερίδας

 

Η «Αποστολή» της Αρχιεπισκοπής Αθηνών στον Οικουμενικό Πατριάρχη

Κωνσταντινούπολη, ρεπορτάζ-φωτογραφίες του Νίκου Μαγγίνα
 

Τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο ενημέρωσε σήμερα για το φιλανθρωπικό έργο του Οργανισμού «Αποστολή» της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών ο Γενικός Διευθυντής του, Κωνσταντίνος Δήμτσας.

Ο κ. Δήμτσας χαρακτήρισε ως ευλογία τη συνάντηση με τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο και ανέφερε ότι με την ευχή του Αρχιεπισκόπου Αθηνών Ιερωνύμου η «Αποστολή» περιέθαλψε το 2012 πάνω από 1.945.000 εμπεριστάτους συνανθρώπους μας ανεξαρτήτως χρώματος, θρησκείας και φυλής.Επίσης ανέφερε ότι με εντολή του Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου επισκέφθηκε και συνέδραμε Μητροπόλεις της δικαιοδοσίας του Οικουμενικού Πατριαρχείου στον Ελλαδικό χώρο, μεταξύ άλλων, τις Μητροπόλεις Σύμης, Καρπάθου, Κισάμου και Σελίνου, Κώου.

 

 

Ο κ. Δήμτσας στάθηκε στο Χριστουγεννιάτικο μήνυμα του Οικουμενικού Πατριάρχου με το οποίο χαρακτήριζε ως έτος πανανθρώπινης αλληλεγγύης το 2013 και ζήτησε την Πατριαρχική ευλογία και την πατρική στοργή στις προσπάθειες της «Αποστολής».

Ακόμη έκανε ιδιαίτερη αναφορά στη στήριξη της Αρχιεπισκοπής Αμερικής καθώς και άλλων Επαρχιών του Θρόνου στο Εξωτερικό. Να σημειωθεί ότι ο Οικουμενικός Πατριάρχης παρότρυνε Μητροπολίτες των Επαρχιών του στο Εξωτερικό να στηρίξουν τις φιλανθρωπικές δραστηριότητες της «Αποστολής».

 

«Παρακολουθούμε το έργο της Αρχιεπισκοπής και ιδιαίτερα της «Αποστολής», είμεθα περήφανοι γιατί η Εκκλησία της Ελλάδος βρίσκεται στο πλευρό εκείνων που έχουν ανάγκη. Το έργο σας εκτιμάται και ευρύτατα και εκτός ελλαδικού χώρου».

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης είπε ότι η Μητέρα Εκκλησία και προσωπικά επευλογούμε και στηρίζουμε την επαινετή προσπάθεια και τις φιλανθρωπικές δραστηριότητες της «Αποστολής».

 

Πηγή: http://fanarion.blogspot.gr/2013/02/blog-post_22.html



 

Ανδρέας Αργυρόπουλος: Απαλλαγές! Θα πάει μακριά η βαλίτσα;

Το καλοκαίρι του 2008 επί υπουργίας Στυλιανίδη το μάθημα των Θρησκευτικών δέχθηκε τη χειρότερη πισώπλατη μαχαιριά όλων των εποχών. Όπως θυμόμαστε όλοι, κατακαλόκαιρο, άρχισε ένα «πάρτυ» εγκυκλίων σχετικών με τη δυνατότητα απαλλαγής από το μάθημά μας. Το περιεχόμενο κάθε μίας προκαλούσε περισσότερη σύγχυση στον εκπαιδευτικό κόσμο από ό,τι η προηγούμενη. Και μόνο το γεγονός της έκδοσης τριών εγκυκλίων σε μικρό χρονικό διάστημα για το ίδιο θέμα φανέρωνε και έλλειψη σοβαρότητας και απουσία πολιτικής. Να σημειωθεί ότι πριν προλάβει να εκδώσει το Υπουργείο την πρώτη εγκύκλιο, η ΟΛΜΕ έσπευσε να δηλώσει ότι η εγκύκλιος είναι "προς τη σωστή κατεύθυνση". Δεν ήταν η πρώτη φορά που το συνδικάτο άφηνε έκθετο τον κλάδο μας αλλά ούτε η πρώτη φορά που η "εθνικόφρων" παράταξη επέφερε πλήγμα στο μάθημά μας.(μη ξεχνάμε ότι τις μεγάλες ζημιές ως κλάδος τις πάθαμε από τους "προστάτες" μας.) Από εκείνη τη στιγμή αρχίζει ο Γολγοθάς των θεολόγων καθηγητριών και καθηγητών. Πριν προχωρήσουμε, να κάνουμε σαφές ότι ο θεολογικός κόσμος δεν είχε καμία αντίρρηση ποτέ στο να έχουν τη δυνατότητα απαλλαγής άθεοι, αλλόδοξοι και αλλόθρησκοι μαθητές. Η αντίρρηση έχει να κάνει με τον τρόπο που αυτές θα δίνονταν από δω και πέρα.
Συγκεκριμένα:
α)Δεν ήταν καθόλου σαφές ποιοι έχουν δικαίωμα απαλλαγής.
β)Δεν αναφερόταν πουθενά το χρονικό διάστημα εντός του οποίου είχε τη δυνατότητα ο μαθητής να απαλλαγεί από το μάθημα.
γ)Ο μαθητής που έπαιρνε απαλλαγή δεν διδασκόταν άλλο μάθημα στο οποίο θα εξεταζόταν στο τέλος του έτους όπως και οι συμμαθητές του, αλλά παρακολουθούσε απλά.
Ενώ το πρώτο διάστημα εκμεταλλευόμενοι τη δυνατότητα απαλλαγής δήλωναν μαζικά "πρόβλημα συνείδησης" μαθητές και μαθήτριες που "λυτρώθηκαν" από την παρουσία εκπαιδευτικών με ακραίες συμπεριφορές, στη συνέχεια τα πράγματα ξέφυγαν τελείως. Για να γίνω σαφής:

α)Το δικαίωμα ως λούφα και η λούφα ως δικαίωμα
Στις περισσότερες περιπτώσεις δε ζητούσαν και δε ζητάνε απαλλαγή αλλόδοξοι ή ετερόδοξοι αλλά ορθόδοξοι λουφαδόροι,(ακριβώς όπως το γράφω) νεοέλληνες λάτρεις της "ήσσονος προσπαθείας".(Ο μεγάλος αριθμός αλλοθρήσκων που παρακολουθούν το μάθημα πανελλαδικά φανερώνει την αλήθεια των γραφομένων) .Πρωτοπόροι στον "αγώνα" πολλοί γονείς-εκπαιδευτικοί που έσπευδαν να απαλλάξουν τα καμάρια τους "από ένα ακόμη μάθημα" .Οι ίδιοι βέβαια κατά την αξιολόγηση των μαθητών τους ήταν απαιτητικοί για το αντικείμενο τους και συχνά -πυκνά τους κατηγορούσαν για αδιαφορία.(ακόμη μία αντίφαση της νεοελληνικής πραγματικότητας).

β)Το δικαίωμα ως εκβιασμός και ο εκβιασμός ως δικαίωμα
Σε αρκετά σχολεία οι θεολόγοι έγιναν αντικείμενο εκβιασμού από τους μαθητές. Εκφράσεις του στυλ: "ή θα μας βάλεις από 18-20 σε όλους ή θα φύγουμε από το μάθημα ",δυστυχώς ακούστηκαν σε αρκετά σχολεία, αλλά και χειρότερες "θα κάνουμε ό,τι θέλουμε εμείς στο μάθημα, διαφορετικά θα πάρουμε απαλλαγή". Όλα αυτά είναι γνωστά. Ερωτώ λοιπόν: Τι έκανε η Πολιτεία όλα αυτά τα χρόνια για να υπερασπιστεί την προσωπικότητα και την αξιοπρέπεια των συναδέλφων; Τι έκανε το συνδικάτο; Που ήταν οι λαλίστατοι αιρετοί; Από συνθηματολογία έχουμε χορτάσει.

γ)Η μετά-γελοιότητα (όπως λέμε μετά-μοντέρνο) ως δυνατότητα και η γελοιοποίηση του δικαιώματος
Σαν να μην έφταναν τα προηγούμενα, ο νεοελληνάρας γονιός και μαθητής πέτυχε το ακατόρθωτο: να αλλάζει θρήσκευμα ανά εξάμηνο. Για να γίνω ξεκάθαρος. Αρχές Σεπτεμβρίου, ο μικρός Δημήτρης ήταν Ορθόδοξος. Με την άφιξη του νέου θεολόγου, "άρχισε να έχει αμφιβολίες για την πίστη του", βλέποντας ότι ο Θεολόγος έχει κάποιες απαιτήσεις από το μάθημα. Παίρνοντας ένα 14 το πρώτο τρίμηνο ο μικρός Δημήτρης καταστάλαξε: έχει "πρόβλημα συνείδησης" .Μετά τις γιορτές παίρνει την απαλλαγή του...μέχρι τον επόμενο Σεπτέμβριο ...που θα προσχωρήσει πάλι στην Ορθόδοξη Εκκλησία, αν βέβαια ο θεολόγος είναι "βολικός" .Αυτά μόνο στην Ελλάδα συμβαίνουν, ούτε καν στις ταινίες. Το εκπαιδευτικό σύστημα επιβραβεύει τον παρτάκια-λουφαδόρο μαθητή.

 Στη χώρα του μη-αυτονόητου υπάρχουν λύσεις.

 Το πρόβλημα θα μπορούσε να λυθεί από την πρώτη στιγμή αν οι υπεύθυνοι είχαν ακούσει τις προτάσεις μας οι οποίες και θεωρούμε ότι θα πρέπει να αποτελέσουν τη βάση για την έκδοση μιας νέας εγκυκλίου που θα δώσει οριστική λύση στο πρόβλημα. Η νέα λοιπόν εγκύκλιος πρέπει:

α)να κάνει ξεκάθαρο το πλαίσιο των απαλλαγών
β)να αναφέρει ακριβές χρονικό διάστημα μέσα στο οποίο δικαιούται ο μαθητής να πάρει απαλλαγή (π.χ. πρώτο δεκαήμερο Σεπτεμβρίου)
γ)ο μαθητής που απαλλάσσεται να διδάσκεται και να αξιολογείται κανονικά σε κάποιο άλλο μάθημα,(π.χ. Ψυχολογία, Φιλοσοφία, κ.λπ. ) όπως σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Οι παραπάνω προτάσεις αποτέλεσαν και θέσεις του Συνδέσμου-ΚΑΙΡΟΣ, και τις εισηγηθήκαμε στους παράγοντες του Υπουργείου Παιδείας ,όταν τους επισκεφθήκαμε ως Διοικητικό Συμβούλιο προηγούμενο διάστημα. Με την ελπίδα να εισακουστούμε,αναμένουμε...

 

Πηγή: http://e-theologia.blogspot.gr/2013/02/blog-post_7664.html