Παρουσιάστηκε με επιτυχία το βιβλίο Εκεί Συμβαίνω. Έμφυλα Θεολογικά Δοκίμια στο βιβλιοπωλείο του Αρμού στη Θεσσαλονίκη

Παρουσιάστηκε με επιτυχία το βιβλίο της Ελένης Κασσελούρη-Χατζηβασιλειάδη και της Σπυριδούλας Αθανασοπούλου-Κυπρίου με τίτλο: Εκεί Συμβαίνω. Έμφυλα Θεολογικά Δοκίμια την Παρασκευή στις 19.30 στο βιβλιοπωλείο του Αρμού της Θεσσαλονίκης. Για τις μελέτες που περιέχονται στο βιβλίο μίλησαν οι: Πέτρος Βασιλειάδης, καθηγητής του Τμήματος Θεολογίας του ΑΠΘ, η Μαρία Πλατσίδου, αναπλ. καθηγήτρια του Τμήματος Εκπαιδευτικής και Κοινωνικής Πολιτικής του ΠΑΜΑΚ, η Νίκη Παπαγεωργίου, αναπλ. καθηγήτρια του Τμήματος Θεολογίας του ΑΠΘ και οι συγγραφείς. Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με τη συζήτηση που έγινε με το ακροατήριο.

Πηγή: http://blogs.auth.gr/moschosg/

Μιλτιάδης Κωνσταντίνου:Με αφορμή τη Γιορτή του Αγίου Πνεύματος

Σύμφωνα με την πίστη της Ορθόδοξης Εκκλησίας, ο Θεός είναι ένας, αλλά δεν είναι μονάδα, είναι τριάδα. Ο Θεός, δηλαδή, δεν είναι ένα ον κλεισμένο στον εαυτό του, αλλά είναι μια κοινωνία τριών προσώπων. Ένας θεός-μονάδα σημαίνει ένας θεός με χαρακτηριστικά ατόμου· είναι κλεισμένος στον εαυτό του και υπάρχει χωρίς οποιαδήποτε σχέση με οτιδήποτε. Είναι προφανές ότι ένας τέτοιος θεός κάθεται μεγαλοπρεπής στον θρόνο του και δεν ενδιαφέρεται να ακούσει, αλλά ούτε και μπορεί να ακούσει κανέναν. Αντίθετα, ένας θεός-τριάδα σημαίνει ένας θεός κοινωνία προσώπων· το κάθε πρόσωπο είναι στραμμένο προς το άλλο και υπάρχει σε σχέση με το άλλο. Το κάθε πρόσωπο είναι σε τέτοιο βαθμό απαλλαγμένο από ατομικά ενδιαφέροντα και επιδιώξεις, ώστε η θεότητα να παραμένει μία, είναι ένας θεός και ποτέ δεν διαιρείται σε τρεις θεούς. Αυτονόητο, λοιπόν, είναι ότι ένας τέτοιος θεός, ένας θεός κοινωνία προσώπων μπορεί να στρέψει το πρόσωπό του προς τα έξω, προς τον κόσμο, να έρθει, δηλαδή, σε κοινωνία με άλλα πρόσωπα. Γι’ αυτό οι χριστιανοί θεωρούν ότι βρίσκονται συνεχώς «ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ»
Αυτό που έχει ιδιαίτερη σημασία για την καθημερινότητα των χριστιανών είναι ότι ένας τέτοιος Θεός δημιουργεί τους ανθρώπους «κατ’ εἰκόνα καὶ καθ’ ὁμοίωσίν» του· τους δημιουργεί δηλαδή ως κοινωνία προσώπων και τους δίνει τη δυνατότητα να τον μοιάσουν, να γίνουν μια κοινωνία με τόσο στενούς μεταξύ τους δεσμούς ώστε να γίνουν όλοι σαν ένας άνθρωπος. Αλλά ο Θεός γνωρίζει πόσο δύσκολο είναι για τον άνθρωπο να απαλλαγεί από την ατομικότητά του, να στραφεί ως πρόσωπο προς τον άλλον, να δώσει προτεραιότητα στα ενδιαφέροντα και στις ανάγκες των άλλων, φτάνοντας μέχρι και στη θυσία των δικών του αναγκών. Γι’ αυτό ο Χριστός υποσχέθηκε στους μαθητές του ότι όταν ολοκληρώσει τη δράση του στη γη δεν πρόκειται να τους αφήσει μόνους, αλλά θα τους στείλει κάποιον άλλον που θα βρίσκεται συνέχεια μαζί τους και θα τους συμπαραστέκεται. Αυτό είναι το έργο του Αγίου Πνεύματος μέσα στην ιστορία της ανθρωπότητας και του κάθε χριστιανού χωριστά. Να δημιουργήσει μια τέλεια κοινωνία προσώπων όμοια με την κοινωνία των προσώπων της Αγίας Τριάδας. Εναπόκειται στους χριστιανούς να συνεργαστούν μαζί του. Το αποστολικό ανάγνωσμα της αφιερωμένης στο Άγιο Πνεύμα σύναξης περιγράφει το πώς:
Να ζείτε ως άνθρωποι που ανήκουν στο φως· καθώς από το Άγιο Πνεύμα προέρχεται κάθε τι που είναι καλό, δίκαιο κι αληθινό. Να εξετάζετε τι αρέσει στον Κύριο. Και να μη συμμετέχετε στα σκοτεινά κι ανώφελα έργα των άλλων … Προσέχετε, λοιπόν, καλά, πώς ζείτε· μη ζείτε σαν ασύνετοι αλλά ως συνετοί. Να χρησιμοποιείτε σωστά το χρόνο σας, γιατί ζούμε σε πονηρούς καιρούς. Γι' αυτό μην είστε άφρονες, αλλά ν' αντιλαμβάνεστε τι θέλει ο Κύριος από σας (Εφε 5:15-17).
Το Άγιο Πνεύμα είναι ο συμπαραστάτης όλων των ανθρώπων· είναι ο Θεός που κατοικεί μόνιμα στον κόσμο, ανάμεσα στους ανθρώπους. Δεν χρειάζεται να κάνει κανείς τίποτα μεγάλο, τίποτα θαυμαστό, τίποτα δύσκολο, τίποτα αξιόμισθο, καθώς παρέχει τη συμπαράστασή του δωρεάν. Χρειάζεται μόνον απόφαση να δεχθεί κανείς αυτήν τη συμπαράσταση.

Πηγή: http://e-theologia.blogspot.gr/2012/06/blog-post_06.html

Κοινή ανακοίνωση του Υπουργείου Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής και του Υπουργείου Παιδείας, Διά Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων για την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος

Με αφορμή τη σημερινή Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος, ο Υπουργός Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, Γρηγόρης Τσάλτας, και η Υπουργός Παιδείας, Διά Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων, Φρόσω Κιάου, εξέδωσαν κοινή ανακοίνωση.  Η ίδια ανακοίνωση, κατόπιν σχετικής απόφασης, απεστάλη και αναγνώστηκε σε όλα τα σχολεία της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ενώ κοινοποιήθηκε και στα Ανώτατα Ιδρύματα.

Η κοινή ανακοίνωση έχει ως εξής:

«Η καθιέρωση της 5ης Ιουνίου ως «Παγκόσμιας Ημέρας Περιβάλλοντος» μας δίνει την ευκαιρία να σκεφτούμε, έστω για μια μέρα, την άρρηκτη σύνδεση των ανθρώπινων κοινωνιών με το φυσικό περιβάλλον. Το σύνθημα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για τη σημερινή ημέρα σκιαγραφεί την ανάγκη για την ορθολογική διαχείριση του περιβάλλοντος, με τον παράλληλο κι αναγκαίο σεβασμό στη φύση και την ταυτόχρονη προσπάθεια των κοινωνιών για οικονομική μεγέθυνση, συνοψίζοντας τη σε μία φράση:  «Πράσινη Οικονομία: Σε συμπεριλαμβάνει;»

Η προσπάθεια όμως για τη μεταβολή του αναπτυξιακού προτύπου των σύγχρονων κοινωνιών, δεν μπορεί να μην διέρχεται μέσα από τη διαδικασία της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης. Το θέμα αυτό, έχει ήδη απασχολήσει από το 1992 τη «Συνδιάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη» που είχε πραγματοποιηθεί στο Ρίο ντε Τζανέιρο της Βραζιλίας και είχε αποτυπωθεί στο «Κεφαλαίο 36» της «Agenda 21» μέσα από το οποίο, επιζητείται η μετάβαση από την περιβαλλοντική εκπαίδευση στην εκπαίδευση για τη βιώσιμη ανάπτυξη (Education for Sustainable Development – ESD). Σε διεθνές επίπεδο έχει ήδη συντελεστεί μια σημαντική αλλαγή που δεν περιορίζει το ρόλο της εκπαίδευσης μόνο στην οικολογική της διάσταση, αντιθέτως, προωθεί την ενσωμάτωση μίας ολοκληρωμένης και σφαιρικής διάστασης στη βάση της βιώσιμης ανάπτυξης όπου το κοινωνικό, οικονομικό και περιβαλλοντικό στοιχείο, αλληλοσυμπληρώνονται.

Η σημερινή κοινή ανακοίνωση του Υπουργείου Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματική Αλλαγής και του Υπουργείου Παιδείας Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων, αποσκοπεί ακριβώς στη μετάδοση αυτού του μηνύματος. Απευθύνεται τόσο στην Κοινωνία των Πολιτών, όσο και στους αρμόδιους φορείς και κυρίως σε όλους τους μαθητές της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και τους φοιτητές της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, τους εκπαιδευτικούς και πανεπιστημιακούς δασκάλους με στόχο να κινητοποιήσει την εκπαιδευτική – ακαδημαϊκή κοινότητα στη κατεύθυνση της βιωσιμότητας.

Το ερώτημα που θέτει ο ΟΗΕ με αφορμή την  σημερινή ημέρα δεν είναι τυχαίο! Η πράσινη οικονομία που συνοδεύεται με φιλικότερες για το περιβάλλον τεχνολογίες, περισσότερες και πιο καλοπληρωμένες δουλειές, στηρίζεται αφενός στην εκπαίδευση και αφετέρου στη διαδικασία συνεχούς ενημέρωσης και πληροφόρησης για το περιβάλλον, κοινωνός της οποίας θα πρέπει να είναι κάθε πολίτης της χώρας μας και ιδιαίτερα η μαθητιώσα και φοιτητιώσα νεολαία.

Η χώρα μας είναι ένας τόπος ευλογημένος , με τεράστιο φυσικό πλούτο και δυναμικό σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Είναι ένας πλούτος που μας έχει χαριστεί απλόχερα, και οφείλουμε να τον αξιοποιήσουμε προστατεύοντάς τον παράλληλα, με γνώμονα πάντα τη διασφάλιση της δυνατότητας των μελλοντικών γενεών να απολαύσουν ένα υγιές και αρμονικό περιβάλλον.»

Ο ΠΡΟΦΗΤΗΣ ΗΛΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΒΛΙΚΗ & ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΜΑΣ

Ο Ιερός Ναός Αγίου Προφήτου Ηλιού Πυλαίας Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με τη Θεολογική Σχολή του Α.Π.Θ. διοργανώνει την Επιστημονική Θεολογική Ημερίδα με θέμα: «Ο ΠΡΟΦΗΤΗΣ ΗΛΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΒΛΙΚΗ & ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΜΑΣ» η οποία θα λάβει χώρα την Πέμπτη 7 Ιουνίου στο Συνεδριακό κέντρο του Εκπαιδευτικού και Πολιτιστικού Ιδρύματος της Ι.Μ. Θεσσαλονίκης «Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς» επί της οδού Νικολάου Πλαστήρα 65, Θεσσαλονίκη.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Έναρξις Ημερίδος 09:30΄ Προσευχή – Προσφώνησις – Χαιρετισμοί Κήρυξις ενάρξεως εργασιών υπό του Παναγιωτάτου Μητροπολίτου Θεσσαλονίκης κ.κ. Ανθίμου.

1η ΣΥΝΕΔΡΙΑ

10:00΄ – 11:30΄ Πρόεδρος ο Παναγιώτατος Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης κ.κ. Άνθιμος.

Α’ Εισήγησις υπό του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Γόρτυνος και Μεγαλοπόλεως κ.κ. Ιερεμίου, ομοτίμου Καθηγητού Πανεπιστημίου Αθηνών Θέμα: «Η θεολογία των διηγήσεων περί του Προφήτου Ηλιού».

Β’ Εισήγησις υπό του Ελλογιμωτάτου κ. Μιλτιάδου Κωνσταντίνου, Καθηγητού Τμήματος Θεολογίας Α.Π.Θ. Θέμα: «Η ειδωλολατρία στον Ισραήλ κατά την εποχή του Προφήτου Ηλιού».

Γ’ Εισήγησις υπό του Ελλογιμωτάτου κ. Αθανάσιου Παπαρνάκη, Επ. Καθηγητού Τμήματος Ποιμαντικής & Κοινωνικής Θεολογίας Α.Π.Θ. Θέμα: «Ο προφήτης Ηλίας στη βιβλική παράδοση».

11:30΄ – 12:00΄ Διάλειμμα.

2η ΣΥΝΕΔΡΙΑ

12:00΄ – 13:30΄ Πρόεδρος ο Ελλογιμώτατος Κοσμήτορας της Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ. κ. Μιχαήλ Τρίτος.

Δ’ Εισήγησις υπό της Ελλογιμωτάτης κ. Αικατερίνης Τσαλαμπούνη, Λέκτορος Τμήματος Ποιμαντικής & Κοινωνικής Θεολογίας Α.Π.Θ. Θέμα: «Ο προφήτης Ηλίας ως προάγγελος του Μεσσία».

Ε’ Εισήγησις υπό του Ελλογιμωτάτου κ. Παναγιώτου Σκαλτσή, Αναπλ. Καθηγητού Τμήματος Θεολογίας Α.Π.Θ. Θέμα: «Ο προφήτης Ηλίας στο εορτολόγιο και στην υμνογραφία».

Στ’ Εισήγησις υπό της Ελλογιμωτάτης κ. Γλυκερίας Χατζούλη, Επ. Καθηγητρίας Τμήματος Θεολογίας Α.Π.Θ. Θέμα: «Εικονογραφικές παραστάσεις της Ανάληψης του Προφήτου Ηλιού (4ος – 11ος αιώνας)».

Ανακοίνωσις συμπερασμάτων – πορισμάτων. Προσευχή. Λήξις Ημερίδος.

Συνεδριακό κέντρο του Εκπαιδευτικού και Πολιτιστικού Ιδρύματος της Ι.Μ.Θ. «Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς» Νικολάου Πλαστήρα 65 Θεσσαλονίκη.

Πηγή: http://blogs.auth.gr/moschosg/2012/06/05/1270/

Ενότητα και διάσπαση

Γράφει ο π. Βασίλειος Ι. Καλλιακμάνης

α) Στη θεία λειτουργία ομολογείται η κοινή πίστη και διασώζεται η εκκλησιαστική ενότητα, η οποία σε διάφορες ιστορικές περιόδους ήταν ιδιαίτερα εύθραυστη. Εγγυητής της ενότητας είναι ο ίδιος Χριστός και ορατό σύμβολο ο επίσκοπος. Γι’ αυτό και από τα πρώτα χριστιανικά χρόνια γίνεται λόγος για «έναν Κύριο, μία πίστη, ένα βάπτισμα» (Εφεσ. 4, 5). Οι χριστιανοί ενώνονται σε ένα σώμα και συνδέονται μεταξύ τους με την κοινωνία του Αγίου Πνεύματος. Έτσι τροφοδοτείται η ποικιλία χαρισμάτων και συγκροτείται ο θεσμός της Εκκλησίας.
β) Στη σύναξη της Εκκλησίας με την ευδοκία του Παρακλήτου, που στέλλεται από τον Πατέρα διά του Υιού, οι πιστοί φωτίζονται, αγιάζονται και αλλοιώνονται πνευματικά. Η «ευπρεπεστάτη» αυτή αλλοίωση, δεν είναι απλώς εσωτερική υπόθεση των μελών του εκκλησιαστικού σώματος. Όταν η χάρη καταυγάσει τις καρδιές των πιστευόντων, αναδύεται και ανάλογο ήθος, το οποίο διαχέεται αυθεντικά και όχι υποκριτικά και φιλάρεσκα στον κόσμο. Η ενδοεκκλησιαστική ενότητα και η έλευση της χάριτος έχει κοινωνικές προεκτάσεις. «Σαφής δε η της χάριτος ταύτης εστίν απόδειξις, η προς το συγγενές δι’ ευνοίας εκούσιος συνδιάθεσις», διδάσκει ο Άγιος Μάξιμος.
γ) Η εκούσια αυτή «συνδιάθεση», που αποτελεί καρπό του Πνεύματος, οδηγεί στη συνάντηση, τη συνήχηση, τη συναντίληψη, τη συνδιαλλαγή, τη συνεργασία, τη συμφωνία και τη συναδέλφωση μεταξύ των ανθρώπων με σκοπό την πρόοδο της κοινωνίας. Γι’ αυτό οι χριστιανοί καλούνται να είναι το «αλάτι της γης και το φως του κόσμου» (βλ. Ματθ.5,13-14). Η κοινή πίστη δεν μπορεί να έχει ιδεολογικό χαρακτήρα και να στρέφεται παντοιοτρόπως εναντίον των «άλλων». Θεμελιώνεται στην ανυπόκριτη και έμπρακτη αγάπη, και γενικότερα στην αγιότητα του βίου, που όμως δεν είναι ανθρώπινο κατόρθωμα, αλλά δώρο της κοινωνίας με τον εν Τριάδι προσκυνούμενο Θεό. Αρκεί βέβαια να υπάρχει η ανθρώπινη συγκατάθεση για τη θεία επίσκεψη.
δ) Η αμαρτία από την άλλη, με τις διάφορες εκδοχές της, οδηγεί στη διάσπαση, την ιδιώτευση, την εγωκεντρική συσπείρωση ατόμων και ομάδων, τη φιλαυτία και τελικά στη απίσχνανση του κοινωνικού ιστού. Έτσι δημιουργούνται μεταξύ των ανθρώπων αντιθέσεις, επέρχεται δυσαρμονία και σύγχυση, και υποθάλπεται η εχθρότητα και το μίσος. Ο ρόλος της Εκκλησίας είναι να ακυρώνει τις συνέπειες της αμαρτίας να ενοποιεί τα διεστώτα και να επιβεβαιώνει σε κάθε εποχή και κάτω από τις οποιεσδήποτε εξωτερικές συνθήκες ότι αποτελεί: «ενώσεως και συμφωνίας όνομα», όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ο Ιερός Χρυσόστομος.
ε) Μεγάλα ή μικρά συμφέροντα μπορεί να υποδαυλίζουν τις διαιρέσεις· διάφορες κοινωνικές ή πολιτικές ομάδες μπορεί να κομματιάζουν το λαό του Θεού. Όμως, η Εκκλησία αποτελεί σημείο αναφοράς και διαχρονικό σύμβολο ενότητας του γένους. Αυτό όμως σημαίνει ότι και στη θεσμική της εκδοχή δεν μεταβάλλεται απλώς σε εγκόσμιο εξουσιαστικό μηχανισμό με γραφειοκρατική οργάνωση, αλλά αποκαλύπτει προφητικά το μήνυμα της αγάπης του Θεού στον κόσμο. Δηλαδή, γίνεται το ζυμάρι για τη μεταλλαγή του εγωκεντρικού φρονήματος σε φιλαδελφία, υπόδειγμα για αναζήτηση της κοινωνικής αρμονίας και της ενότητας των ανθρώπων, χώρος φανερώσεως της χάριτος και θείου φωτισμού.
στ) Ο γέροντας Παΐσιος με αφορμή την Πεντηκοστή έλεγε: «Όλο το κακό που γίνεται στον κόσμο είναι γιατί λείπει ο θείος φωτισμός και βρίσκεται στο σκοτάδι ο άνθρωπος. Τότε ο ένας λέει ‘από ’δω θα πάμε’, ο άλλος λέει ‘όχι, εγώ ξέρω καλά· από ’δω θα πάμε’, ο άλλος ‘από ’δω’, ο άλλος ‘από ’κει’. Ο καθένας νομίζει ότι είναι καλό να πάνε από εκεί που λέει αυτός. Όλοι δηλαδή ενδιαφέρονται για το καλό, αλλά βρίσκονται σε μια θαμπωμάρα και δεν μπορούν να συνεννοηθούν. Αν δεν υπήρχε θαμπωμάρα, δεν θα μάλωναν· θα έβλεπαν τον καλύτερο δρόμο και θα τραβούσαν προς τα εκεί. Επειδή υπάρχει θαμπωμάρα, δημιουργούνται πολλά και στην κοινωνία και την Εκκλησία».
ζ) Και προσευχόταν ο μακαριστός Γέροντας: «Να φωτίση ο Θεός όλους τους άρχοντες, μετά να φωτίση την Ιεραρχία και όλους τους πατέρες της Εκκλησίας να δέχονται το Άγιο Πνεύμα, για να βοηθούν τον κόσμο». Και θεωρούσε ότι κι έναν να φωτίσει και τους άλλους να κάνει δεκτικούς, θα γίνει μεγάλο καλό. Τελικά, δίχως την έλευση του Παναγίου Πνεύματος ενότητα στην Εκκλησία και την κοινωνία δεν μπορεί να υπάρξει.

Πηγή: http://www.makthes.gr/news/opinions/89030/

Ορθοδοξία και Ορθοπραξία

Ορθοδοξία και Ορθοπραξία
Θέματα Θεολογικής Εκπαίδευσης

Θεολογία είναι ο αυθεντικός τρόπος ζωής, ήθος μυστηριακό που μεταμορφώνει τον όλο άνθρωπο και την όλη ζωή. Ο όλος άνθρωπος μεταμορφώνεται: σώμα και ψυχή, λογική, θέληση και συναίσθημα, μετέχουν στην αγάπη του Θεού, γεύονται τη μοναδικότητα και την αθανασία. Η όλη ζωή μεταμορφώνεται: η πολιτική μεταμορφώνεται σε διακονία, η οικονομία σε φιλανθρωπία, η τέχνη σε δημιουργία. Τη μεταμόρφωση αυτή του ανθρώπου και της ζωής του καλεί η Εκκλησία κάθε άνθρωπο να βιώσει, και έτσι προσωπικά να επαληθεύσει το αληθές της. "Έρχου και ίδε": η εμπειρική βίωση της θεολογίας είναι η μόνη απολογητική της Εκκλησίας.

Πέραν αυτού του πρωτογενούς επιπέδου, στο οποίο μετέχουν όλοι οι πιστοί, θεολογία ασκείται και σε ένα δευτερογενές επίπεδο, από όσους πιστούς έχουν το σχετικό χάρισμα. Εδώ, οι πιστοί αυτοί παρουσιάζουν την πίστη της Εκκλησίας και τις εκφράσεις της στη ζωή, όπως αυτές αποτυπώνονται με διάφορους τρόπους σε σύμβολα, κείμενα, μνημεία, παράδοση κ.α. Πρόκειται για την εκφορά της αλήθειας σε κάθε καλόπιστο άνθρωπο που ζητά λόγο αγαθό, αλά και τη διαφύλαξή της από κάθε αιρετική παραχάραξη.

Επιμέλεια: Σταύρος Φωτίου

Κείμενα: Πατριάρχης Ρουμανίας Δανιήλ, Γιάννης Ιωάννου, Πρωτοπρεσβ. Ιωάννης Μάγιεντορφ, Εμμανουήλ Περσελής, Σταύρος Φωτίου, Πρωτοπρεσβ. Θωμάς Χόπκο.

Πηγή: http://www.armosbooks.gr/product_info.php/products_id/157334

Ημερίδα με θέμα: “ΕΛΛΗΝΟ-ΡΩΣΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ” ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ.

Ολοκληρώθηκε με επιτυχία το εντατικό σεμινάριο Erasmus με τίτλο "Η συμβολή της θρησκευτικής αγωγής στην Ευρώπη της Διαφορετικότητας" (The contribution of Religious Education to a Europe of Diversity)

Έληξε την Πέμπτη 31/5/2012 το εντατικό σεμινάριο Erasmus με τίτλο "Η συμβολή της θρησκευτικής αγωγής στην Ευρώπη της Διαφορετικότητας" (The contribution of Religious Education to a Europe of Diversity) με συντονίστρια εκ μέρους του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης την επίκ. καθηγήτρια του Τμήματος Θεολογίας Β.Μητροπούλου.

Το εντατικό σεμινάριο που διεξήχθη από 21 - 31/5/2012 στη Θεσσαλονίκη στη ΔΙΑΚΟΝΙΑ, εντάσσεται στην κατηγορία των εντατικών προγραμμάτων

(IP) Eramus . Συμμετείχαν ως συντονιστές και ως ομιλητές καθηγητές και μεταπτυχιακοί φοιτητές Τμημάτων Θεολογίας από τα πανεπιστήμια Φινλανδίας, Αυστρίας, Γερμανίας και Ρουμανίας. Στόχος του προγράμματος ήταν η διαπίστωση της συμβολής της θρησκευτικής αγωγής στην Ευρώπη της Διαφορετικότητας και η σύγκριση των αναλυτικών προγραμμάτων ανά χώρα. 

Οι φοιτητές που συμμετείχαν στο σεμινάριο εργάστηκαν σε μεικτές ομάδες πάνω στα ερωτήματα που έθεσαν οι ομιλητές.

Στα πλαίσια του σεμιναρίου διεξήχθησαν επισκέψεις σε διαπολιτισμικά σχολεία της περιοχής της Θεσσαλονίκης και συζητήσεις με τους διευθυντές και τους θεολόγους των σχολείων π.χ. για την λειτουργία του σχολείου, τα μαθήματα κ.α. προκειμένου οι φοιτητές να διαπιστώσουν τη συμβολή που μπορεί να έχει η θρησκευτική αγωγή στην αντιμετώπιση της διαφορετικότητας.

Συγκεκριμένα οι συμμετέχοντες στο σεμινάριο επισκέφθηκαν την 28η Μαΐου, το 6ο Διαπολιτισμικό και Ολοήμερο Δημοτικό Σχολείο Ελευθερίου-Κορδελιού Θεσ/νίκης όπου ο Διευθυντής του Σχολείου κ.  Παπαδόπουλος Στέργιος οργάνωσε προς τιμήν τους μια μικρή γιορτή με τους μαθητές του σχολείου και με τη συνδρομή των γονεων τους. Τη γιορτή τίμησαν με την παρουσία τους ο κ. Νίκος Ακριτίδης, Προϊστάμενος Παιδαγωγικής και Επιστημονικής Καθοδήγησης Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης ΠΕ Κεντρικής Μακεδονίας και η κα Ρούλα Μυλωνά, Σχολική Σύμβουλος ΠΕ 16ης Περιφέρειας Θεσσαλονίκης.

Την επόμενη μέρα 29η Μαΐου οι συμμετέχοντες στο σεμινάριο επισκέφθηκαν το Διαπολιτισμικό Γυμνάσιο και Διαπολιτισμικό Λύκειο Ευόσμου όπου τους υποδέχθηκαν οι Διευθυντές των Σχολείων κύριοι Τοκμακίδης και κ.  Παπαδάκης Κ. Οι φοιτητές και καθηγητές είχαν την δυνατότητα να συζητήσουν με τους διευθυντές και τους θεολόγους καθηγητές των σχολείων και να ξεναγηθούν στους χώρους τους. Στη συνέχεια επισκέφθηκαν τον Ιερό Ναό του Αγίου Αθανασίου όπου τους παρετέθη γεύμα.

Την Τετάρτη 30 Μαΐου επισκέφθηκαν τη Μονή Βλατάδων και το Ίδρυμα Πατριαρχικών Μελετών και έγιναν δεκτοί απο τον Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης κ.κ. Άνθιμο.

Το σεμινάριο έληξε την Πέμπτη 31 Μαΐου με τις καλύτερες εντυπώσεις για τους φιλοξενούμενους συμμετέχοντες.

Περισσότερα στο ιστολόγιο και την ιστοσελίδα του σεμιναρίου:

http://iperasmus2012.blogspot.com/2012/04/intensive-programme-erasmus-2011-2012.html
http://sociptheo.web.auth.gr/index.html

Ομιλία του κ.Πέτρου Βασιλειάδη, Καθηγητή στο Τμήμα Θεολογίας του ΑΠΘ, στο Διεπιστημονικό Συνέδριο «Επιστήμη και Θρησκεία μεταξύ διαλόγου πολεμικής»

Η σχέση θρησκείας-επιστήμης, και η διαλεκτική αντιπαράθεση λόγου και υπερβατικού μυστηρίου, δεν μπορεί να κατανοηθεί σωστά δίχως μια σαφή οριοθέτηση της μεγάλης νεωτερικής επανάστασης, αλλά και της συνακόλουθης μετα-νεωτερικής της εξέλιξης. Άλλωστε, κατά την περίοδο που ακολούθησε τον ευρωπαϊκό διαφωτισμό, η επιστήμη – η βασισμένη στον ορθό λόγο και την εμπειρική/πειραματική προσέγγιση της αλήθειας – ήταν αυτή που αντικατέστησε την θρησκεία, τόσο ως προς την αναζήτηση της αλήθειας, όσο και ως προς την κατανόηση και ερμηνεία της ιστορίας της ανθρωπότητας. Και όπως συμβαίνει σε κάθε «αλλαγή παραδείγματος», έτσι και μετά τον Διαφωτισμό οι σχέσεις θρησκείας-επιστήμης πέρασαν με βίαιο τρόπο από σχέσεις αλληλοπεριχώρησης και διαλόγου σε σχέσεις πολεμικής, με συνακόλουθη ένθεν και ένθεν την έντονα συγκρουσιακή αντιπαράθεση.

Θα περιοριστώ στα δυο αυτά προβλήματα που προανέφερα.

α) Σε διεπιστημονικό επίπεδο γίνεται συνήθως αναφορά στη διαλεκτική αντιπαράθεση και βεβαίως στη διαδοχική μετάβαση από την προνεωτερικότητα (premodernity), στη νεωτερικότητα (modernity), κι από κει στη μετανεωτερικότητα (postmodernity). Πιο συγκεκριμένα, στην εναλλαγή κατά την ιστορία του σύγχρονου πολιτισμού των σχέσεων θρησκείας-επιστήμης, με σημείο αιχμής την δημόσια γνώση (public knowledge), η οποία κατά τεκμήριο προάγεται στην κοινωνία με τη δημόσια εκπαίδευση. Γι’ αυτό και η θρησκευτική εκπαίδευση στη δημόσια εκπαίδευση ήταν πάντοτε αμφιλεγόμενη.
Κατά την προνεωτερικότητα (premodernity) οι κοσμολογικές ιστορίες των ιερών κειμένων όλων ανεξαρτήτως των θρησκειών αποτελούσαν την μοναδική και αποκλειστική βέβαιη – άρα και κατά κάποιο τρόπο «επιστημονική» – δημόσια γνώση, την οποία οι άνθρωποι πίστευαν ότι διέθεταν για την παγκόσμια πραγματικότητα. Η βιβλική διήγηση της δημιουργίας κατά την εξαήμερο ήταν ακριβώς μια τέτοια βέβαιη δημόσια γνώση. Mε την εμφάνιση του Διαφωτισμού η επιστήμη αντικατέστησε τη θρησκεία σε ό,τι αφορά την αναζήτηση της αλήθειας. Αναφορικά, επομένως, προς την βέβαιη δημόσια γνώση οι ιερές ιστορίες εξέπεσαν στο επίπεδο της πλέον αβέβαιης γνώσης, και η θρησκεία σε ατομική υπόθεση.

Γι’ αυτό μάλιστα και ένας από τους πρωταρχικούς στόχους του νεωτερικότητας ήταν ανέκαθεν ο πλήρης διαχωρισμός κράτους-Εκκλησίας, αλλά και γενικότερα η εξώθηση της θρησκείας στον ιδιωτικό τομέα των ανθρωπίνων δραστηριοτήτων, έτσι ώστε να διασφαλίζεται ο επιστημονικός/κοσμικός (secular) χαρακτήρας του δημόσιου τομέα, απαλλαγμένος από κάθε θρησκευτική επιρροή.

Η εικόνα στο φως της ορθόδοξης ερμηνείας (Περί της Πεντηκοστής)

Aπό: Λ. Ουσπένσκυ, Η εικόνα στο φως της Ορθόδοξης ερμηνείας,
                         

μτφρ. και έκδοση Σπυρίδων Μαρίνης, Αθήνα 1999.

[...]
Ας έλθουμε τώρα στο περιεχόμενο των εικόνων της Πεντηκοστής και ιδιαίτερα της καθόδου του Αγίου Πνεύματος επί των αποστόλων. Αρχικά ας πούμε σύντομα γιατί η Κυριακή της Πεντηκοστής είναι αφιερωμένη στην Αγία Τριάδα. Η αποκάλυψη του τρίτου Προσώπου της Τριάδος έγινε όταν ήλθε στον κόσμο και ειδικότερα μέσα στην Εκκλησία, την πεντηκοστή ημέρα μετά την Ανάσταση του Χριστού. Η υποστατική αυτή έλευση του Αγίου Πνεύματος αποτελεί την συνέπεια της οικονομίας του δεύτερου θείου Προσώπου: «Αυτός ούν εστι Θεός σαρκοφόρος και ημείς άνθρωποι πνευματοφόροι» λέει ο άγιος Αθανάσιος ο Μέγας(61). Η εξαγορασμένη με το αίμα του Χριστού ανθρώπινη φύση γίνεται ικανή να δεχθεί το Άγιο Πνεύμα, ικανή να πραγματώσει τον ανώτατο στόχο της κτίσης που είναι η θέωση, δηλαδή η τέλεια ένωση Θεού και ανθρώπου εν χάριτι. Για την επίτευξη αυτού του σκοπού το Πνεύμα το Άγιο κατήλθε την ημέρα της Πεντηκοστής. «Διατί αυτό ήταν ο σκοπός και το τέλος όλης της ενσάρκου οικονομίας του Χριστού, δια να λάβουν Πνεύμα Άγιον», λέει ο άγιος Συμεών ο νέος Θεολόγος(62). Άρα η θέωσις, «του Πνεύματος η ενέργεια (είναι)... δι' ης Τριάς γνωρίζεται»(63). Δεχόμενος τα καθαγιασμένα δώρα του Αγίου Πνεύματος ο άνθρωπος γίνεται μέτοχος της τριαδικής ζωής, γιατί η γνώση είναι κοινωνία ζωής και η πρόγευση της θέωσης είναι πρόγευση της μέλλουσας ζωής μέσα στην Αγία Τριάδα, αφού «μετά του Αγίου Πνεύματος έρχονται προς ημάς και θεωρούνται ο Υιός μετά του Πατρός», λέει ο άγιος Συμεών ο νέος Θεολόγος(64)• ή πάλι κατά την ρήση του αγίου Βασιλείου του μεγάλου «ο το Πνεύμα ελκύσας δι' αυτού και τον Υιόν και τον Πατέρα συνεφειλκύσατο...»(65) Έτσι το τριαδικό δόγμα δεν γίνεται μία αφηρημένη διδασκαλία, μία γνωστική αλήθεια μέσω ενός εγκεφαλικού συλλογισμού, κατά το παράδειγμα των αληθειών που μελετούν οι επιστήμες. Δεν πρόκειται για μια εξωτερική διδασκαλία που μας οδηγεί στην γνώση της Αγίας Τριάδος, αλλά μια ζωντανή εμπειρία της χριστιανικής ζωής, της οποίας μαρτυρίες έχουμε μέσα στην ζωή και τα έργα των Πατέρων.

Διεθνής Ημερίδα για την προστασία των παιδιών στην εποχή του διαδικτύου

Παρουσίαση του βιβλίου των Σπυριδούλα Αθανασοπούλου-Κυπρίου & Ελένη Κασσελούρη-Χατζηβασιλειάδη: "Εκεί συμβαίνω: Έμφυλα Θεολογικά Δοκίμια"

Βιβλική Θεολογία της Απελευθέρωσης, Πατερική Θεολογία και Αμφισημίες της Νεωτερικότητας

Βιβλική Θεολογία της Απελευθέρωσης, Πατερική Θεολογία και Αμφισημίες της Νεωτερικότητας σε Ορθόδοξη Οικουμενική Προοπτική, (εποπτεία ύλης-συντονισμός Π. Καλαϊτζίδης), Εκδόσεις Ίνδικτος, Αθήνα 2012

Από τον πρόλογο του βιβλίου

Δὲν θὰ ἀπεῖχε κανεὶς πολὺ ἀπὸ τὴν ἀλήθεια ἂν ὑποστήριζε ὅτι ἡ πολιτικὴ θεολογία καὶ ἡ θεολογία τῆς ἀπελευθέρωσης εἶναι συνήθως ἀποῦσες ἀπὸ τὸν ὀρθόδοξο θεολογικὸ λόγο, ὅπως ἐξ ἄλλου, σὲ μεγάλο βαθμό, ἡ βιβλικὴ θεολογία, καὶ εἰδικότερα τὸ βιβλικὸ ὑπόβαθρο τῆς θεολογίας τῆς ἀπελευθέρωσης, εἶναι ὁ ἄλλος μεγάλος ἀπὼν τῆς ὀρθόδοξης θεολογίας, ποὺ ἀρέσκεται νὰ αὐτοπροσδιορίζεται ὡς ἀποκλειστικὰ «πατερικὴ» καὶ «παραδοσιακή». Ἀπὸ τὴν ἄλλη μεριά, πλὴν σπανίων ἐξαιρέσεων, ἡ θεολογία τῆς ἀπελευθέρωσης, καὶ στὴν εὐρωπαϊκὴ καὶ στὴν λατινοαμερικάνικη ἐκδοχή της, ἀγνοεῖ οὐσιαστικὰ τὴν πατερικὴ συμβολὴ στὰ ὑπὸ συζήτηση θέματα καὶ τὸ ἐνδιαφέρον ποὺ παρουσιάζουν πολλὰ σχετικὰ πατερικὰ κείμενα, στὰ ὁποῖα συναντᾶμε μιὰ πρώιμη ριζοσπαστικὴ κριτικὴ τοῦ πλούτου, τῆς κοινωνικῆς ἀδικίας καὶ ἐκμετάλλευσης, ἀκόμη καὶ τῆς ἰδιοκτησίας, ὅπως καὶ μιὰ θερμὴ συνηγορία ὄχι μόνο ὑπὲρ τῆς φιλανθρωπίας καὶ τῆς ἐλεημοσύνης, ἀλλὰ καὶ ὑπὲρ τῆς κοινωνικῆς στράτευσης καὶ τῆς ἔμπρακτης ἀλληλεγγύης πρὸς τοὺς ἀδυνάτους, μιὰ συνηγορία μὲ χριστολογικὲς ἀναφορὲς καὶ προϋποθέσεις, ποὺ ὑψώνει τὸ μυστήριο τοῦ ἀδελφοῦ, ἂν ὄχι πλάι στὸ μυστήριο τῆς Θεολογίας, τουλάχιστο σὲ σημεῖο καὶ προαπαιτούμενο γιὰ τὴν εἴσοδο στὴ Βασιλεία.

Περισσότερα στο ιστολόγιο Θεολογικά Δρώμενα

Ολοκλήρωση συνεδρίου: Εκκλησιολογία και Εθνικισμός στη μεταμοντέρνα εποχή

Εκκλησιολογία και Εθνικισμός στη μεταμοντέρνα εποχή

Από τις 24 έως τις 27 Μαΐου 2012 πραγματοποιήθηκε το Διεθνές Συνέδριο με θέμα «Εκκλησιολογία και Εθνικισμός», το οποίο διοργανώθηκε από την Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών της Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος με τη συνεργασία των Ορθόδοξων θεολογικών Φορέων: Έδρα Ορθόδοξης Θεολογίας του Πανεπιστημίου του Munster- Γερμανία, το Πρόγραμμα Ορθοδόξων Χριστιανικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Fordham – Η.Π.Α., το Ρουμανικό Ινστιτούτο Διορθόδοξων, Διαχριστιανικών και Διαθρησκειακών Σπουδών, INTER- Ρουμανία, το Χριστιανικό Πολιτιστικό Κέντρο του Βελιγραδίου – Σερβία, το St Andrews Biblical Theological Institute, Μόσχα-Ρωσία, την Ορθόδοξη Ακαδημία του Valamo-Φιλανδία και το Ευρωπαϊκό Φόρουμ Ορθοδόξων Θεολογικών Σχολών –EFOST, Βρυξέλλες). Το συνέδριο καλύφθηκε ζωντανά από το διαδικτυακό τηλεοπτικό κανάλι intv.gr.

Κατά την έναρξη ο Διευθυντής της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου Δρ Παντελής Καλαϊτζίδης ανέγνωσε εισαγωγικό χαιρετισμό εκ μέρους της οργανωτικής επιτροπής του Συνεδρίου, όπου συνοπτικά περιέγραψε τη σπουδαιότητα, τους άξονες, τη θεματολογία και τον διαλογικό χαρακτήρα του Συνεδρίου. Στη συνέχεια ο Μητροπολίτης Περγάμου κ. Ιωάννης Ζηζιούλας ανέγνωσε τον χαιρετισμό του Παναγιωτάτου Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου όπου αναγνωρίστηκαν και επισημάνθηκαν τα εκκλησιολογικά προβλήματα που δημιουργεί ο εθνικισμός. Ο π. Επιφάνιος Οικονόμου, ιεροκήρυξ της Μητροπόλεως Δημητριάδος ανέγνωσε στη συνέχεια το μήνυμα του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερωνύμου, όπου επισημάνθηκε ο κίνδυνος η τρέχουσα κρίση να οδηγήσει σε ανάδυση ποικίλων νέων μορφών εθνικισμού. Ο Δήμαρχος κ. Σκοτινιώτης στο σύντομο χαιρετισμό του ανέδειξε την διπλή κατανόηση της εθνικής ταυτότητας, ως ανοικτής και διαλογικής, όσο και ως εσωστρεφούς και αμυντικής. Στη συνέχεια χαιρέτισε ο Μητροπολίτης Δημητριάδος κ. Ιγνάτιος ο οποίος έκανε μια σύντομη ιστορική αναφορά στις ποικίλες εκφάνσεις της σχέσης Εκκλησίας και έθνους στην Ανατολή. Τέλος αναγνώστηκαν από την κ. Κλαίρη Νικολάου, σύντομοι χαιρετισμοί εκ μέρους του Αριστοτέλη Παπανικολάου (Fordham University) και της Sirpa Koriala (Orthodox Academy of Valamo), συνδιοργανωτών του συνεδρίου.

Στην εναρκτήρια ανακοίνωση της πρώτης συνεδρίας, ο Μητροπολίτης Διοκλείας κ. Κάλλιστος Ware (Οικουμενικό Πατριαρχείο) ανέπτυξε το θέμα «‘Ουκ ενι Ιουδαίος ουδέ Έλλην’: Εθνότητα και Καθολικότητα». Ξεκινώντας έκανε λόγο για την ευχαριστιακή ταυτότητα της Εκκλησίας, όπου υπερβαίνονται όλα τα είδη διαιρέσεων. Σημείωσε ότι το κριτήριο οργάνωσης της Εκκλησίας ιστορικά δεν ήταν η εθνότητα αλλά μόνο ο γεωγραφικός παράγοντας. Έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην σημασία της σύνθεσης μεταξύ εθνότητας και καθολικότητας. Αναφερόμενος στον τρόπο που η έννοια «έθνος» χρησιμοποιείται στην αγία Γραφή, επέμεινε στο ότι η εθνότητα αποτελεί όντως το πλαίσιο μέσα στο οποίο η κάθε τοπική Εκκλησία υπάρχει αλλά σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να προσδιορίζει και την ταυτότητα της Εκκλησίας, η οποία είναι «Μία, Αγία, Καθολική…και όχι Εθνική Εκκλησία».

Στην πρώτη πρωινή συνεδρία της δεύτερης ημέρας του Συνεδρίου, υπό την προεδρία της Δρ. Έφης Φωκά, Διευθύντριας του Φόροθμ για τις Θρησκείες του London School of Economics, ομιλητές ήταν οι Δρ. Lucian Leustean και Δρ. Πασχάλης Μ. Κιτρομηλίδης.

Ομιλία κ. Ιερώνυμου στη Θεολογική Ακαδημία της Μόσχας

«Ο δε ημέτερος παιδαγωγός άγιος Θεός Ιησούς, ο πάσης της ανθρωπότητος καθηγεμών λόγος, αυτός ο φιλάνθρωπος Θεός εστι παιδαγωγός.»

Με τον λόγο αυτό, ο οποίος ανήκει στη σπουδαία μορφή των απαρχών του Χριστιανισμού, του Κλήμεντος του Αλεξανδρέως, ενός από τους θεμελιωτές της πρώτης Σχολής του Χριστιανισμού, της Κατηχητικής Σχολής της Αλεξανδρείας, σας εκφράζω την χαρά και την βαθύτατη συγκίνησή μου, καθώς βρίσκομαι στο ιερό καθίδρυμα της επιστήμης της Θεολογίας, το οποίο αποτελεί ισχυρότατο δεσμό της σχέσης των Λαών και των Εκκλησιών μας.
Αισθάνομαι ως να περιβάλλομαι από αχλύν, την οποία δημιούργησαν χρόνοι μακροί και μορφές αναλλοίωτες μέσα στο πέρασμα των αιώνων. Μορφές και γεγονότα, όπως τα τόσα και τόσα που μας συνδέουν αδιάσπαστα με την εν Κυρίω Ιησού αγάπη, με τις αγαθές σχέσεις και τις προσφορές και από τις δυό πλευρές. Μορφές πνευματικές, των οποίων έχομε σήμερα έλλειμμα, με αποτέλεσμα οι άνθρωποι να μην ακούουν την προσταγή του προφήτου λέγοντος: «Παύσασθε από των έργων υμών, των παλαιών αμαρτιών, μάθετε καλόν ποιείν• έκκλινον από κακού και ποίησον αγαθόν• ηγάπησας δικαιοσύνην, εμίσησας ανομίαν».
Λέγεται συνήθως ότι οι σχέσεις των δύο λαών μας σηματοδοτούνται από την στιγμή κατά την οποία ο ρωσικός λαός ασπάσθηκε τον Χριστιανισμό. Αλλά επιτρέψτε μου να ειπώ ότι οι σχέσεις της Ελλάδας και της Ρωσίας στον τομέα του πολιτισμού, της παιδείας και των διακρατικών σχέσεων είναι τόσο μακροχρόνιες που χάνονται στα βάθη των αιώνων, ήδη στους ομηρικούς χρόνους, στο πλαίσιο του Τρωικού πολέμου και της Αργοναυτικής εκστρατείας.

Ο τρόπος ζωής, οι βάσεις του πολιτισμού που έθεσαν εκείνοι οι πρώτοι επισκέπτες, αρχικά, και άποικοι με τον καιρό, ορισμένα στοιχεία από τον οποίο φέρνουν διαρκώς στο φως οι αρχαιολογικές ανασκαφές, μαρτυρούν την παλαιότητα της παρουσίας, στη γη της σημερινής ρωσικής δημοκρατίας, του ανήσυχου και δημιουργικού ελληνικού στοιχείου, και προοιωνίζουν την στερεότητα των σχέσεων που έμελλαν να προκύψουν στο μέλλον και ως τις ημέρες μας. Όσο κι αν φαίνεται υπερβολή, οι δεσμοί με τον τόπο προλείαναν με έναν απερίγραπτο τρόπο την θέρμη, η οποία διατηρεί ζωντανή και ακμαία την σχέση μας.

Εξετάζοντας τις ρίζες των παραγόντων που έδωσαν τη δυνατότητα στη Ρωσία να κατακτήσει και να διατηρηθεί στη θέση που έφθασε, με θαυμασμό και σεβασμό παρατηρείται το γεγονός, ότι το Βυζάντιο, σε μια εποχή που πλέον ψυχορραγούσε, έπαιξε τόσο σπουδαίο ρόλο στην κατάκτηση αυτή, ώστε να θεωρηθεί μία από τις πιο σημαντικές, αν όχι και η σημαντικότερη συμβολή του Βυζαντινού Ελληνισμού στην ιστορία της νεότερης Ευρώπης.

Αλλά ευρισκόμενος στον χώρο αυτόν αισθάνομαι την ανάγκη να αναφέρω το όνομα ορισμένων μεγάλων αλλά ταπεινών κατά το φρόνημα ανδρών, ως μνημόσυνο για τα έργα τους που έθεσαν τα θεμέλια στον τόπο αυτό, για να ανθήσει η πίστη, η παιδεία και ο πολιτισμός. Η κληρονομιά που άφησαν αποτελεί πηγή αστείρευτης γνώσης στους σπουδαστές της Σχολής σας, με το σκεπτικό ότι δεν εφείσθησαν ούτε της ίδιας της ζωής τους, για να επιτελέσουν το έργο της πνευματικής καλλιέργειας των νέων του τόπου.

Ο φωτιστής των Ρώσων, μια από τις σημαντικότερες μορφές του 16ου αιώνα, ο Μάξιμος ο Γραικός, ο «Μακσίμ Γριέκ», όπως έμεινε γνωστός στη Ρωσία, ένας από τους διαπρεπέστερους μοναχούς και θεολόγους του 16ου αιώνα, απόστολος και αναμορφωτής της Ρωσικής Εκκλησίας. Φωτεινή μορφή, ο πρώτος ομολογητής και οσιομάρτυρας της Ορθοδοξίας στη Ρωσία. Στον πρόλογο των Απάντων του, που είχε εκδώσει η Θεολογική Ακαδημία του Καζάν: «Εις τοιαύτην δυσχερή εποχήν αφίκετο εις τα καθ’ ημάς εξ Ελλάδος ο διάσημος ούτος ανήρ. Εν τω προσώπω αυτού η ορθόδοξος Ελλάς παρέσχεν εις την ημετέραν εκκλησίαν την μάλλον επίκαιρον βοήθειαν υπέρ της πίστεως, την οποίαν παρέδωκεν εις αυτήν και ήτις κατά τους χρόνους εκείνους ήρξατο κινδυνεύουσα… Δια τα μεγάλα του έργα τον αντήμειψαν δια δεινών, διωγμών και μακροχρονίου εγκαθείρξεως…».

Τον Απρίλιο του 1649 η ρωσική κυβέρνηση ίδρυσε στη Μονή Τσουντόβ, στην καρδιά του Κρεμλίνου, το πρώτο ελληνικό σχολείο, το σχολείο του Αρσένιου, την «Ελληνολατινική Σχολή του Κρεμλίνου». Ο Αρσένιος, έλληνας λόγιος της Διασποράς του 17ου αιώνα, έδρασε στην Ρωσία κατά τον 17ο αιώνα και έγινε γνωστός ως Αρσένιος ο Γραικός, ο τρίτος στον χώρο των γραμμάτων και της τέχνης της Ρωσίας που φέρει την προσωνυμία «Γραικός». Πρόκειται για προσωπικότητα όχι πολύ γνωστή στο ευρύ κοινό, που εργάστηκε στη Μόσχα σε εποχή αμφισβητήσεων, πειραματισμών και ανακατατάξεων, η οποία οδήγησε τελικά στην εποχή του Μεγάλου Πέτρου.
Ήταν 6 Μαρτίου του 1685, όταν δύο αδέλφια από την Κεφαλονιά, ο Καλλίνικος και ο Αρσένιος, οι αδελφοί Λειχούδη, που είχαν σπουδάσει σε φημισμένους δασκάλους της Βενετίας και της Πάδοβας, έφθασαν μετά από περιπέτειες δύο ετών στη Μόσχα, αποφασισμένοι να πραγματοποιήσουν την υπόσχεση που είχαν δώσει στον Πατριάρχη Ιεροσολύμων Δοσίθεο τον Νοταρά, να βοηθήσουν στην παιδεία της Ρωσίας, οργανώνοντας ανώτατη σχολή για σπουδές στην ελληνική γλώσσα. Πράγματι, ίδρυσαν εκείνη την ίδια χρονιά τη Σλαβο-Γραικολατινική Ακαδημία που παρείχε ανώτατη παιδεία στη Ρωσία, αυστηρά προσηλωμένη στην Ορθοδοξία. Είναι η Θεολογική Σχολή της Μόσχας, που βρίσκεται από τον 19ο αιώνα εδώ, στην ιστορική Λαύρα του Αγίου Σεργίου, στη βάση της δομής της οποίας εξελίχθηκαν κατόπιν οι νεότερες θεολογικές σχολές της Ρωσίας.

Η σημασία της Θεολογικής Σχολής της Μόσχας είναι ιδιαίτερα πολύτιμη στις αρχές του 20ου αιώνα, όταν οι πολιτικές μεταρρυθμίσεις εκείνων των χρόνων επηρέαζαν φυσικά και τις Θεολογικές Σχολές, και αντικατοπτρίζεται στα λόγια του διευθυντή της, επιστήμονα και ταυτόχρονα ασκητή, αρχιεπισκόπου Θεοδώρου Ποζντεβσκίι, ο οποίος έλεγε ότι «στον εκκλησιαστικό χώρο μπορεί και πρέπει να υπάρχει μία σπουδαιότατη μεταρρύθμιση, η μετάνοια και η προσευχή. Τα άλλα πράγματα, τα οποία είναι επίσης χρήσιμα, θα πηγάσουν από αυτήν την χαριτωμένη μεταρρύθμιση του πνεύματος».

Συγχωρήστε μου την αναφορά σε πρόσωπα και πράγματα, τα οποία ασφαλώς γνωρίζετε. Αυτό που ήθελα να εκφράσω με αυτήν την αναδρομή είναι το γεγονός, ότι σε καιρούς δύσκολους, άνθρωποι δικοί μας και δικοί σας, Έλληνες υπόδουλοι και Ρώσοι που διψούσαν για μόρφωση, πάσχιζαν με μεγάλες δυσκολίες και ελλείψεις και θυσίες και κινδύνους, να εμπεδώσουν την παιδεία στον τόπο αυτόν. Σήμερα, που τα αγαθά και η παιδεία και ο πολιτισμός έχουν φθάσει στις άκρες της οικουμένης, σήμερα υπάρχει απερίγραπτη πνευματική ένδεια, που οδηγεί τους ανθρώπους σε εξαθλίωση. Σεις που συνεχίζετε σήμερα με δυναμισμό το έργο εκείνων που αναφέρθηκαν και των πολύ περισσότερων που δεν αναφέρθηκαν, έχετε ένα πεδίο ευρύ και θεοφιλές.

«Οίδα δε ακριβώς», παρατηρεί ο Συμεών ο Νέος Θεολόγος, «ότι ο Κύριος ημών ουχί τον λέγοντα μακαρίζει μόνον, αλλά τον προ του ειπείν και πράξαντα. “Μακάριος γαρ”, φησίν “ο ποιήσας και διδάξας• ούτος μέγας κληθήσεται εν τη βασιλεία των ουρανών”. Του γαρ τοιούτου διδασκάλου και οι μαθηταί ακούοντες, μιμείσθαι αυτόν γίνονται πρόθυμοι και ου τοσούτον εκ των εκείνου λόγων δέχονται την ωφέλειαν, όσον από των καλών αυτού πράξεων διεγείρονται και τα αυτά ποιείν αναγκάζονται».

Έχομε ανάγκη από δασκάλους και παιδεία. Οι δυσκολίες των καιρών οπωσδήποτε, όσο κι αν είναι μεγάλες, δεν είναι ίδιες με εκείνες των πρώτων χρόνων. Ο Ιερός Χρυσόστομος έλεγε ότι «Καθάπερ γαρ η γη η άψυχος, η ακίνητος, ενεδυναμώθη τω θελήματι του Θεού, και τοσαύτα εξ αυτής τα θαύματα γέγονεν, ούτω και του Πνεύματος τω ύδατι παρόντος, τα παράδοξα και λογισμόν υπερβαίνοντα ευκόλως πάντα γίνεται». Το Άγιο Πνεύμα κραταιώνει την ανθρώπινη προσπάθεια, όπου αυτή το επικαλείται. Μην πτοείσθε, λοιπόν, αλλά έχετε πίστη στον Θεό.

Σας εύχομαι από καρδίας καλή επιτυχία στο έργο σας.

Πηγή: http://gkapetanakis.blogspot.com/2012/05/i.html#!/2012/05/i.html

Γ΄Πανελλήνιο Διεπιστημονικό Συνέδριο με τίτλο:»Επιστήμη και Θρησκεία μεταξύ διαλόγου και πολεμικής»

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ

Κυκλοφόρησε το νέο τεύχος του περιοδικού "Θεολογία"

Διάλεξη προς τιμήν του Στέφανου Γερασίμου

Διάλεξη διοργανώνεται προς τιμήν της μνήμης του Στέφανου Γερασίμου σε συνεργασία των πανεπιστημίων Sabancı, Boğaziçi και του Γαλλικού Ινστιτούτου Ανατολικών Ερευνών την Τρίτη, 29 Μαΐου 2011.

Στην αίθουσα της Πρυτανείας του Πανεπιστημίου Boğaziçi στις 17:00, θα μιλήσει ο Anthony Mohlo, καθηγητής στο European Unıversity Institute, για τις «Κοινότητες και ταυτότητες στη Μεσόγειο των αρχών του μοντερνισμού».

Ο Στέφανος Γερασίμου, από τις πιο σημαντικές προσωπικότητες της Πολίτικης οικογένειας στο χώρο των γραμμάτων, γεννήθηκε στην Πόλη το 1942.

Απόφοιτος του Ζωγραφείου Λυκείου και της Ακαδημίας Καλών Τεχνών στο τμήμα της αρχιτεκτονικής, συνέχισε τις μεταπτυχιακές του σπουδές στο Παρίσι όπου και συνέγραψε μία διατριβή-σταθμό στην κοινωνική επιστήμη της Τουρκίας

Πνεύμα ανήσυχο και με ευρύ πεδίο γνώσεων, ο Στέφανος Γερασίμου συνέχισε να συγγράφει βιβλία για την Τουρκία και την Οθωμανική Αυτοκρατορία, ανάμεσα στα οποία τα “Μύθοι της Κωνσταντινούπολης και της Αγια-Σοφιάς” (1995), “Ιστανμπούλ: Η Πόλη των Αυτοκρατοριών” (2000) καθώς και το “Κοινωνία Πολιτών και Εθνικισμός στην Τουρκία” (2001). Μέχρι το θάνατό του, το 2005, δίδασκε ως καθηγητής στο Παρίσι. Βιβλία του έχουν εκδοθεί τόσο στα γαλλικά όσο και στα τουρκικά. Μέχρι το θάνατό του, το 2005, δίδασκε ως καθηγητής στο Παρίσι. Βιβλία του έχουν εκδοθεί τόσο στα γαλλικά όσο και στα τουρκικά και ελληνικά.

Πηγή: http://www.rumvader.org/Page/551/86

Αποχαρακτηρισμός του βακουφίου του ορφανοτροφείου της Πριγκήπου

Το Συμβούλιο της Επικρατείας της χώρας παμψηφεί αποφάσισε τον αποχαρακτηρισμό του βακουφίου των Ορφανοτροφείων της Πριγκήπου (Büğükada Rum Kız ve Erkek Yetimhanesleri Vakfı) από κατειλημμένο (mazbut) σε «ελεύθερο» βακούφι αναγνωρίζοντας έτσι το αίτημα του βακουφίου ότι λειτουργεί εκπληρώνοντας φιλανθρωπική δραστηριότητα.

Με αυτή την απόφαση το σύνολο των μη μουσουλμανικών βακουφίων που αναγνωρίζει η Γενική Διεύθυνση Βακουφίων ανέρχεται σε 166 ενώ προστίθεται ακόμα ένα ίδρυμα στα 68 υπάρχοντα ρωμαίικα βακούφια.

Να θυμίσουμε ότι η περιπέτεια του βακουφίου των Ορφανοτροφείων της Πριγκήπου ξεκίνησε το 1997 με την απόφαση του Συμβουλίου της Γενικής Διεύθυνσης Βακουφίων με την οποία το ίδρυμα χαρακτηρίσθηκε ως κατειλημμένο γιατί θεωρήθηκε πως είχε παύσει ο σκοπός της λειτουργίας του κηρύσσοντας παράλληλα και έκπτωτα τα εφτά μέλη της εφορείας του. Η εφορεία του βακουφίου διοικούσε και διαχειριζόταν το ορφανοτροφείο που στεγαζόταν στο ξύλινο κτίριο της Πριγκήπου, ακίνητο το οποίο επεστράφη με απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, τον Νοέμβριο του 2010 στον ιδιοκτήτη του, δηλαδή το Οικουμενικό Πατριαρχείο.

Μετά από δικαστικούς αγώνες 18 ετών στα διοικητικά αλλά και το ανώτατο δικαστήριο της χώρας δικαιώθηκαν οι προσπάθειες της διοίκηση ς του βακουφίου το οποίο δεν έπαψε όλα αυτά τα χρόνια να μάχεται με όλα τα μέσα που διέθετε. Ο κ. Δημήτριος Καρακάσης πρόεδρος του ιδρύματος δήλωσε ότι αισθάνεται επιτέλους δικαιωμένος για τους πολυετείς αγώνες και υπογράμμισε ότι στις άμεσες προτεραιότητες του είναι το νοικοκύρεμα του ιδρύματος του οποίου η λειτουργία είχε ανασταλεί για σχεδόν 18 χρόνια.

Το Δ.Σ. του Συνδέσμου Υποστήριξης Ρωμαίικων Κοινοτικών Ιδρυμάτων χαιρετίζει την πολύ θετική αυτή εξέλιξη για την κοινότητα και τα ιδρύματά της. Επίσης, συγχαίρει θερμά τον κ. Δημήτριο Καρακάση για την ακλόνητη αφοσίωση του στη δύσκολη αυτή αποστολή διεκδίκησης του ιδρύματος ενώ εύχεται καλή κατευόδωση και πορεία από εδώ και πέρα.

Πηγή: http://www.rumvader.org/Page/558/86

5η Επιστημονική Ημερίδα Θεολόγων Καθηγητών Ν. Ημαθίας

Στις 14 Ιουνίου 2012 θα πργματοποιηθεί η 5η Επιστημονική Ημερίδα Θεολόγων Καθηγητών Ν. Ημαθίας με θέμα: «ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ ΟΨΕΙΣ : ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ».