ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ - Η ΠΟΛΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΜΟΥ

Βασιλεύουσα, Νέα Ρώμη, Βυζάντιο, Επτάλοφος… Πόσες λέξεις – πόσα προσωνύμια κρύβονται μέσα στην έννοια της Πόλης! Της Κωνσταντινούπολης.

Τετάρτη 19 Μαρτίου 2014

Πραγματοποίηση Θεολογικής Ημερίδας στην Ι.Μ. Χαλκίδος

Την Δευτέρα 17 Μαρτίου 2014 το πρωί, η Ιερά Μητρόπολις Χαλκίδος με πρόταση του Υφυπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων κ. Συμεών Κεδίκογλου και την πρόθυμη συνεργασία της Περιφερειακής Διευθύνσεως Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Στερεάς Ελλάδος, της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ευβοίας και του Σχολικού Συμβούλου Θεολόγων κ. Αγγέλου Βαλλιανάτου, πραγματοποίησε Θεολογική Ημερίδα, με θέμα: «ΠΤΥΧΕΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΥ ΘΕΟΛΟΓΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ», στο πανέμορφο Συνεδριακό Κέντρο της Περιφερειακής Ενότητας Ευβοίας στη Χαλκίδα, η αίθουσα του οποίου παραχωρήθηκε πρόθυμα, όπως πάντα, από τον Αντιπεριφερειάρχη Ευβοίας κ. Αθανάσιο Μπουραντά και τις υπ’ Αυτόν υπηρεσίες της Περιφερειακής Ενότητας.

Στην Ημερίδα συμμετείχαν οι Καθηγητές θεολόγοι στα Σχολεία Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ευβοίας και οι πτυχιούχοι θεολόγοι Κληρικοί της Ιεράς μας Μητροπόλεως, ενώ παρέστησαν ο Υφυπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων κ. Συμεών Κεδίκογλου, η Διευθύντρια Δυετεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ευβοίας κ. Αικατερίνη Καραμάνου, ο Σχολικός Σύμβουλος Φιλολόγων κ. Άγγελος Μαντάς και η Προϊσταμένη Εκπαιδευτικών Θεμάτων της Διεύθυνσης Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης κ. Γαρυφαλλιά Κατσιμεντέ.

Στην έναρξη ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Χαλκίδος κ. Χρυσόστομος ευχαρίστησε τον Κύριο Υπουργό και τους συνδιοργανωτές της Ημερίδας, ενώ απευθυνόμενος στους Καθηγητές τόνισε ότι η Ημερίδα «αποτελεί για την Εκκλησία και για τα της Εκπαιδεύσεως θεολογικά μέλη, ευκαιρία να γνωριστούμε καλύτερα, να συσκεφθούμε, να συνομιλήσουμε και να ατενίσουμε το μέλλον με ανανεωμένη διάθεση, προσβλέποντας στη θερμότερη συνεργασία μας».

Παράλληλα, ο Σεβασμιώτατος επεσήμανε ότι «ο θεολόγος, εάν πράγματι θέλει να επαληθεύει το όνομά του, δεν μπορεί παρά να είναι ο άνθρωπος του Θεού, της εμπειρίας της ζωής της θεανθρώπινης κοινωνίας που λέγεται Εκκλησία, για να καταφέρει να ευαγγελισθεί στους μαθητές του το Χριστό, χωρίς να νοιώθει μειονεκτικά, επειδή είναι υποχρεωμένος να διδάσκει αυτό που φαίνεται, δίχως να είναι, παλαιό και ξεπερασμένο, ίσως όχι και πολύ χρήσιμο, ούτε να αισθάνεται φόβο εμπρός σ' αυτό που λανσάρεται ως καινούργιο και περισσότερο τελεσφόρο και βεβαίως η των πραγμάτων αλήθεια θα το φανέρωση, εάν όντως είναι έτσι. Εάν ο θεολόγος είναι πράγματι αυτό που εκφράζει το όνομά του, ’’ζήλω πεπυρωμένος’’, αλλ’ όχι φανατικός, αποτελεί ο ίδιος και την καλύτερη μέθοδο διδασκαλίας. Τότε και μόνον τότε θα εύρη τον τρόπο να συνδέσει τα παιδιά με το μαστό της Εκκλησίας, με σεβασμό στην ανθρώπινη ελευθερία και αυτού του μικρού παιδιού. Στην αίθουσά του, αλλά και έξω απ' αυτήν, θα διαχέεται η αγάπη και θα εμπνέεται η εμπιστοσύνη, δίχως αποκλεισμούς. Η Εκκλησία είναι και των αποκλεισμένων και πάντως όχι του αποκλεισμού. Τα παιδιά, όλα τα παιδιά, που του εμπιστεύεται η πολιτεία, είναι παιδιά του Θεού. Και εάν έτσι τα θεωρεί τότε θα τα αγκαλιάσει, θα τα μεγαλώσει, θα τα ξενυχτήσει! Έτσι προσφέρεται η ζωή, ως δωρεά αγάπης και ελευθερίας, και νικά συνεχώς το θάνατο. Είναι σημαντικό ο λόγος να παραπέμπει στη ζωή».

Τέλος, αναφερόμενος στις δυσκολίες που και οι θεολόγοι, αλλά και το ίδιο το μάθημα των θρησκευτικών αντιμετωπίζει, είπε τα εξής: «Γνωρίζω, όσο μου είναι δυνατόν, τις δυσκολίες που αντιμετωπίζετε... Εμείς πρέπει να αποδείξουμε ότι ξέρουμε να αντιμετωπίζουμε τις δυσκολίες· να διαλεγόμαστε και αντί να ανταλλάσουμε μεταξύ μας υποτιμητικές ετικέτες, να προχωρούμε στη σύνθεση των απόψεων, υπολογίζοντες και στην βοήθεια Εκείνου, ο Οποίος γνωρίζει να αιχμαλωτίζει ακόμη και όσους δεν Τον βλέπουν καθώς θα έπρεπε... Φαντάζομαι ότι η παιδεία και δη η θεολογική δεν μπορεί να αποβλέπει στην δια της θρησκευτικής ενημερώσεως απλή επιβίωση των παιδιών, όταν μάλιστα αυτή η επιβίωση είναι σχεδόν συνώνυμη με την εσωτερική ερήμωση του ανθρώπου. Και αυτή την αδικία εις βάρος των παιδιών, που θέλουν, κάτι παραπάνω από σκέτη γνώση, μια σχέση, είναι δυνατόν να το κατορθώσει όχι μόνον ο τυπικός Θεολόγος του θρησκειολογικού μοντέλου, αλλά και ο αδιάφορος και ψυχρός διδάσκαλος ομολογιακού χαρακτήρος μαθήματος».

Στη συνέχεια, η Διευθύντρια Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ευβοίας κ. Αικατερίνη Καραμάνου προσφώνησε τους συνέδρους, εκφράζοντας την χαρά της για την διοργάνωση αυτής της Ημερίδας, μετέφερε και τις ευχές του Περιφερειακού Διευθυντού κ. Ηλία Παλιαλέξη, ενώ η ίδια επεσήμανε ότι το κατεξοχήν πρότυπο παιδαγωγού είναι ο ίδιος ο Χριστός.

Την έναρξη των εργασιών της Ημερίδας έκαμε ο Υφυπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων κ. Συμεών Κεδίκογλου, λέγοντας ότι «η Ελληνική Πολιτεία έχει ευθύνη για μια σύγχρονη, σοβαρή και υπεύθυνη θρησκευτική αγωγή». Παράλληλα, τόνισε ότι «ο κάθε μαθητής ή μαθήτρια, ανεξαρτήτως της θρησκευτικής του ιδιοπροσωπίας, είναι χρήσιμο και πολύτιμο να γνωρίζει τη θρησκευτική παράδοση του τόπου».

Ακόμη, ο κ. Υφυπουργός επεσήμανε ότι «το σύγχρονο περιεχόμενο του μαθήματος των θρησκευτικών συνδυάζει τόσο τον ομολογιακό προσανατολισμό, όσο και τον θρησκειολογικό».
Και συνέχισε λέγοντας ότι «και οι δύο προσανατολισμοί πρέπει να υπάρχουν αναλογικά και σε συνδυασμό, ώστε, εκτός των άλλων, από τη μια μεριά να αποφεύγεται ο θρησκευτικός αναλφαβητισμός, ενώ από την άλλη να καλλιεργείται στους μαθητές μια συνείδηση αποδοχής, σεβασμού και ειρηνικής συνύπαρξης με το ’’διαφορετικό’’».

Έκλεισε δε την προσφώνησή του αναφέροντας: «Πιστεύω βαθιά ότι στην ελληνική και ανθρωπιστική μας παιδεία το μάθημα των Θρησκευτικών μπορεί να έχει τη δική του σοβαρή και υπεύθυνη θέση, πέρα από επίπλαστες ιδεολογικές αγκυλώσεις στη σύγχρονη, σοβαρή και υπεύθυνη αγωγή».

Στο κύριο μέρος του Συνεδρίου, στο οποίο τον συντονισμό είχε ο Σχολικός Σύμβουλος θεολόγων κ. Άγγελος Βαλλιανάτος, πρώτος ομιλητής ήταν ο κ. Δημήτριος Μόσχος - Επίκουρος Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, ο οποίος μίλησε θέμα: «Όψεις του 4ου αιώνα στην σύγχρονη πραγματικότητα».
Στην ομιλία του ο κ. Μόσχος αναφέρθηκε καταρχήν στην σπουδαιότητα του 4ου μ.Χ. αιώνος, ως περιόδου της λεγομένης «ύστερης αρχαιότητας» και στη συνέχεια στο πώς οι κοινωνικοπολιτικές προκλήσεις του 4ου αιώνος ομοιάζουν σε πολλά σημεία με τη σύγχρονη πραγματικότητα.

Στη συνέχεια, μίλησε ο κ. Μιχαήλ Μαριόρας – Λέκτωρ της Θεολογικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, με θέμα: «Εκφράσεις του Ισλάμ στη χώρα μας». Αναφέρθηκε τόσο στο γηγενές Ισλάμ στην ελληνική Θράκη και τα προβλήματα που παρουσιάζονται κατά καιρούς, ως προς το ρόλο και τις αρμοδιότητες του μουφτή και την εκπαίδευση των ελλήνων μουσουλμανοπαίδων, όσο και στο μεταναστευτικό Ισλάμ των τελευταίων ετών, που παρουσιάζεται κυρίως στην Αθήνα.
Παράλληλα, ο κ. Μαριόρας έκαμε λόγο και για το ζήτημα της ανέγερσης και λειτουργίας του Ισλαμικού τεμένους στην Αθήνα. Γενικά, ο κ. Καθηγητής ονόμασε το Ισλάμ της Πατρίδας μας, ως «ήπιο Ισλάμ», το οποίο, όμως χρειάζεται προσοχή, ώστε να παραμείνει σ’ αυτό το επίπεδο.

Τρίτος και τελευταίος ομιλητής ήταν ο κ. Αθανάσιος Παπαθανασίου – Δρ Θεολογίας, Καθηγητής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και Αρχισυντάκτης Θεολογικού Περιοδικού «ΣΥΝΑΞΗ», ο οποίος μίλησε με θέμα: «Θρησκευτικές εορτές στο δημόσιο χώρο».
Στην ομιλία του ο κ. Παπαθανασίου ανέφερε ότι οι εορτές στο δημόσιο χώρο δεν είναι μόνο ένα γεγονός Πίστεως, αλλά αποτελούν κοινό σημείο προβληματισμού πάνω σε έννοιες και πραγματικότητες που αφορούν τον κοινό βίο, την κοινή ιστορική πορεία και την ταυτότητα της κοινωνίας.
Παράλληλα τόνισε ότι η θρησκεία ανήκει στο δημόσιο χώρο και εκεί θα πρέπει να δίνει την μαρτυρία της, αλλά και να λογοδοτεί.
Ακόμη αναφέρθηκε στην υποχρεωτικότητα του μαθήματος των Θρησκευτικών, στην εορτή των Τριών Ιεραρχών και πρότεινε τρόπους ουσιαστικής ανάδειξης και αξιοποίησής της, ενώ μίλησε και για το ζήτημα της Κυριακής αργίας.

Μετά από κάθε ομιλία υπήρχε αρκετός χρόνος για την υποβολή ερωτημάτων, τα οποία απαντήθηκαν από τους ομιλητές, ενώ πριν το κλείσιμο των εργασιών της Ημερίδας ακούστηκαν τοποθετήσεις και απόψεις εκ μέρους των συμμετεχόντων, Κληρικών και λαϊκών, οι οποίες διακρίθηκαν για την ποικιλία των θέσεων.

Ο Σχολικός Σύμβουλος κ. Βαλλιανάτος πριν δώσει τον καταληκτήριο λόγο στον Σεβασμιώτατο τον ευχαρίστησε για την ευκαιρία της συνάντησης, η οποία, όπως είπε, θα είναι η αρχή και για παρόμοιες συναντήσεις και δυνατότητες επικοινωνίας των Ποιμένων της Εκκλησίας με τους θεολόγους Καθηγητές, καθώς και για την αρτιότητα της διοργάνωσης και τη φιλοξενία.

Τις εργασίες έκλεισε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Χαλκίδος κ. Χρυσόστομος. Ανακεφαλαιώνοντας, συνέθεσε τις απόψεις που παρουσιάστηκαν και κατέληξε: «Όλοι μας, πιστεύω ότι αισθανθήκαμε καιομένην την καρδίαν μας, όπως οι Άγιοι Απόστολοι Λουκάς και Κλεόπας, κατά την συνάντησή τους, την συμπόρευσή τους και τη συνομιλία τους με τον αναστάντα Κύριο, στην πορεία τους προς Εμμαούς και επιστρέφουμε εις τα οικεία μετά χαράς μεγάλης, αινούντες και ευλογούντες τον Θεόν επί πάσιν».

Πηγή: http://www.kairosnet.gr/joomla/#

Τρίτη 18 Μαρτίου 2014

Κυριακούλα Παπαδημητρίου (Αναπλ. Καθηγήτρια Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας ΑΠΘ), Βιβλικά Σημαίνοντα και Σημαινόμενα, εκδόσεις Πουρναρά, Θεσσαλονίκη 2012

 

Καθώς η εννοιολογική πλευρά της γλώσσας, η σημασιολογία της, αφορά άμεσα την ερμηνευτική της Καινής Διαθήκης, επόμενο είναι ότι πολλά μπορεί ο βιβλικός ερμηνευτής να αποκομίσει από τα πορίσματα των επιστημών της γλώσσας στο έργο του. Αυτό το όφελος επιζητούν να αρυσθούν οι μελέτες του παρόντος βιβλίου, οι οποίες αποτελούν ερμηνευτικές αναγνώσεις της Καινής Διαθήκης με βάση κυρίως το σύγχρονο γλωσσολογικό πρότυπο. Ως βιβλικά σημαίνοντα και σημαινόμενα νοούνται λέξεις και λόγοι της Βίβλου, και κυρίως της Καινής Διαθήκης, των οποίων διερευνάται η κατανόηση και η ερμηνεία με μεθόδους, που ακολουθούν αρχές της γλωσσολογικής επιστήμης. Μέσα από αυτές τις φιλολογικές και σημασιολογικές αναλύσεις επιχειρείται, παράλληλα, να αναδυθούν οι θεολογικές έννοιες των συγκεκριμένων λέξεων και φράσεων της Καινής Διαθήκης, όπως προκύπτουν από τη μελέτη της εμπειρικής βίωσης του βιβλικού μηνύματος από την εκκλησιαστική κοινότητα.


Για περισσότερα στο:  ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ

Διάλογος για το Μάθημα των Θρησκευτικών

Πραγματοποιήθηκε η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ με θέμα: «Διάλογος για το Μάθημα των Θρησκευτικών: Το παράδειγμα του Νέου Προγράμματος Σπουδών» που διοργάνωσε το Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Ευαγγελικής Σχολής Σμύρνης την Τετάρτη 12/03/2014 και ώρα 18:00 – 21:00. Η προσέλευση του κοινού ξεπέρασε καθε προσδοκία καταγράφοντας έτσι την επικαιρότητα του θέματος.
Στην εκδήλωση απηύθυνε χαιρετισμό ο Πρόεδρος του ΔΣ του Πανελλήνιου Θεολογικού Συνδέσμου ΚΑΙΡΟΣ, Ανδρέας Αργυρόπουλος,Σχολικός Σύμβουλος Δυτικής Μακεδονίας, καταδεικνύοντας έτσι το ενδιαφέρον του Συνδέσμου για το μέλλον της θρησκευτικής εκπαίδευσης.
Φοιτητές της Θεολογικής σχολής, στα πλαίσια της Διδακτικής του Αντικειμένου και συνάδελφοι εργαζόμενοι εκπαιδευτικοί εξέφρασαν την αγωνία τους και τους προβληματισμούς τους για την πορεία της Θρησκευτικής Αγωγής στο Ελληνικό Δημόσιο Σχολείο.
Πλήθος γονέων και μαθητές του σχολείου μας παρακολούθησαν με ενδιαφέρον τις εισηγήσεις των προσκαλεσμένων που σύμφωνα με το πρόγραμμα ήταν οι ακόλουθες:
 
Το blogging και το ΜτΘ
Ομάδα Μαθητών / Γ. Καπετανάκης, καθηγητής θεολόγος, ΠΠΓΕΣΣ
 
Τρία χρόνια εμπειρίας σ’ ένα πιλοτικό σχολείο
Α. Αλεξανδρή , καθηγήτρια θεολόγος, 1ο Γυμν. Αχαρνών

Το μέλλον του ΜτΘ. Κριτική στη θεωρία και πράξη των νέων Προγραμμάτων Σπουδών
Μ. Κουκουνάρας – Λιάγκης, Λέκτορας Διδακτικής της Θεολογικής Σχολής, ΕΚΠΑ

Κριτικές παρατηρήσεις και προτάσεις επί των νέων προγραμμάτων σπουδών στα θρησκευτικά
Ε. Πονηρός Σχ. Σύμβουλος Θεολόγων Πειραιά
 
Tο μάθημα των Θρησκευτικών με το νέο Πρόγραμμα Σπουδών
Βαλλιανάτος Ά. Σχ. Σύμβουλος Θεολόγων Β΄ Αθήνας

Ακολούθησε συζήτηση την οποία συντόνισε ο κ. Ν.Λινάρδος και μετά την εποικοδομητική παρέμβαση του κ. Σ. Γιαγκάζογλου, ΣύμβουλουΑ΄ στο Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής η ημερίδα ολοκληρώθηκε.
 
 

Κυριακή 16 Μαρτίου 2014

Ο Άγιος Γρηγόριος Παλαμάς και η Παναγία

Γράφει ο π. Βασίλειος Ι. Καλλιακμάνης

α) Τη δεύτερη Κυριακή των Νηστειών η Εκκλησία προβάλλει και τιμά τον κατεξοχήν διδάσκαλο της ορθόδοξης πίστης, τον Άγιο Γρηγόριο Παλαμά. Βαθύς γνώστης της έξωθεν σοφίας, της φιλοσοφίας και των επιστημονικών δεδομένων της εποχής του, ο άγιος διακρίθηκε ως χαρισματικός ησυχαστής, πολυγραφότατος συγγραφέας και άριστος επίσκοπος στην πόλη της Θεσσαλονίκης. Στις συγγραφές του υπεραμύνεται της ησυχαστικής ζωής και αναπτύσσει την ορθόδοξη διδασκαλία για τον Θεό, διακρίνοντας τις μεθεκτές θείες ενέργειες από την αμέθεκτη θεία ουσία.
β) Μεγάλο σεβασμό και τιμή απέδιδε ο ιερός Γρηγόριος στην Παναγία. Αισθανόταν υποχρεωμένος και ευγνώμων απέναντι στην Κυρία Θεοτόκο, για τις άπειρες ευεργεσίες της στο ανθρώπινο γένος, καθώς και για τα άπειρα χαρίσματά της και τις προσωπικές εμπειρίες που αξιώθηκε. Όπως μαρτυρεί ο βιογράφος του Φιλόθεος Κόκκινος, η Θεοτόκος πληροφόρησε τον Γρηγόριο μέσω της εμφάνισης του Ευαγγελιστή Ιωάννου του Θεολόγου ότι πάντοτε υπήρξε σύμμαχος και βοηθός του: «Και πάλαι και νυν, κάν τω παρόντι, μάλα χαριέντως και ηδέως, φησί, κάν των μέλλοντι» (PG 151, 566C-D).
γ) Διασώζεται και άλλη μαρτυρία για την εμφάνιση της Παναγίας Δέσποινας, την οποία επικαλούνταν ο άγιος ευρισκόμενος στο Άγιον Όρος. Εκείνη παρουσιάσθηκε «σεμνώς και παρθενικώς», όπως την εμφανίζουν οι ιερές εικόνες και οικονόμησε όχι μόνο τις πνευματικές αλλά και τις υλικές ανάγκες του αγίου και των συμμοναστών του (PG 151, 579D-580A). Οι προσωπικές εμπειρίες και η σύνδεση της ζωής του Αγίου Γρηγορίου με το πρόσωπο της Παναγίας φαίνεται από τις θαυμάσιες θεομητορικές του ομιλίες.
δ) Για τον υπέρμαχο των ησυχαστών επίσκοπο Γρηγόριο, η Παρθένος Μαρία ενδιέτριβε από νεαρή ηλικία στο ναό και καλλιεργούσε την «ιερά ησυχία» και τη νοερά προσευχή. Σε ομιλία του στα Εισόδια της Θεοτόκου, που μετέφρασε ο Άγιος Νικόδημος Αγιορείτης, αναφέρει ότι με την ησυχία «χωρίζεταί τινάς από τα γήινα και ενώνεται με τον Θεόν, και διά μέσου αυτής προσκαρτερεί πάντοτε εις προσευχάς και δεήσεις… αφού δε ενωθή απορρήτως και συγκερασθή εις τον τοιούτον το υπέρ αίσθησιν και νουν του Θεού φως, τότε αυτός ως καθαρίσας την καρδίαν με την ησυχίαν βλέπει εις τον εαυτόν του ωσάν εις καθαρώτατον καθρέπτην τον Θεόν».
ε) Έτσι η Παρθένος Μαρία καθίσταται πρότυπο όσων θέλουν να ακολουθήσουν την ησυχαστική ζωή. «Ταύτης κατά νουν ησυχίας παράδειγμα σύντομον, και ωφελιμώτατον από κάθε άλλο, εστάθη η Παρθένος αύτη, ήτις εξ απαλών ονύχων ηνώθη με τον Θεόν διά της ιεράς ησυχίας. Επειδή μονάχη αυτή από όλους από τόσον μικρόν παιδίον υπέρ φύσιν ησύχασε και μοναχή αύτη τον Θεάνθρωπον Λόγον απειράνδρως εκυοφόρησεν».
στ) Σε ομιλία του στον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου γράφει ότι η «παρθενομήτωρ αύτη μόνη μεθόριον εστί κτιστής και ακτίστου φύσεως… Αύτη των επί γης η δόξα, των κατ’ ουρανών η τερπνότης, το πάσης κτίσεως εγκαλλώπισμα» (PG 151, 177AB). Παράλληλα, εκφράζει την έκπληξή του μπροστά στο απόρρητο και ακατανόητο μυστήριο της υπερφυούς συλλήψεως. Το μυστήριο αυτό είναι «πιστευόμενον αλλ’ ου γινωσκόμενον, προσκυνούμενον αλλ’ ου πολυπραγμονούμενον, και προσκυνούμενόν τε και πιστευόμενον διά μόνου του Πνεύματος». Με αυτό δίδεται η δυνατότητα στην ανθρώπινη φύση να γίνει ομόθεη.
ζ) Μια άλλη θέση του Αγίου Γρηγορίου σχετικά με το πρόσωπο της Παναγίας που εντυπωσιάζει είναι ότι πρώτη αυτή αξιώθηκε να ατενίσει τον Αναστάντα Κύριο. Ερμηνεύοντας το ευαγγέλιο της Κυριακής των Μυροφόρων υποστηρίζει ότι η Θεοτόκος δέχθηκε πρώτη το μήνυμα της Αναστάσεως. Εξηγεί πειστικά ότι οι ευαγγελιστές παρουσίασαν «συνεσκιασμένως» ή αμυρδά τα γεγονότα, επειδή δεν ήθελαν να παρουσιάσουν ως πρώτο μάρτυρα της Αναστάσεως τη μητέρα του Κυρίου, για να μη δώσουν αφορμές αμφιβολιών στους απιστούντες. Ο Θείος Γρηγόριος θεωρούσε την Παναγία ως «πηγή και ρίζα της αποκειμένης ημίν εν ουρανοίς ελπίδος».

Πηγή: http://www.makthes.gr/news/opinions/118861/

Χρυσόστομος Α. Σταμούλης, Το κίνημα των Ζηλωτών και ο Γρηγόριος Παλαμάς στον Νίκο Γαβριήλ Πεντζίκη

Υπάρχουν πολλές ματιές με τις οποίες βλέπουμε τα πράγματα. Απόψεις λέγονται αλλιώς. Καθιερωμένες και ακαθιέρωτες. Νόμιμες και μη νόμιμες. Επιστημονικές και μη επιστημονικές. «Ο νέος που προχωρούσε στο δρόμο μετρούσε τον εαυτό του προς τα καθαρά συναισθήματα και ένιωθε ηττημένος…Το παιδί συνομιλεί με τον κόσμο των πραγμάτων που το αγκαλιάζει. Εκείνος έβλεπε από απόσταση»[1].          Έχω την αίσθηση πως ο Πεντζίκης ως παιζω-γράφος, και προσέξτε τούτο το άλφα γιώτα, δεν έχει καμιά ιδέα για τον εαυτό του, ούτε για τα πράγματα. Δεν στήνει πρόσωπο μυθικό μέσα του για να τρέφει κάποια ιδέα γι’ αυτό, αλλά βγαίνει γυμνός και εναγκαλίζεται αδελφωτικά με τους πάντες και τα πάντα.
«Ο Ζοζέφ Βερνέ», σημειώνει ο θεσσαλονικιός στο κείμενό του «Θεσσαλονίκη και ζωή», στο βιβλίο του Μητέρα Θεσσαλονίκη, «που πίνακές του σήμερα βρίσκονται στο Μουσείο του Λούβρου, είναι ο Γάλλος ζωγράφος που στα 1753, πήρε από τον Λουδοβίκο ΧV παραγγελία για μια σειρά απόψεων 24 διαφόρων λιμένων. Είναι γνωστό ότι την παραγγελία του αυτή δεν μπόρεσε να την ολοκληρώσει, παρ’ όλο που εργάστηκε αφοσιωμένα επί δέκα ολόκληρα χρόνια. Όσο κι αν είναι ωραίο να ζωγραφίζει κανείς πόλεις, το έργο δεν είναι απλό, παρουσιάζει συχνά δυσκολίες ανυπέρβλητες.
Ξέροντας τις δυσκολίες αυτές και αντιμετωπίζοντάς τες, ο0 μεγάλος Θεοτοκόπουλος, μονάχα στα τελευταία του επιχειρεί ν’ αναπαραστήσει, την αγαπημένη δεύτερη πατρίδα του, το Τολέδο.
Είναι πολύ γνωστός ο πίνακάς του: “Tο Τολέδο με καταιγίδα”.
Λιγότερο γνωστή είναι η γενική άποψη του Τολέδου, όπου μπροστά στην άκρη του πίνακα, στέκει ο γιος του ζωγράφου ο Γιωργής, ξετυλίγοντας το τοπογραφικό σχεδιάγραμμα της πόλεως.
Η σημείωση του ίδιου του καλλιτέχνη στον δεύτερο αυτόν πίνακα, όπου εξηγεί για ποιους αισθητικούς λόγους, αναγκάστηκε ν’ αλλάξει τη θέση ενός επιβλητικού οικήματος, μεταθέτοντάς το αλλού απ’ όπου βρίσκονταν, δήλωση που συχνά σήμερα στάθηκε, σα μια επίσημη δικαιολογία σε πάρα πολλές από τις μοντέρνες αισθητικές ελευθερίες άντικρυ στο αντικείμενο, πρώτιστα μας επιτρέπει να δούμε, όλη την πάλη του καλλιτέχνη, που καταλήγει να πάρει την ελευθερία αυτή, ύστερα από σκληρή σύγκρουση με τα πράγματα.
Κανενός είδους μάθηση, γεωγραφία, ιστορία ή όποια άλλη επιστήμη και τεχνολογία, δεν είναι ποτέ δυνατό να πείσουν τον καλλιτέχνη, να δει σαν ένα αδιάφορο φαινόμενο, που το πολύ-πολύ και μόνο μας αγγίζει στις εξωτερικές μας ανάγκες, το αντικείμενό του. Πρώτα-πρώτα ούτε κάν παραδέχεται ότι το αντικείμενό του, μπορεί να είναι άσχετο εντελώς προς το υποκείμενο. Εκφράζεται πάντα εν ονόματι μιας βαθύτερης ψυχικής σχέσης του υποκειμένου με το αντικείμενο, εν ονόματι ενός γάμου των δυο»[2].
Είναι αλήθεια, ότι πολλοί σήμερα θεωρούν τη Θεσσαλονίκη -και έχω την αίσθηση ότι κάποιες φορές αυτό δεν συμβαίνει αδίκως- μια πόλη κλειστή, εσωστρεφή, πολιτικά συντηρητική, με αναλαμπές πολιτιστικής και πολιτισμικής πρωτοπορίας (τραγούδι, λογοτεχνική γενιά του ’30). Και τούτο οφείλεται, όπως ορισμένοι υποστηρίζουν, στην, ή κυρίως στην, σκοτεινότητα της παλαμικής σκέψης, που επηρέασε τέχνη και ζωή και ανέκοψε την πρόοδο που ευαγγελίζονταν το κίνημα των ζηλωτών και οι αντιησυχαστές. Ανέκοψε με άλλα λόγια τον εκδιτυκισμό της πόλης και τη χάρισε οριστικά στη χώρα του ανατολικού και κατά πάντα ύποπτου  μυστικισμού της υποτέλειας και της εκχώρησης των ουσιωδών της ατομικής συνείδησης.
Σ’ αυτήν την τάση του κλειστού και αυτοερωτικού εαυτού, τοποθετείται από μια ομάδα ερμηνευτών του έργου του και ο Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης. Δικαίως ή αδίκως δεν μπορώ απροϋπόθετα να πω. Διότι πρέπει και πάλι να υπογραμμίσω τη σημασία της άποψης. Τη σημασία της πλευράς από την οποία κοιτάει κανείς τα πράγματα. Μια πραγματικότητα που ξαναφέρνει στο προσκήνιο την πολυσυζητημένη σχέση του υποκειμένου με το αντικείμενο.

Για περισσότερα στο: antidosis
 

Θεολογία του Ησυχασμού: Γρηγόριος ο Παλαμάς (Β΄ Νηστειών)

Οι θεολογικές θέσεις του Γρηγορίου του Παλαμά μπορούν να συνοψιστούν στα ακόλουθα τρία σημεία:
1. Η γνώση του Θεού είναι μία εμπειρία η οποία δίνεται σε όλους τους Χριστιανούς μέσω του Βαπτίσματος και μέσω της συνεχούς συμμετοχής τους στη ζωή του Σώματος του Χριστού στη θεία Ευχαριστία. Απαιτεί τη συμμετοχή ολόκληρου του ανθρώπου στην προσευχή και τη λατρεία, μέσα από την αγάπη για τον Θεό και τον πλησίον· και τότε αναγνωρίζεται όχι ως μία «νοητική» εμπειρία του νου και μόνον, αλλά ως μία «πνευματική αίσθηση», η οποία μεταδίδει μία αντίληψη ούτε καθαρά «διανοητική» ούτε καθαρά υλική. Εν Χριστώ, ο Θεός αποδέχτηκε ολόκληρο τον άνθρωπο, ψυχή τε και σώματι και ο άνθρωπος ως άνθρωπος θεώθηκε. Στην προσευχή -για παράδειγμα: στη «μέθοδο»-, στα μυστήρια, σε ολόκληρη τη ζωή της Εκκλησίας ως κοινότητας, ο άνθρωπος καλείται να μετέχει στη ζωή του Θεού: αυτή η συμμετοχή είναι και η πραγματική γνώση του Θεού.
2. Ο Θεός είναι εντελώς απρόσιτος στην ουσία Του, τόσο κατά την παρούσα ζωή όσο και κατά την μέλλουσα· διότι μόνον οι τρεις θείες υποστάσεις είναι «Θεός κατ’ ουσίαν». Ο άνθρωπος, στη «θέωση», μπορεί να γίνει Θεός μόνον «διά της χάριτος» ή «διά της ενεργεί­ας». Το απρόσιτο της ουσίας του Θεού ήταν μία από τις βασικές θέσεις των Καππαδοκών Πατέρων κατά του Ευνόμιου και επίσης, σε διαφορετικό πλαίσιο, κατά του Ωριγένη. Η κατάφαση της απόλυτης υπερβατικότητας του Θεού δεν είναι παρά ένας άλλος τρόπος να πει κάνεις ότι Εκείνος είναι ο Δημιουργός εκ του μηδενός: οτιδήποτε υπάρχει έκτος του Θεού υπάρχει μόνον μέσω τής «θελήσεώς» Του ή «ενεργείας» Του, και μπορεί να μετέχει στη ζωή Του μόνον ως αποτέλεσμα της βούλησης ή της «χάριτός» Του.

Για περισσότερα στο :  ΠΕΜΠΤΟΥΣΙΑ

Σάββατο 15 Μαρτίου 2014

Ευαγγέλιο της Κυριακής 16 Μαρτίου 2014 (Β´ Νηστειών)


Ευαγγελικό Ανάγνωσμα(Μαρκ. β´ 1-12)
Τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, εἰσῆλθεν ὁ ᾿Ιησοῦς εἰς Καπερναοὺμ, καὶ ἠκούσθη ὅτι εἰς οἶκόν ἐστι. Καὶ εὐθέως συνήχθησαν πολλοί, ὥστε μηκέτι χωρεῖν μηδὲ τὰ πρὸς τὴν θύραν· καὶ ἐλάλει αὐτοῖς τὸν λόγον. Καὶ ἔρχονται πρὸς αὐτὸν, παραλυτικὸν φέροντες, αἰρόμενον ὑπὸ τεσσάρων· Καὶ μὴ δυνάμενοι προσεγγίσαι αὐτῷ διὰ τὸν ὄχλον, ἀπεστέγασαν τὴν στέγην ὅπου ἦν, καὶἐξορύξαντες χαλῶσι τὸν κράβαττον, ἐφ᾿ ᾧ ὁ παραλυτικὸς κατέκειτο. ᾿Ιδὼν δὲὁ ᾿Ιησοῦς τὴν πίστιν αὐτῶν λέγει τῷ παραλυτικῷ· τέκνον, ἀφέωνταί σοι αἱἁμαρτίαι σου. ῏Ησαν δέ τινες τῶν γραμματέων ἐκεῖ καθήμενοι καὶδιαλογιζόμενοι ἐν ταῖς καρδίαις αὐτῶν· τί οὗτος οὕτω λαλεῖ βλασφημίας; Τις δύναται ἀφιέναι ἁμαρτίας εἰ μὴ εἷς ὁ Θεός;
Καὶ εὐθέως ἐπιγνοὺς ὁ ᾿Ιησοῦς τῷ πνεύματι αὐτοῦ ὅτι οὕτως αὐτοὶ διαλογίζονται ἐν ἑαυτοῖς, εἶπεν αὐτοῖς· τί ταῦτα διαλογίζεσθε ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν; Τί ἐστιν εὐκοπώτερον, εἰπεῖν τῷ παραλυτικῷ, ἀφέωνταί σουαἱ ἁμαρτίαι, ἢ εἰπεῖν, ἔγειρε καὶ ἆρον τὸν κράβαττόν σου καὶ περιπάτει; ῞Ιναδὲ εἰδῆτε ὅτι ἐξουσίαν ἔχει ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἀφιέναι ἐπὶ τῆς γῆς ἁμαρτίας— λέγει τῷ παραλυτικῷ· σοὶ λέγω, ἔγειρε καὶ ἆρον τὸν κράβαττόν σου καὶ ὕπαγε εἰς τὸν οἶκόν σου. Καὶ ἠγέρθη εὐθέως, καὶ ἄρας τὸν κράβαττον ἐξῆλθενἐναντίον πάντων, ὥστε ἐξίστασθαι πάντας καὶ δοξάζειν τὸν Θεὸν λέγονταςὅτι οὐδέποτε οὕτως εἴδομεν.
Απόδοση στη νεοελληνική
Τόν καιρό ἐκεῖνο, μπῆκε πάλι ὁ ᾿Ιησοῦς στὴν Καπερναοὺμ καὶ διαδόθηκε ὅτι βρίσκεται σὲ κάποιο σπίτι. ᾿Αμέσως συγκεντρώθηκαν πολλοί, ὥστε δὲν ὑπῆρχε χῶρος οὔτε κι ἔξω ἀπὸ τὴν πόρτα· καὶ τοὺς κήρυττε τὸ μήνυμά του.῎Ερχονται τότε μερικοὶ πρὸς αὐτόν, φέρνοντας ἕναν παράλυτο, ποὺ τὸνβάσταζαν τέσσερα ἄτομα. Κι ἐπειδὴ δὲν μποροῦσαν νὰ τὸν φέρουν κοντὰστὸν ᾿Ιησοῦ ἐξαιτίας τοῦ πλήθους, ἔβγαλαν τὴ στέγη πάνω ἀπὸ κεῖ ποὺ ἦτανὁ ᾿Ιησοῦς, ἔκαναν ἕνα ἄνοιγμα καὶ κατέβασαν τὸ κρεβάτι, πάνω στὸ ὁποῖοἦταν ξαπλωμένος ὁ παράλυτος. ῞Οταν εἶδε ὁ ᾿Ιησοῦς τὴν πίστη τους, εἶπεστὸν παράλυτο· «Παιδί μου, σοῦ συγχωροῦνται οἱ ἁμαρτίες». Κάθοντανὅμως ἐκεῖ μερικοὶ γραμματεῖς καὶ συλλογίζονταν μέσα τους· «Μὰ πῶς μιλάειαὐτὸς ἔτσι, προσβάλλοντας τὸν Θεό; Ποιός μπορεῖ νὰ συγχωρεῖ ἁμαρτίες; Μόνον ἕνας, ὁ Θεός».᾿Αμέσως κατάλαβε ὁ ᾿Ιησοῦς ὅτι αὐτὰ σκέφτονται καὶτοὺς λέει· «Γιατί κάνετε αὐτὲς τὶς σκέψεις στὸ μυαλό σας; Τί εἶναι εὐκολότερο νὰ πῶ στὸν παράλυτο· “σοῦ συγχωροῦνται οἱ ἁμαρτίες” ἢ νὰ τοῦ πῶ, “σήκω,πάρε τὸ κρεβάτι σου καὶ περπάτα”; Γιὰ νὰ μάθετε λοιπὸν ὅτι ὁ *Υἱὸς τοῦ᾿Ανθρώπου ἔχει τὴν ἐξουσία νὰ συγχωρεῖ πάνω στὴ γῆ ἁμαρτίες» -λέει στὸνπαράλυτο· «Σ’ ἐσένα τὸ λέω, σήκω, πάρε τὸ κρεβάτι σου καὶ πήγαινε στὸσπίτι σου». ᾿Εκεῖνος σηκώθηκε ἀμέσως, πῆρε τὸ κρεβάτι του καὶ μπροστὰ σ’ὅλους βγῆκε ἔξω, ἔτσι ποὺ ὅλοι θαύμαζαν καὶ δόξαζαν τὸν Θεό· «Τέτοιαπράγματα», ἔλεγαν, «ποτὲ μέχρι τώρα δὲν ἔχουμε δεῖ!»

«Οικονομία και Ορθόδοξη Θεολογία»

Με επιτυχία και με συμμετοχή πολλών ενδιαφερομένων έγινε την Δευτέρα 10 Μαρτίου 2014 το τρίτο μάθημα του Ελεύθερου Πανεπιστημίου που διοργανώνει για τρίτη συνεχόμενη χρονιά φέτος η Ιερά Μητρόπολις Κερκύρας. Η εκδήλωση έγινε στο Πνευματικό Κέντρο της Ιεράς Μητροπόλεως. Ομιλητής ήταν ο ομότιμος καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κ. Βασίλειος Γιούλτσης, ο οποίος ανέπτυξε το θέμα «Οικονομία και Ορθόδοξη Θεολογία».
Ο ομιλητής, με ιδιαίτερα παραστατικό τρόπο και χρησιμοποιώντας παραδείγματα από την πραγματικότητα της εποχής μας, επεσήμανε ότι  η οικονομία είναι η επιστήμη που μελετά τον άνθρωπο στην προσπάθειά του για επιβίωση. Η οικονομία εκτυλίσσεται τόσο σε προσωπικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο. Το κύριο θέμα που θέτει σε επίπεδο πρακτικής φιλοσοφίας η οικονομία είναι το ποια είναι τα αναγκαία αγαθά  που χρειάζεται ο άνθρωπος  για να επιβιώσει. Γι’ αυτό στη μέση της οικονομίας είναι ο άνθρωπος.
Η οικονομία σήμερα έχει περάσει σε παγκόσμιο επίπεδο. Ο φορέας παραγωγής αγαθών έχει σήμερα τη δυνατότητα και τη ευκολία να τα διακινεί σε παγκόσμιο επίπεδο. Αυτό συνεπάγεται την συμπίεση των μισθών στις χώρες του τρίτου κόσμου και την αξιοποίησή τους από τους ισχυρούς ώστε να αυξάνουν τα κέρδη τους. Την ίδια στιγμή το φυσικό περιβάλλον υφίσταται μία άνευ προηγουμένου εκμετάλλευση από τους ισχυρούς, με αποτέλεσμα την οικονομική και κοινωνική ανισότητα να την συνοδεύει η οικολογική κρίση. Παράλληλα, η κοινωνία της αφθονίας και ο καταναλωτισμός έχουν δημιουργήσει ενοχές στον άνθρωπο, ο οποίος δεν μπορεί να έχει χρήματα για να προσθέτει αγαθά στον εαυτό του. Ο πολιτισμός μας περνά κρίση γιατί έχει θεοποιήσει την οικονομία, το χρήμα και τα αγαθά.
Ο καθηγητής Γιούλτσης τόνισε ότι η Ορθόδοξη Θεολογία έχει λόγο για την όλη πορεία του κόσμου και του πολιτισμού μας. Με βάση τις αρχές της χριστιανικής αγάπης, της ανθρωπιάς και της θυσίας, αλλά, κυρίως, με την καταπολέμηση της απληστίας και της ειδωλοποίησης του χρήματος, η Ορθοδοξία διακηρύττει και ζει τον άνθρωπο που λειτουργεί με προοπτική πνευματική. Δεν μπορούν να έρθουν οι μεγάλες αλλαγές από την κορυφή της πυραμίδας, αλλά από τον καθέναν μας, ο οποίος με την προσωπική του παιδεία και την αποφασιστικότητά του μπορεί να καταστήσει την οικονομία μέσο και όχι αυτοσκοπό της ζωής. Τα κράτη και οι κοινωνίες μπορεί να είναι δέσμια των αγορών. Αυτό όμως δεν καθιστά τους ανθρώπους δέσμιους, εφόσον δεν τον επιθυμούν. Άρα είναι ζήτημα επιλογής και την ίδια στιγμή κοινωνικής διαφοροποίησης η αντίσταση στον καταναλωτισμό, τον οικονομοκεντρισμό και ο τονισμός της ανάγκης για σχέση με το Θεό και τον συνάνθρωπο.
Ο ομιλητής έκλεισε την ομιλία του ζητώντας από τους συμμετέχοντες να ακολουθήσουν στη ζωή τους ένα πνευματικό αξίωμα: «Καμία εξάρτηση από το χρήμα!». Τόνισε ότι οι γονείς δεν πρέπει να ανταμείβουν με χρήματα τα παιδιά τους για κάθε τι το καλό που κάνουν, αλλά με άλλου είδους ανταμοιβές, ενώ εξήρε την ανάγκη για θυσιαστική τόσο έναντι του κράτους όσο και έναντι της Εκκλησίας. Ας μην περιμένουμε ανταμοιβή από το κράτος για τα έργα και την προσφορά μας, αλλά να προσφέρουμε εθελοντικά όσο περισσότερο γίνεται και ίσως και παραπάνω από ό,τι το καθήκον μάς επιτάσσει.  

Για περισσότερα στο: ΑΜΕΝ
 

Σχετικά με την αλλοίωση λεχθέντων του Καθηγητή κ. Μιλτιάδη Κωνσταντίνου για τον Ιησού Χριστό

Με αφορμή πρωτοσέλιδο δημοσίευμα της εφημερίδας "ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΩΡΑ" της 14/2/2014, το οποίο φέρει τον πηχυαίο τίτλο "ΑΣΗΜΑΝΤΟΣ ΡΑΒΒΙΝΟΣ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ" και στο πλαίσιο του οποίου γίνεται αναφορά στο πρόσωπο του Καθηγητή της Παλαιάς Διαθήκης του Τμήματος Θεολογίας του ΑΠΘ. κ. Μιλτιάδη Κωνσταντίνου, ανακοινώνονται τα εξής:

"Την Παρασκευή 27/1 στη διάρκεια συνέντευξης με θέμα «Οὐκ ἦλθον βαλεῖν εἰρήνην» στο ραδιόφωνο της Εκκλησίας της Ελλάδος, η δημοσιογράφος κ. Αικατερίνη Χουζούρη υπέβαλε στον κ. Κωνσταντίνου την ερώτηση, αν υπάρχουν ιστορικές μαρτυρίες για το πρόσωπο του Ιησού Χριστού. Στην απάντησή του ο κ. Κωνσταντίνου τόνισε ότι η σημαντικότερη μαρτυρία προέρχεται εκ του αποτελέσματος, διότι το κήρυγμα του Ιησού διαδόθηκε και άλλαξε τη ροή της Ιστορίας. Κατά τα άλλα, δεν θα μπορούσαν να υπάρχουν άλλες μαρτυρίες, διότι ο Ιησούς για τους ιστορικούς της εποχής ήταν ένας  ασήμαντος ραββίνος σε μια ασήμαντη επαρχία της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Η εξέλιξη όμως απέδειξε ότι ήταν Υιός του Θεού του ζώντος.

Δεδομένου ότι από την εν λόγω προφορική συνέντευξη, η οποία έχει καταγραφεί, όπως προβλέπεται, από τον ραδιοφωνικό σταθμό της Εκκλησίας της Ελλάδος, και αποτελεί αδιάσειστη απόδειξη περί των όσων πράγματι ελέχθησαν στο πλαίσιο της ως άνω εκπομπής, έχουν απομονωθεί ορισμένες φράσεις, με έκδηλο και αποκλειστικό σκοπό την αλλοίωση του νοήματος των όσων ανέφερε ο κ. Κωνσταντίνου, και κατ' επέκταση τη συκοφαντική δυσφήμισή του, η οποία επιτείνεται και από τον τρόπο της συνολικής παρουσίασης του συγκεκριμένου θέματος καθώς και από τις λοιπές ψευδείς αναφορές που γίνονται στο πλαίσιο του δημοσεύματος αυτού, έχει ήδη ξεκινήσει η διαδικασία για την άσκηση αγωγής από δικηγορικό γραφείο των Αθηνών σε βάρος της εφημερίδας "ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΩΡΑ" και των υπευθύνων για τη δημοσίευση του εν λόγω δημοσιεύματος".
 
 

Καινοτομία και το μέλλον της εκπαίδευσης | Κλήμης Πυρουνάκης

Το έργο του Κλήμη Πυρουνάκη είναι γνωστό. Μεταξύ άλλων, διετέλεσε μέχρι το 2012 διευθυντής και καθηγητής του Σχολείου Δεύτερης Ευκαιρίας στις Γυναικείες Φυλακές Ελεώνα Θηβών. Σήμερα, παραμένει εκεί εθελοντικά ως ιδρυτικό μέλος του Δικτύου Στήριξης Φυλακισμένων και Αποφυλακισμένων Γυναικών.
Τον περασμένο μήνα είχαμε την ευκαιρία να παρευρεθούμε σε μία ομίλια του στα πλαίσια της εναρκτήριας συνάντησης του δικτύου GNOSIS, που στοχεύει στην εξέλιξη της εκπαίδευσης στη χώρα μας. Με θέμα το μέλλον της Εκπαίδευσης, ο κ. Πυρουνάκης κατέθεσε το απόσταγμα της μακρόχρονης εκπαιδευτικής του εμπειρίας και προσδιόρισε το μέλλον της εκπαίδευσης στη χρήση των νέων τεχνολογιών. Αξιολόγησε την κατάσταση μεγλαφυρό και ουσιαστικό τρόπο τόσο που δεν άφησε κανέναν ακροατή αδιάφορο. Ευχαριστούμε θερμά τον κ. Πυρουνάκη που μας εμπιστεύτηκε τη δημοσίευση της ομιλίας του.
Απαντώντας στο ερώτημα ποιους τομείς οφείλουμε να δούμε διαφορετικά στην Εκπαίδευση, επισημαίνουμε ότι το σύστημα είναι ακόμη γραφειοκρατικό – συγκεντρωτικό. Αναγκάζει τον διευθυντή και τους καθηγητές, να αναλώνουν τον εκπαιδευτικό τους χρόνο συμπληρώνοντας καταστάσεις, στατιστικά, προϋπολογισμούς και παρόμοια. «Καλοί καθηγητές» είναι οι τυπικοί, οι τυπολατρικά συνεπείς, χωρίς να υπολογίζεται εάν έχουν στοιχειώδεις σχέσεις με τους μαθητές και αν επενδύουν σε διαπροσωπικές επικοινωνίες. «Κακοί καθηγητές» είναι οι laissez-faire, οι ανήσυχοι, οι ενθουσιώδεις, αυτοί που χάνουν χρόνο κουβεντιάζοντας με τα παιδιά, ακόμη και στα διαλείμματα, που φροντίζουν να βρίσκουν εκπαιδευτικό υλικό για την ενίσχυση της αναζήτησης του καινούριου που λαχταρά η ψυχή του μαθητή, αυτοί που επενδύουν στη δυναμική της ομάδας. Αυτοί οι «κακοί» καθηγητές συν τοις άλλοις δέχονται κριτική και από την προϊσταμένη αρχή, αλλά και από συναδέλφους που είναι ακόμη προσκολλημένοι στο παλιό σχολείο, στις δοκιμασμένες πρακτικές του καταλόγου, στην αναγκαστική απομνημόνευση και στην επανάληψη που τη θεωρούν «μητέρα της μάθησης». Επιπλέον οι «κακοί» καθηγητές συχνά ταλαιπωρούνται με αναφορές και ένορκες διοικητικές εξετάσεις. Το περίεργο είναι ότι στις εγκυκλίους οι εκπαιδευτικοί καλούνται σε δράσεις καινοτομίας. Μόλις αυτές ξεκινήσουν και γίνονται πράξη, ο ίδιος ο μηχανισμός βάζει γραφειοκρατικά εμπόδια και γίνονται τροχοπέδη.
Οι αποφάσεις για την οργάνωση των σχολείων παίρνονται συνήθως από ανθρώπους χωρίς διδακτική εμπειρία και τα εγκεφαλικά τους αποκυήματα βασανίζουν την εκπαιδευτική κοινότητα. Αυτοί οι παράγοντες δεν είναι «μπαρουτοκαπνισμένοι» και δεν κατέχουν τι έχει το μυαλό των παιδιών μέσα, τις ανησυχίες τους και τις φοβίες τους.
Η παλιά γενιά των καθηγητών, αλλά και πολλοί από τους καινούριους είμαστε γενιά του βιβλίου. Με την ηλεκτρονική επανάσταση οι μαθητές μας σιγά σιγά γίνονται η γενιά της εικόνας και της ηλεκτρονικής μηχανής. Οι παλιοί επιμένουν στην αποστήθιση κειμένων, στη διδακτέα ύλη και η μεγαλύτερη τραγωδία επισημαίνεται, όταν μετά τις Πανελλαδικές Εξετάσεις στην τηλεόραση βλέπουμε τις σωστές απαντήσεις των θεμάτων «σελίδα τάδε, η εξής παράγραφος…».
Υπάρχει μια μερίδα καθηγητών που πάσχει από ακαδημαϊσμό. Θεωρούν τιμή τους να νιώθουν ότι είναι φορητές εγκυκλοπαίδειες.
Πολλές φορές επιμένουμε στην εξειδίκευση του μερικού.
Σε μερικές ειδικότητες η ύλη είναι απολιθωμένη. Η επιστήμη τρέχει και εμείς επιμένουμε να διδάσκουμε ξεπερασμένες γνώσεις.
Ας σημειώσουμε το τελευταίο που γίνεται λόγω λιτότητας. Να διδάσκουν μαθήματα καθηγητές εκτός ειδικότητας με ανάθεση. Οι καθηγητές αναγκάζονται να κάνουν εκατό δουλειές, πού να βρεθεί χρόνος για ενσυναίσθηση, για επικοινωνία με γονείς, για οργάνωση εκδηλώσεων, εκπόνηση προγραμμάτων κ.α.

Καινοτομία είναι να επιζητούμε μόνιμη σχέση με την πνευματικότητα. Να επεξεργαζόμαστε την ενδοπροσωπική νοημοσύνη αλλά και τη διαπροσωπική και να ασχολούμαστε με την αναζήτηση του ωραίου. Να επιμένουμε να αλλάζουμε την αισθητική του χώρου.

Πόσο θλιβερό είναι το σημερινό σχολείο. Έξω λερωμένο, μέσα άδειο. Θα σας πω μια προσωπική ιστορία. Με κάλεσαν οι συμμαθητές μου από τη δευτέρα δημοτικού. Και συνταθήκαμε μετά από 55 χρόνια στην τάξη μας. Οι τοίχοι της τάξης ήταν ίδιοι, άδειοι, ένας καλόγηρος στην άκρη, η έδρα, η εικόνα του Χριστού εξουσιαστή πάνων από τον πίνακα. Πέρασαν 55 χρόνια και δεν άλλαξε τίποτα. Η αισθητική του χώρου είναι ο καθρέφτης της ψυχής, γίνεται καθοριστικός παράγοντας στη διαμόρφωση της διάθεσης, του ψυχισμού, της δημιουργικότητας του μαθητή και του καθηγητή και υποβοηθά στην ανάδειξη του καινούριου.
Σε μια χώρα σαν τη δική μας με τέτοιο φως και πολιτιστικές καταβολές είναι η απόλυτη παραφωνία.

Καινοτομία είναι η μαθητοκεντρική – βιωματική προσέγγιση. Η κάθε ώρα διδασκαλίας να επιφυλάσσει τη μοναδικότητά της και αυτό μπορεί να γίνεται γιατί η διάθεση του καθηγητή και των μαθητών δεν είναι σταθερή, όλα αλλάζουν, όλα κινούνται. Οι ιστορικές στιγμές (μικρόκοσμος, μεγάκοσμος) κυλούν. Το βιολογικό αποτύπωμα του καθενός, ο συναισθηματικός κόσμος, το απροσδόκητο και οι διαπροσωπικές σχέσεις μόνιμα μετασχηματίζονται.

Ας δίνουμε τουλάχιστον την εντύπωση ότι κινούμαστε συνειδητά στο χωροχρόνο, να σκεφτόμαστε και να λειτουργούμε ως σκαπανείς, ως δημιουργοί, ως εφευρέτες. Οι ανάγκες της ανθρώπινης ύπαρξης είναι επιτακτικές. Η ικανοποίηση των αναγκών να εξυπηρετούνται από τις ανθρώπινες νοημοσύνες. Η καλλιέργεια όλων των μορφών νοημοσύνης γίνονται ελπίδα για το μέλλον, γίνονται τα εργαλεία που ξεκλειδώνουν τα μυστικά της δημιουργίας. Ας επαναλάβουμε τις πιο βασικές: λεκτική-γλωσσική, λογική, οπτική, μουσική, διαπροσωπική, ενδοπροσωπική, περιβαλλοντική νοημοσύνη κ.α.

Οφείλουμε να γνωρίζουμε πώς λειτουργεί το όλο πρόσωπο του μαθητή, ποιοι αμυντικοί μηχανισμοί υπάρχουν μέσα του και ποια είναι τα πρόσφορα κίνητρα για αλλαγή. Η αλλαγή, η διαφοροποίηση, η επένδυση και η μόρφωση επιτελείται όταν ο μαθητής είναι συναισθηματικά έτοιμος. Και κάτι άλλο πολύ σημαντικό. Ο μαθητής μέσα στο σχολείο πρέπει (είναι υποχρέωση των υπεύθυνων) να νιώθει ασφαλής. Όλο το ανθρωπογενές περιβάλλον να λειτουργεί ως υποστηρικτικός ιστός. Εδώ είναι καταλυτικός και ο ρόλος του γονιού (εάν ο γονιός έχει προβλήματα, βρίσκουμε τρόπους διαχείρισης με άλλους φορείς και άλλους υποστηρικτικούς παράγοντες). Άλλως καλλιεργείται ο φόβος και η ανασφάλεια. Το αποτέλεσμα του φόβου και της ανασφάλειας είναι η καταφυγή σε κάθε είδους εξαρτήσεις (κομματισμός –χουλιγκανισμός -δίκτυα μαφίας – χρήση ουσιών – σχολικός εκφοβισμός…). Τα παιδιά μας ευάλωτα γίνονται καράβια χωρίς πυξίδα.
Οι ευρωπαϊκές δράσεις συνεργατικής μάθησης δείχνουν ένα νέο μοντέλο σχολείου που κάνει πράξη την ανεκτικότητα, τη διαπολιτισμικότητα, τη συνύπαρξη, την αλληλοκατανόηση. Γίνονται η απόδειξη της βιωματικής μάθησης. Τα ευρωπαϊκά προγράμματα Comenius και E-twinning γίνονται οδηγός του πώς μπορούμε να μεταμορφώνουμε τη διαδικασία μάθησης, επικοινωνίας και δημιουργίας. Ακόμα και το πλαίσιο σπουδών των Σχολείων Δεύτερης Ευκαιρίας είναι έξυπνο, ευέλικτο και συμπερασματικά αποτελεσματικό. Όλοι οι γραμματισμοί λειτουργούν αυτόνομα και ταυτόχρονα συνεργατικά. Το ΣΔΕ δοκιμασμένο σε περιθωριακές, ευάλωτες ή παροπλισμένες ομάδες ανθρώπων έχει να παρουσιάσει θετικά αποτελέσματα.
Οφείλουμε πλέον να αντιληφθούμε ότι ανέτειλε ένας καινούριος κόσμος.
Ας μην μένουμε σαστισμένοι, ας δράσουμε με μέτρο και ταχύτητα, ας χρησιμοποιήσουμε τις νέες τεχνολογίες ως μέσο για τη διερεύνηση του καινούριου που επιφυλάσσει την ελπίδα για να βγούμε από τα αδιέξοδα: υπαρξιακά – φιλοσοφικά – οικονομικά.

http://peopleandideas.gr/2013/05/14/klimis-pirounakis-the-future-of-education/
 
 
 

Με επιτυχία πραγματοποιήθηκαν οι επιμορφωτικές συναντήσεις των θεολόγων του νομού Έβρου.

…στον ακριτικό Έβρο!

 
Με επιτυχία πραγματοποιήθηκαν οι επιμορφωτικές συναντήσεις της σχολικής συμβούλου Μαρίας Συργιάννη με τους θεολόγους του νομού Έβρου.  Η πρώτη στην χιονισμένη Ορεστιάδα (!) και η δεύτερη στην ηλιόλουστη Αλεξανδρούπολη, στις 11 και 12 του Μάρτη 2014 αντίστοιχα. Στους θεολόγους εκπαιδευτικούς, που συμμετείχαν στο σύνολό τους σχεδόν στις συναντήσεις, έγινε ενημέρωση για τρέχοντα θέματα σχετικά με το μάθημα των Θρησκευτικών και παρουσιάστηκαν συμμετοχικές μορφές μάθησης, οι οποίες μέσα από συνεργατικές, διερευνητικές και βιωματικές μεθόδους διδασκαλίας και τεχνικών εμπλουτίζουν και αναβαθμίζουν το θρησκευτικό μάθημα στο σχολείο, προκαλούν την ενεργή συμμετοχή των μαθητών και προωθούν την κριτική σκέψη, με στόχο πάντοτε τη νοηματοδότηση της γνώσης, την ουσιαστική θρησκευτική  μάθηση και την ανάπτυξη των μαθητών σε προσωπικό, θρησκευτικό, κοινωνικό και πολιτιστικό επίπεδο 

Παρασκευή 14 Μαρτίου 2014

ΠΑΤΡΑ: Επιμορφωτικές συναντήσεις του ΚΑΙΡΟΥ για τους Θεολόγους

Παράρτημα Πάτρας
Πάτρα,10 Μαρτίου 2014

«Πανελλήνιος Θεολογικός Σύνδεσμος-ΚΑΙΡΟΣ-για την Αναβάθμιση της Θρησκευτικής Εκπαίδευσης-Παράρτημα Πάτρας»
Επιμορφωτικές συναντήσεις για τους Θεολόγους ΠΕ01 της περιοχής Αχαΐας

Ο Πανελλήνιος Θεολογικός Σύνδεσμος-ΚΑΙΡΟΣ-για την Αναβάθμιση της Θρησκευτικής Εκπαίδευσης/Παράρτημα Πάτρας, πραγματοποίησε την 1η του επιμορφωτική συνάντηση στο 11ο Γυμνάσιο Πάτρας, το απόγευμα του Σαββάτου 8 Μαρτίου 2014, με θέμα: «Η ερευνητική εργασία στο Λύκειο. Το πώς και το γιατί της ερευνητικής εργασίας. Σχεδιασμός - Δυσκολίες- Προτάσεις». Συμμετείχαν συνάδελφοι θεολόγοι από την Πάτρα αλλά και από πιο απομακρυσμένες περιοχές(Αίγιο, Κάτω Αχαΐα, Κεφαλονιά) καθώς επίσης και από την Περιφέρεια ν. Ηλείας (Λεχαινά, Νιοχώρι).
Οι συντονίστριες Άννα Κανελλάκη(Θεολόγος 6ου ΓΕΛ Πατρών, Πιστοποιημένη Επιμορφώτρια του ΟΕΠΕΚ για τις Ερευνητικές Εργασίες) και Άννα Γλαρού(Θεολόγος Γυμνάσιου Σαραβαλίου), παρουσίασαν τη φιλοσοφία και το σχεδιασμό της ΕΕ και στη συνέχεια έγινε συζήτηση και διατυπώθηκαν ερωτήσεις που επικεντρώθηκαν στις δυσκολίες της εφαρμογής της ΕΕ, τόσο από πλευράς μαθητών, όσο και γενικότερα σε σχέση με τη ροή του προγράμματος και του σχεδιασμού της ΕΕ στα σχολεία. Δόθηκαν εξηγήσεις και οδηγίες, αντηλλάγησαν απόψεις και κατατέθηκαν προτάσεις, που θα μπορούσαν να βελτιώσουν την πραγματικά ενδιαφέρουσα προσπάθεια καθιέρωσης της Ερευνητικής Εργασίας. Τονίστηκε με έμφαση η σημασία της ΕΕ, σαν ένας άλλος τρόπος προσέγγισης της γνώσης και επιβεβαιώθηκε για άλλη μια φορά η ανάγκη για ουσιαστική και ενδελεχή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών. Στη συνάντηση παραβρέθηκε και υποστήριξε με τις παρατηρήσεις του και ο Σχολικός Σύμβουλος Θεολόγων Ν. Αχαΐας κ. Δημακόπουλος Δημήτριος. Το ραντεβού ανανεώθηκε για την επόμενη επιμορφωτική συνάντηση το ερχόμενο Σάββατο 15 Μαρτίου 2014 την ίδια ώρα όπως έχει προγραμματιστεί.
 
   Η Επιτροπή του «Καιρού»-Παράρτημα Πάτρας
o   Γιαννόπουλος Ανδρέας
o   Γλαρού Άννα
o   Μάλφας Γιώργος
o   Παπασωτηρόπουλος Χριστόφορος
Για περισσότερα στο: Η ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΜΕΣΟΠΕΛΑΓΑ

Ευάγγελος Θεοδώρου, «Ο θεσμός των διακονισσών και η χειροτονία των γυναικών»

Το βράδυ της Δευτέρας  ο διατελέσας την δεκαετία του ’60 καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ, 93 ετών σήμερα, τ. πρύτανης του ΕΚΠΑ και  τώρα ομότιμος καθηγητής Ευάγγελος Θεοδώρου μίλησε σε τηλεδιάσκεψη στα μέλη του διεθνούς μεταπτυχιακού/μεταδιδακτορικού σεμιναρίου με θέμα «Χειροτονία των γυναικών και Ορθόδοξη θεολογία».
Τα κύρια σημεία της ομιλίας του με θέμα: «Ο θεσμός των διακονισσών και η χειροτονία των γυναικών» μπορούν να συνοψιστούν στα εξής:
Η διακόνισσα εγκαθίστατο στο λειτούργημά της με  χειροτονία, η οποία είναι ίδιον του ανωτέρου κλήρου, και όχι με χειροθεσία.
Η χειροτονία της έχει απόλυτη ομοιότητα ως προς την μορφή και το περιεχόμενο με τις χειροτονίες των ανώτερων βαθμίδων του ανώτερου κλήρου.
Οι διακόνισσες έχουν ανώτερη χειροτονία και ιερωσύνη, με μόνη την επισήμανση της διάκρισης μεταξύ «διακονικής» και «ιερουργικής» ιερωσύνης, που είναι ποσοτική και όχι ποιοτική.
Στις αρχαίες ευχές τονίζεται ότι ο Χριστός δεν απαγόρευσε στις εκκλησίες να έχουν λειτουργικά καθήκοντα και οι γυναίκες (ὁ μηδὲ γυναίκας…λειτουργεῖν τοῖς ἁγίοις οἴκοις σου ἀποβαλλόμενος).
Στις κανονικές πηγές η διακόνισσα, ως σύμβολο του Αγίου Πνεύματος, είχε ανώτερη θέση ερμηνευτικά και από αυτούς τους πρεσβύτερους, που εθεωρούντο σύμβολα των Αποστόλων.
 
Για περισσότερα στο: ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ
 

Επιστημονικό Συμπόσιο στην Κηφισιά: «Οι Μικρασιάτες πρόσφυγες στην πνευματική ζωή της νεότερης Ελλάδας»

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

10.00 –10.30 Προσέλευση
10.30 –11.00 Προσφωνήσεις – χαιρετισμοί
Νίκος Γ. Χιωτάκης, δήμαρχος Κηφισιάς και πρόεδρος ΚΕΜΜΕ
Κωνσταντίνος Δεσποτόπουλος, ακαδημαϊκός
11.00 – 12.45 Α’ Συνεδρία – Προεδρείο: Αικατερίνη Μουστάκη, Βλάσης Αγτζίδης
Κώστας Γεωργουσόπουλος, δρ. Θεατρολογίας Παν/μίου Αθηνών, φιλόλογος, κριτικός: Η πνευματική κληρονομιά της Μικράς Ασίας στο νεοελληνικό πολιτισμό
Έρη Σταυροπούλου, καθ. Νεοελληνικής Φιλολογίας Παν/μίου Αθηνών: Οι πρόσφυγες και η λογοτεχνία
Σπύρος Μοσχονάς, ιστορικός Τέχνης: «Εμένα το γραφτό μου ήτανε να γεννηθώ στην Ανατολή»: Mικρασιάτες εικαστικοί καλλιτέχνες και η συμβολή τους στη νεοελληνική τέχνη
Νίκος Ζίας, ομ. καθ. Ιστορίας της Τέχνης Παν/μίου Αθηνών: Φώτης Κόντογλου. Η νοσταλγία της Ανατολής ως πηγή δημιουργίας
Μάνος Στεφανίδης, επικ. καθ. Παν/μίου Αθηνών: Διαμαντής Διαμαντόπουλος: Ένας παραμυθάς της Ανατολής αφηγείται τη σκοτεινή ιστορία του σώματος
12.45 – 13.15 Συζήτηση
13.15 – 14.45 Μεσημβρινή διακοπή
14.45 – 17.00 Β’ Συνεδρία – Προεδρείο: Λίνα Σόρογκα, Παναγιώτης Καρακούλης
Xρυσόθεμις Σταματοπούλου-Βασιλάκου, καθ. Θεατρολογίας-Ιστορίας του Θεάτρου Παν/μίου Αθηνών: Μικρασιάτες συγγραφείς και θεατράνθρωποι: Η συμβολή τους στο νεοελληνικό θέατρο
Σταύρος Θ. Ανεστίδης, ιστορικός, δ/ντής Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών: Η συμβολή των Μικρασιατικών Χρονικών στη μελέτη των εκπαιδευτικών πραγμάτων στη Σμύρνη
Γιώργος Κούζας, λαογράφος: Μικρασιατική Ηχώ: Διαθλάσεις της ιστορίας και του πολιτισμού των Μικρασιατών. Μια αρχειακή και μια εθνογραφική προσέγγιση
Ανδρέας Μπαλτάς, καθ. Φυσ. Αγωγής – πολιτικός επιστήμων: Η συμβολή των Μικρασιατών προσφύγων στην ανάπτυξη του νεότερου ελληνικού αθλητισμού
Χρίστος Βασιλόπουλος, δημοσιογράφος: Η περιπετειώδης υποδοχή των προσφύγων στην Ελλάδα. Ο ρόλος του Τύπου
Λάμπρος Λιάβας, καθ. Μουσικολογίας Παν/μίου Αθηνών: Η μουσική παράδοση των προσφύγων
Τραγουδούν οι γυναίκες του Χορευτικού Ομίλου του ΚΕΜΜΕ Νέας Ερυθραίας
17.00 – 17.30 Συζήτηση
17.30 – 17.45 Κλείσιμο συμποσίου – λήξη εργασιών
 
 

Μαθητικό συνέδριο στην Κωνσταντινούπολη για τη ζωή και το έργο του Γιώργου Σεφέρη

Tη ζωή και το έργο του Νομπελίστα ποιητή Γιώργου Σεφέρη μελετούν και προσεγγίζουν μαθητές, πανεπιστημιακοί, λογοτέχνες, ηθοποιοί και δημοσιογράφοι, στο μαθητικό συνέδριο «Γ. Σεφέρης: Από τη Σμύρνη στην Πόλη» που θα λάβει χώρα στην Κωνσταντινούπολη, στο Ζωγράφειο Λύκειο, από τις 20 έως τις 23 Μαρτίου, το οποίο διοργανώνουν το Ζωγράφειο Λύκειο και τα Εκπαιδευτήρια Μαντουλίδη, υπό την αιγίδα του Οικουμενικού Πατριαρχείου.
Ο ποιητικός λόγος του Σεφέρη και οι νέοι σήμερα, η μελοποιημένη ποίηση του Σεφέρη, ο Σεφέρης εν πλω, μύθοι και μορφές, παρελθόν και παρόν και η αίσθηση της ιστορίας στην ποίηση του Σεφέρη είναι μερικά από τα θέματα που θα συζητηθούν στο συνέδριο, την έναρξη του οποίου θα κηρύξει ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος.
Παράλληλα με τις εισηγήσεις ειδικών συμβούλων και μαθητών, θα γίνουν απαγγελίες ποιημάτων από ποιητές, ηθοποιούς, μαθητές, μουσικές και θεατρικές παραστάσεις, επισκέψεις σε τόπους που επισκέπτονταν ο Σεφέρης στα ταξίδια του στην Πόλη (Μονή της Χώρας, Μονή Παντοκράτορος, Ρούμελη Χισάρ) και συζητήσεις εν πλω στο Βόσπορο και την Προποντίδα με θέμα «Διάλογος για την ποίηση του Γ. Σεφέρη», στην οποία θα συμμετέχει μεταξύ άλλων και ο κορυφαίος νεοελληνιστής καθηγητής της Οξφόρδης Peter Mackridge και θα συντονίσει ο δημοσιογράφος Μανώλης Πιμπλής.
Την εναρκτήρια ομιλία του συνεδρίου με θέμα «Ο Γ. Σεφέρης όπως τον γνώρισα» θα κάνει η Άννα Λόντου, κόρη της Μαρώς Σεφέρη, η οποία και παραχώρησε για το συνέδριο τα αγαπημένα προσωπικά αντικείμενα του ποιητή: το χαρακτηριστικό καπέλο του, το μπαστούνι του και τις πίπες του.
Μελοποιημένα ποιήματα του Γ. Σεφέρη θα τραγουδήσει ο δημοφιλής τραγουδιστής Βασίλης Λέκκας, ενώ μελοποιημένη ποίηση του νομπελίστα ποιητή θα ακουστεί από τη μουσικό – πιανίστρια Μάρω Θεοδωράκη.
Στις 21 Μαρτίου, Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης, ποιήματα του Γιώργου Σεφέρη θα απαγγείλουν εκλεκτοί εκπρόσωποι των γραμμάτων και της τέχνης σε έξι γλώσσες (Ελληνικά, Τούρκικα, Αγγλικά, Γαλλικά, Ρώσικα και Αρμένικα), μεταξύ άλλων και δύο σημαντικές Ελληνίδες ηθοποιοί, η Μαρίνα Ψάλτη και η Κατερίνα Λέχου.
Στο συνέδριο συμμετέχουν 15 σχολεία (δημόσια και ιδιωτικά), από την Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Ιωάννινα, Χανιά, Βόλο, Λευκωσία και την Πόλη και περισσότεροι από 150 μαθητές.
 

Τετάρτη 12 Μαρτίου 2014

Υπουργείο Παιδείας: Καθορισμός της εξεταστέας ύλης των μαθημάτων Γενικής Παιδείας της Α΄ τάξης Επαγγελματικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013-2014

Σας αποστέλλουμε τις παρακάτω οδηγίες σχετικά με τον καθορισμό της εξεταστέας ύλης της Α΄ τάξης ημερησίων και εσπερινών ΕΠΑ.Λ., μετά από σχετική εισήγηση του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Πράξεις 07/2014 και 09/2014 του Δ.Σ. του ΙΕΠ): 

Ημερήσια ΕΠΑ.Λ. 

Νέα Ελληνική Γλώσσα 
Για την Α΄ τάξη Ημερησίου ΕΠΑ.Λ ισχύουν όσα αναφέρονται στις Οδηγίες διδασκαλίας του μαθήματος (βλ. εγκύκλιο υπ’ αριθ. πρωτ. 145836/Γ2/9-10-2013 της Δ/νσης Σπουδών Δ/θμιας Εκπ/σης - Τμήμα Β΄ -Υ.ΠΑΙ.Θ). 

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία 
Στην εξεταστέα ύλη της Α΄ τάξης Ημερησίου ΕΠΑ.Λ περιλαμβάνονται μόνο δύο θεματικές Ενότητες: α) Τα φύλα στη Λογοτεχνία, β) Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση. Κατά τα λοιπά ισχύουν όσα αναφέρονται στις Οδηγίες διδασκαλίας του μαθήματος (βλ. εγκύκλιο υπ’ αριθ. πρωτ. 145836/Γ2/9-10-2013 της Δ/νσης Σπουδών Δ/θμιας Εκπ/σης - Τμήμα Β΄ -Υ.ΠΑΙ.Θ.) 

Μαθηματικά 
1. ΑΛΓΕΒΡΑ 
Από την εξεταστέα ύλη της Α΄ τάξης Ημερησίου ΕΠΑΛ, όπως έχει οριστεί με την 145844/Γ2/09-10-2013 εγκύκλιο, αφαιρείται το 7ο  ΚΕΦΑΛΑΙΟ: «Μελέτη Βασικών Συναρτήσεων». 

2. ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ 
Από την εξεταστέα ύλη της Α΄ τάξης Ημερησίου ΕΠΑΛ, όπως έχει οριστεί με την 145844/Γ2/09-10-2013 εγκύκλιο, αφαιρούνται οι ΑΠΟΔΕΙΞΕΙΣ των παρακάτω ΘΕΩΡΗΜΑΤΩΝ - ΠΟΡΙΣΜΑΤΩΝ – ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ: 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο
Το θεώρημα 3 της παραγράφου 3.6 στη σελίδα 44 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4ο
 1. Η Πρόταση Ι της παραγράφου 4.2 στη σελίδα 77 
 2. Η πρόταση ΙV της παραγράφου 4.2 στη σελίδα 78 
 3. Το Πόρισμα της παραγράφου 4.8 στη σελίδα 85 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5ο
 1. Οι προτάσεις «Kριτήρια για παραλληλόγραμμα» της παραγράφου 5.2 στη σελίδα 98-99. 
 2. Η Πρόταση «Κριτήρια για να είναι ένα τετράπλευρο ορθογώνιο» της παραγράφου 5.3 στη σελίδα 101. 
 3. Η Πρόταση «Κριτήρια για να είναι ένα τετράπλευρο ρόμβος » της παραγράφου 5.4 στη σελίδα 102. 
 4. Το Θεώρημα ΙΙ της παραγράφου 5.9 στη σελίδα 109. 
 5. Το Θεώρημα και το Πόρισμα της παραγράφου 5.10 στη σελίδα 112. 

Φυσική 
 Από την εξεταστέα ύλη της Α΄ τάξης Ημερησίου ΕΠΑΛ, όπως έχει οριστεί με την 153077/Γ2/18-10-2013 εγκύκλιο, αφαιρείται το κεφάλαιο “2.2 Διατήρηση της ολικής ενέργειας και υποβάθμιση της ενέργειας ”. Τα ένθετα του βιβλίου δεν αποτελούν εξεταστέα ύλη. 
Χημεία 
 Για την Α΄ τάξη Ημερησίου ΕΠΑ.Λ. ισχύουν όσα αναφέρονται στις Οδηγίες διδασκαλίας του μαθήματος (βλ. εγκυκλίους υπ’ αριθ. πρωτ. 153077/Γ2/18-10-2013 και 2174/Γ2/09-01-2014 της Δ/νσης Σπουδών Δ/θμιας Εκπ/σης - Τμήμα Β΄ -Υ.ΠΑΙ.Θ). Τα παραρτήματα «Γνωρίζεις ότι…» στο τέλος κάθε κεφαλαίου δεν αποτελούν εξεταστέα ύλη. 

Πολιτική Παιδεία 
 Για την Α΄ τάξη Ημερησίου ΕΠΑ.Λ. ισχύουν όσα αναφέρονται στις Οδηγίες διδασκαλίας του μαθήματος (βλ. εγκύκλιο υπ’ αριθ. πρωτ. 151940/Γ2/17-10-2013 της Δ/νσης Σπουδών Δ/θμιας Εκπ/σης - Τμήμα Β΄ -Υ.ΠΑΙ.Θ). 

Ιστορία 
 Η εξεταστέα ύλη στο μάθημα της Ιστορίας της Α΄ Τάξης του Ημερησίου ΕΠΑ.Λ., με βάση το σχολικό βιβλίο Ιστορία Αρχαία και Μεσαιωνική, των Γ. Γρυντάκη, Γ. Δάλκου κ.ά., είναι η ακόλουθη: 
1. ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΑΪΚΩΝ ΑΝΑΚΤΟΡΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ-ΚΡΑΤΟΥΣ (σελ. 16-18) 
3. Η ΠΕΡΣΙΚΗ ΑΠΕΙΛΗ (σ. 33-35) 
4. ΑΘΗΝΑ ΚΑΙ ΣΠΑΡΤΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 479 π.Χ. (σ. 41-44) 
5. Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ (σ. 50-52) 
6. Ο ΚΛΑΣΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ/ Οι ρίζες της επιστήμης: από το μύθο στο λόγο (σ. 58-60) 
8. Ο ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ/ Η ανάπτυξη της επιστήμης (σ.75-76) 
10. Η ΡΩΜΗ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΟΣΜΟΚΡΑΤΕΙΡΑ/ Η επέκταση προς την Ανατολή. Η Δημοκρατία καταλύεται (σ. 94) 
11. ΑΠΟ ΤΟ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΔΥΤΙΚΟΥ ΡΩΜΑΪΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ (σ. 100-102) 
14. ΟΙ ΠΡΩΤΟΙ ΑΙΩΝΕΣ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ (σ. 125-128) 
17. ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΓΑΛΕΙΟ ΣΤΗΝ ΠΤΩΣΗ (σ. 149-152) 
18. ΑΠΟ ΤΗ ΦΡΑΓΚΟΚΡΑΤΙΑ ΣΤΗΝ ΑΛΩΣΗ (σ. 158-160) 

Θρησκευτικά 
 
Για την Α΄ τάξη Ημερησίου ΕΠΑ.Λ. προτείνονται συγκεκριμένες διδακτικές ενότητες. Τούτο μπορεί, κατά περίπτωση και ανάλογα με τις ιδιαιτερότητες του σχολείου και της συγκεκριμένης τάξης, να συνοδεύεται από παράλληλη αύξηση των ωρών διδασκαλίας σε ορισμένες διδακτικές ενότητες, ώστε να επιτυγχάνεται μεγαλύτερη εμβάθυνση της ύλης, καθώς και η δυνατότητα πραγματοποίησης (ομαδοσυνεργατικά) συνθετικών εργασιών και σχεδίων εργασίας με τη μέθοδο project. 
2. Το νόημα και η εξέλιξη της χριστιανικής λατρείας 
3. Ο Χριστός εγκαινιάζει την αληθινή λατρεία 
7. Η παρουσία του Θεού στην ανθρώπινη ιστορία 
8. Χριστούγεννα: η γιορτή της ενανθρώπησης του Θεού 
9. Το κήρυγμα και τα θαύματα του Χριστού μέσα από τη λατρεία 
10. «Προσκυνούμεν σου τα Πάθη Χριστέ..» 
11. Η Ανάσταση του Χριστού 
14. Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος 
15. Συναγμένοι στη Θεία Ευχαριστία: η ουσία της Εκκλησίας 
16. Παναγία, η μητέρα του Χριστού 
18. Οι άγιες εικόνες: έκφραση της πίστης 
20. Κλήρος και λαός στη λατρεία 
21. Η είσοδος και ένταξη στη Εκκλησία: τα μυστήρια του Βαπτίσματος και του Χρίσματος. 
24. Το μυστήριο της Μετάνοιας 
27. Η ενότητα σώματος και ψυχής: το μυστήριο του Ευχελαίου 
29. Οι λειτουργικές περίοδοι του Τριωδίου… 
32. Η θέση των λαϊκών στη σύγχρονη λατρεία… 

Ξένη Γλώσσα 
 Για την Α΄ τάξη Ημερησίου ΕΠΑ.Λ. ισχύουν όσα αναφέρονται στις Οδηγίες διδασκαλίας του μαθήματος (βλ. εγκύκλιο υπ’ αριθ. πρωτ. 145836/Γ2/09-10-2013 της Δ/νσης Σπουδών Δ/θμιας Εκπ/σης - Τμήμα Β΄ -Υ.ΠΑΙ.Θ). 

Εσπερινά ΕΠΑ.Λ. 

Νέα Ελληνική Γλώσσα 
Για την Α΄ τάξη Εσπερινού ΕΠΑ.Λ ισχύουν όσα αναφέρονται στις Οδηγίες διδασκαλίας του μαθήματος (βλ. εγκύκλιο υπ’ αριθ. πρωτ. 145836/Γ2/9-10-2013 της Δ/νσης Σπουδών Δ/θμιας Εκπ/σης - Τμήμα Β΄ -Υ.ΠΑΙ.Θ.). 

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία 
Στην εξεταστέα ύλη της Α΄ τάξης Εσπερινού ΕΠΑ.Λ περιλαμβάνονται μόνο δύο θεματικές Ενότητες: α) Τα φύλα στη Λογοτεχνία, β) Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση. Κατά τα λοιπά ισχύουν όσα αναφέρονται στις Οδηγίες διδασκαλίας του μαθήματος (βλ. εγκύκλιο υπ’ αριθ. πρωτ. 145836/Γ2/9-10-2013 της Δ/νσης Σπουδών Δ/θμιας Εκπ/σης - Τμήμα Β΄ -Υ.ΠΑΙ.Θ.). 

Μαθηματικά 
1. ΑΛΓΕΒΡΑ 
Από την εξεταστέα ύλη της Α΄ τάξης Εσπερινού ΕΠΑΛ , όπως έχει οριστεί με την 145844/Γ2/09-10-2013 εγκύκλιο, αφαιρείται το 7ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ: «Μελέτη Βασικών Συναρτήσεων». 
2. ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ 
Από την εξεταστέα ύλη της Α΄ τάξης Εσπερινού ΕΠΑ.Λ., όπως έχει οριστεί με την 145844/Γ2/09-10-2013 εγκύκλιο, αφαιρούνται οι ΑΠΟΔΕΙΞΕΙΣ των παρακάτω ΘΕΩΡΗΜΑΤΩΝ - ΠΟΡΙΣΜΑΤΩΝ – ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ: 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο
Το θεώρημα 3 της παραγράφου 3.6 στη σελίδα 44 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4ο
 1. Η Πρόταση Ι της παραγράφου 4.2 στη σελίδα 77 
 2. Η πρόταση ΙV της παραγράφου 4.2 στη σελίδα 78 
 3. Το Πόρισμα της παραγράφου 4.8 στη σελίδα 85 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5ο
 1. Οι προτάσεις «Kριτήρια για παραλληλόγραμμα» της παραγράφου 5.2 στη σελίδα 98-99. 
 2. Η Πρόταση «Κριτήρια για να είναι ένα τετράπλευρο ορθογώνιο» της παραγράφου 5.3 στη σελίδα 101. 
 3. Η Πρόταση «Κριτήρια για να είναι ένα τετράπλευρο ρόμβος » της παραγράφου 5.4 στη σελίδα 102. 
 4. Το Θεώρημα ΙΙ της παραγράφου 5.9 στη σελίδα 109. 
 5. Το Θεώρημα και το Πόρισμα της παραγράφου 5.10 στη σελίδα 112. 

Φυσική 
Από την εξεταστέα ύλη της Α΄ τάξης εσπερινού ΕΠΑΛ, όπως έχει οριστεί με την 153077/Γ2/18-10-2013 εγκύκλιο, αφαιρείται το κεφάλαιο “2.2 Διατήρηση της ολικής ενέργειας και υποβάθμιση της ενέργειας ”. Τα ένθετα του βιβλίου δεν αποτελούν εξεταστέα ύλη. 
Χημεία 
Για την Α΄ τάξη Εσπερινού ΕΠΑ.Λ. η εξεταστέα ύλη ορίζεται ως εξής: ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ (3 ΩΡΕΣ) 
1.3. «Δομικά σωματίδια της ύλης – Δομή του ατόμου – Ατομικός αριθμός – Μαζικός αριθμός – Ισότοπα». 
Από την παράγραφο 1.5.: «Ταξινόμηση της ύλης – Διαλύματα – Περιεκτικότητες διαλυμάτων – Διαλυτότητα» να διδαχθεί η υποενότητα «Διαλύματα – Περιεκτικότητες διαλυμάτων» (σελ. 20 και 21). 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ – ΔΕΣΜΟΙ (12 ΩΡΕΣ) 
2.1 «Ηλεκτρονική δομή των ατόμων». 
Από την παράγραφο 2.3.: «Γενικά για το χημικό δεσμό. – Παράγοντες που καθορίζουν τη χημική συμπεριφορά του ατόμου. Είδη χημικών δεσμών» να διδαχθούν οι υποενότητες:  Τι είναι ο χημικός δεσμός, Παράγοντες που καθορίζουν τη χημική 
συμπεριφορά των ατόμων, Ηλεκτρόνια σθένους, Ατομική ακτίνα, Ιοντικός δεσμός, (σελ. 52 – 57). 
 Ομοιοπολικός δεσμός (σελ 58-60). 
Από την παράγραφο 2.4.: «Η γλώσσα της χημείας- Αριθμός Οξείδωσης- Γραφή χημικών τύπων και Εισαγωγή στην Ονοματολογία» να διδαχθούν οι υποενότητες: 
 Εισαγωγή 
 Χημικά σύμβολα, το αλφαβητάρι της χημείας. 
 Χημικοί τύποι ενώσεων, το λεξιλόγιο της χημείας. 
 Οι τύποι των ιόντων και οι ονομασίες τους. Από τον πίνακα 2.4 να διδαχθεί μόνο η πρώτη στήλη. 
 Αριθμός οξείδωσης: Να διδαχθεί μόνο ο ορισμός και ο πίνακας 2.5. 
 Γραφή μοριακών τύπων ανόργανων χημικών ενώσεων. 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ (6 ΩΡΕΣ) 
Από την παράγραφο 3.1.: «Χημικές αντιδράσεις» να διδαχθούν οι υποενότητες: 
 «Χημικές αντιδράσεις, Πώς συμβολίζονται οι χημικές αντιδράσεις, » (σελ. 83 – 84) 
 Από την υποενότητα «Μερικά είδη χημικών αντιδράσεων» να διδαχθούν μόνο οι μεταθετικές αντιδράσεις (σελ. 90-92). 
Εργαστηριακή άσκηση: 
Να πραγματοποιηθεί το Πείραμα «Χημικές αντιδράσεις και ποιοτική ανάλυση ιόντων». 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΣΤΟΙΧΕΙΟΜΕΤΡΙΑ (6 ΩΡΕΣ). 
4.1. «Βασικές έννοιες για τους χημικούς υπολογισμούς: σχετική ατομική μάζα, σχετική μοριακή μάζα, mol , αριθμός Avogadro, γραμμομοριακός όγκος». 
4.3 «Συγκέντρωση διαλύματος – αραίωση , ανάμειξη διαλυμάτων». 
Εργαστηριακή άσκηση: Να πραγματοποιηθεί το Πείραμα «Παρασκευή διαλύματος ορισμένης συγκέντρωσης – αραίωση διαλυμάτων». 
Τα παραρτήματα «Γνωρίζεις ότι…» στο τέλος κάθε κεφαλαίου δεν αποτελούν εξεταστέα ύλη. 

Ιστορία 
Η εξεταστέα ύλη στο μάθημα της Ιστορίας της Α΄ Τάξης Εσπερινού ΕΠΑ.Λ., με 
βάση το σχολικό βιβλίο Ιστορία Αρχαία και Μεσαιωνική, των Γ. Γρυντάκη, Γ. Δάλκου 
κ.ά., είναι η ακόλουθη: 
1. ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΑΪΚΩΝ ΑΝΑΚΤΟΡΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ-ΚΡΑΤΟΥΣ (σελ. 16-18) 
3. Η ΠΕΡΣΙΚΗ ΑΠΕΙΛΗ (σ. 33-35) 
4. ΑΘΗΝΑ ΚΑΙ ΣΠΑΡΤΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 479 π.Χ. (σ. 41-44) 
5. Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ (σ. 50-52) 
6. Ο ΚΛΑΣΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ/ Οι ρίζες της επιστήμης: από το μύθο στο λόγο (σ. 58-60) 
8. Ο ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ / Η ανάπτυξη της επιστήμης (σ.75-76) 
10. Η ΡΩΜΗ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΟΣΜΟΚΡΑΤΕΙΡΑ/ Η επέκταση προς την Ανατολή. Η Δημοκρατία καταλύεται (σ. 94) 
11. ΑΠΟ ΤΟ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΔΥΤΙΚΟΥ ΡΩΜΑΪΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ (σ. 100-102) 
14. ΟΙ ΠΡΩΤΟΙ ΑΙΩΝΕΣ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ (σ. 125-128) 
17. ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΓΑΛΕΙΟ ΣΤΗΝ ΠΤΩΣΗ (σ. 149-152) 
18. ΑΠΟ ΤΗ ΦΡΑΓΚΟΚΡΑΤΙΑ ΣΤΗΝ ΑΛΩΣΗ (σ. 158-160) 
Οι διδάσκοντες να ενημερωθούν ενυπόγραφα