Τετάρτη, 22 Οκτωβρίου 2014

Κυκλοφόρησε το καινούργιο τεύχος (Τόμ. 3, Τεύχος 1) του ηλεκτρονικού περιοδικού "Σύνθεσις"

Κυκλοφόρησε το καινούργιο τεύχος (Τόμ. 3, Τεύχος 1) του ηλεκτρονικού περιοδικού "ΣΥΝΘΕΣΙΣ" με  ενδιαφέρουσες μελέτες και Παράρτημα τα Πρακτικά του Συνεδρίου "Ο Αμβρόσιος Μεδιολάνων στη Χριστιανική Γραμματεία και Θεολογία".

Για τα περιεχόμενα βλ. http://ejournals.lib.auth.gr/synthesis

Εορτασμός επετείων 26ης και 28ης Οκτωβρίου

4ο Διεθνές Συνέδριο του Δικτύου για την Οικουμενική εκπαιδευση στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη (NELCEE

Δελτίο Τύπου
4ο Διεθνές Συνέδριο του Δικτύου για την Οικουμενική εκπαιδευση στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη (NELCEE)
Βίλνιους, Λιθουανία 15-16 Οκτωβρίου 2014

(Με τη συμμετοχή και το συντονισμό του επιστημονικού συνεργάτη της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου Νικολάου Ασπρούλη)
 
            Με ιδιαίτερη επιτυχία πραγματοποιήθηκε στις 15 και 16 Οκτωβρίου το 4ο Διεθνές Συνέδριο του Δικτύου για την Οικουμενική εκπαίδευση στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη (NELCEE), σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Ανθρωπιστικών Σπουδών (Βίλνιους, Λιθουανία) και το Ινστιτούτο Issa. Το γενικό θέμα του συνεδρίου ήταν «Η χριστιανική θεολογία σε μια νέα προοπτική: πρακτικά παραδείγματα, καινοτόμα πρότυπα και σύγχρονες προκλήσεις της οικουμενικής εκπαίδευσης και θεολογίας στην Κεντρική και την Ανατολική Ευρώπη. Η περίπτωση της έκδοσης του Orthodox Handbook on Ecumenism».
            Κατά τη διάρκεια της πρώτης μέρας του συνεδρίου τα μέλη του Δικτύου παρουσίασαν το καθένα, με αφετηρία τη δική του συνάφεια, τα πρόσφατα αποτελέσματα των ερευνών του γύρω από την οικουμενική εκπαίδευση. Η εναρκτήρια ομιλία δόθηκε από τον Καθ. Christo Lombaard (Πανεπιστήμιο της Νοτίου Αφρικής), έναν ειδικό στη θεολογική εκπαίδευση, ο οποίος βρέθηκε στο Βίλνιους με αφορμή μια σειρά διαλέξεων στο εκεί Πανεπιστήμιο, και ο οποίος μίλησε με θέμα «Η θεολογική εκπαίδευση στην Αφρική: σύγχρονα ζητήματα ή ανύπαρκτα ζητήματα για μια δια-συναφειακή σύγκριση». Η Laima Geikina (Πανεπιστήμιο της Ρίγα, Λετονία), μίλησε με θέμα «Η θέση της πρακτικής στις θεολογικές σπουδές. Οικουμενικές όψεις του θέματος», ενώ ο Alexei Bodrov (St. Andrew’s Orthodox Biblical Theological Institute, Μόσχα, Ρωσία), μίλησε με θέμα «Προβλήματα και προκλήσεις της θεολογικής εκπαίδευσης στη Ρωσία». Ο Stefan Constantinescu (Institute for Ecumenical Studies, Πανεπιστήμιο του Fribourg, Ελβετία), ανέπτυξε το θέμα «Εξελίξεις στην ομολογιακή, οικουμενική και θρησκευτική εκπαίδευση στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Το ελβετικό μοντέλο», ενώ ο Stefan Tobler (Institute of Ecumenical Research, IERS, Σιμπιού, Ρουμανία) μίλησε με θέμα «Ο Οικουμενισμός χρειάζεται την πνευματικότητα». Ο Péter Bala (Πανεπιστήμιο του Καρόλου της Μεταρρυθμισμένης Εκκλησίας, Βουδαπέστη, Ουγγαρία) ανέπτυξε το θέμα «Οικουμενικές όψεις στην εξηγητική της Καινής Διαθήκης» κι ο Stephen Garrett (Ινστιτούτο Issa, Βίλνιους, Λιθουανία) μίλησε με θέμα «Αληθινή φιλία: Μαθαίνοντας από τις οικουμενικές συζητήσεις ανάμεσα στον Karl Barth και τον Hans Urs von Balthasar». Τέλος η Olga Breskaya (Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Ανθρωπιστικών Σπουδών, Βίλνιους, Λιθουανία) ανέπτυξε το θέμα «Υπερβαίνοντας το αδιέξοδο: Κοινωνιολογικά και θεολογικά επιχειρήματα υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ανατολική Ευρώπη».
Η δεύτερη μέρα του συνεδρίου, μετά τις ομιλίες της Νatallia Vasilevich (Κέντρο Ecumena, Μινσκ, Λευκορωσία) που ανέπτυξε το θέμα «Ο δημόσιος λόγος της θρησκευτικής εκπαίδευσης στη Λευκορωσία: ομολογιακός, οικουμενικός ή πατριωτικός;», και του Oleg Bresky (Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Ανθρωπιστικών Σπουδών, Βίλνιους, Λιθουανία) που παρουσίασε το θέμα «Η διδασκαλία για τη θετική στάση της Εκκλησίας απέναντι στο σύγχρονο κόσμο, σύμφωνα με το κανονικό δίκαιο της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας», αφιερώθηκε στην παρουσίαση της πρόσφατης έκδοσης του τόμου Orthodox Handbook on Ecumenism. Resources for Theological Education (Volos Academy Publications in cooperation with WCC Publications and Regnum Books International, Oxford, Volos, 2014). Μετά από μια σύντομη παρουσίαση του τόμου από τον συντονιστή του Δικτύου για την Οικουμενική Εκπαίδευση στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη (NELCEE) και εκ των επιμελητών του τόμου Νικόλαο Ασπρούλη (Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών Βόλου), ακολούθησε μια δημιουργική συζήτηση για τη χρησιμότητα του έργου αυτού ως μέσου για την προώθηση της θεολογικής εκπαίδευσης στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη. Το συνέδριο ολοκληρώθηκε με μια σύντομη περιήγηση στην παλαιά πόλη του Βίλνιους και την τελική συνεδρία με τη συμμετοχή όλων των παρόντων μελών του Δικτύου, όπου συζητήθηκαν οι μελλοντικές προοπτικές και οι στόχοι του Δικτύου. Στο πλαίσιο της συνάντησης αυτής αποφασίστηκε να προωθηθεί από το Δίκτυο η έκδοση ενός τόμου για μια δια-χριστιανική προσέγγιση της θεολογικής εκπαίδευσης στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη.

Η ιδέα για το Δίκτυο NELCEE υπήρξε αποτέλεσμα μιας σειράς συνεδρίων που οργανώθηκαν από το Πρόγραμμα για την Οικουμενική Εκπαίδευση του ΠΣΕ (ETE), τη Συνέλευση Ευρωπαϊκών Εκκλησιών και την Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών Βόλου κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών με επίκεντρο το «Μέλλον της Οικουμενικής Θεολογικής Εκπαίδευσης στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη» (Αγ. Πετρούπολη, 26-29 Οκτωβρίου, 2003), (Βόλος, 9-11 Φεβρουαρίου 2007), (Μοναστήρι Sâmbăta, Ρουμανία, 24-28 Σεπτεμβρίου 2008).
            Ένα από τα αποτελέσματα της συνάντησης στη Ρουμανία ήταν η ίδρυση του Δικτύου για την Οικουμενική Εκπαίδευση στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, το συντονισμό του οποίου από το 2009 μέχρι τα τέλη του 2013 είχε αναλάβει το Institute for Ecumenical Research στο Σιμπιού της Ρουμανίας, υπό την καθοδήγηση αρχικά του Δρ. Ioan Ovidiu και στη συνέχεια του Δρ. Stefan Tobler. Κατά τη διάρκεια των ετών αυτών και σε συνέχεια της ιδρυτικής συνδιάσκεψης στο Μοναστήρι Sâmbăta της Ρουμανίας, έλαβαν χώρα δύο ακόμη διεθνείς συναντήσεις που εξέτασαν το μέλλον της χριστιανικής εκπαίδευσης στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, η πρώτη στην Πράγα τον Οκτώβριο του 2010 με θέμα «Η θρησκευτική εκπαίδευση στα σχολεία-ομολογιακή ή οικουμενική;» και η δεύτερη στο Ταλλίν της Εσθονίας, τον Οκτώβριο του 2012, με θέμα «Οι προκλήσεις της διδασκαλίας της οικουμενικής θεολογίας στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη».
            Μετά την τελευταία αυτή συνάντηση και κατά τη διάρκεια του δεύτερου εξαμήνου του 2013, μια σημαντική αλλαγή έλαβε χώρα όσον αφορά στο συντονισμό του Δικτύου. Μετά από πολλά χρόνια ενός ιδιαίτερα επιτυχούς συντονισμού από το Institute for Ecumenical Research του Σιμπίου, τα μέλη του Δικτύου αποφάσισαν να αναλάβει το συντονισμό του η Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών Βόλου, η οποία και υπήρξε, ήδη από το 2007, ένα από τα ιδρυτικά μέλη του Δικτύου. Την ευθύνη του συντονισμού ανέλαβε ο επιστημονικός συνεργάτης της Ακαδημίας, Νικόλαος Ασπρούλης, M Th.

Πηγή: http://www.acadimia.gr/content/view/560/1/lang,el/

Δευτέρα, 20 Οκτωβρίου 2014

Η Ορθόδοξη Εκκλησία απέναντι στο Big Bang

ΣΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ

Παραμερίζοντας τις χοντρές λωρίδες πλαστικού, που σε προδιαθέτουν για την είσοδό σου σε έναν εργαστηριακό χώρο, μπαίνεις μέσα στο τούνελ που οδηγεί στη συναρπαστική διαδραστική έκθεση του CERN. Με οθόνες αφής και βίντεο οι επισκέπτες μαθαίνουν για την ιστορία του σύμπαντος και το σωματίδιο Higgs, βλέπουν σε μινιατούρα τον επιταχυντή αδρονίων και «παίζουν» μέχρι και ποδόσφαιρο με τα σωματίδια στις διαδραστικές πλατφόρμες της έκθεσης.

Το μεγαλύτερο εργαστήριο σωματιδιακής φυσικής στον κόσμο ήρθε στη Θεσσαλονίκη για να κάνει γνωστά τα νέα ερευνητικά δεδομένα, που δίνουν ορισμένες απαντήσεις για το «πώς» δημιουργήθηκε το σύμπαν, δημιουργώντας την ίδια στιγμή περισσότερα ερωτήματα. Ηρθε όμως και για να «συνομιλήσει» με ακόμη μία επιστήμη νοηματοδότησης του κόσμου, τη θεολογία. «Το CERN είναι ένα παγκόσμιο εργαστήριο που προσφέρει χώρο για διάλογο και ανταλλαγή απόψεων. Θίγουμε θεμελιώδη ερωτήματα για την αρχή του κόσμου, τα οποία είναι κοντά στα όσα εξετάζουν η φιλοσοφία και η θεολογία», σημειώνει ο δρ Μανώλης Τσεσμελής, διευθυντής Διεθνών Σχέσεων του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πυρηνικών Ερευνών και καθηγητής Φυσικής του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης.

Η πρώτη φορά

Πρόκειται για την τρίτη «συνομιλία» που διοργανώνει το CERN με την επιστήμη της θεολογίας (οι προηγούμενες ήταν στη Νιόν της Σουηδίας το 2012 και στην Ντιβόν της Γαλλίας τον περασμένο Ιούνιο) και η πρώτη αποκλειστικά με την ορθόδοξη πίστη. «Η επιστήμη δεν θα μας πει ποτέ το “ποιος” και το “γιατί”. Θα μας λέει το “πώς” και το “πότε”. Είναι σημαντικό να βρούμε μια κοινή γλώσσα επικοινωνίας για να απαντήσουμε στα μεγάλα προβλήματα του κόσμου. Αν δεν υπάρξει διάλογος, θα υπάρξει φονταμενταλισμός», τονίζει ο κ. Τσεσμελής και ξεκαθαρίζει από την αρχή του συνεδρίου το στερεότυπο περί «σωματιδίου του Θεού», αναφερόμενος στο μποζόνιο Higgs, το οποίο όπως είπε, αποτελεί εφεύρημα του εκδότη του γνωστού βιβλίου του νομπελίστα φυσικού Λέον Λέντερμαν. «Ο ίδιος ήθελε να ονομάσει το βιβλίο The Goddamn Particle», υπογραμμίζει.

Ανατροπές

Το συνέδριο «Θεολογία και Σύγχρονη Φυσική» αγκάλιασε από την πρώτη στιγμή το Τμήμα Θεολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, το οποίο βρίσκεται σε μια εξωστρεφή τροχιά τα τελευταία χρόνια. Εχοντας στο ενεργητικό του τη διοργάνωση της Πολιτισμικής Κατάληψης (2012) και το περσινό συνέδριο «Εκκλησία και Αριστερά», το Τμήμα δεν διστάζει να θίξει θέματα που θεωρούνται ταμπού για τον χώρο της Εκκλησίας, ενώ παράλληλα έχει λάβει απόφαση ίδρυσης μουσουλμανικής κατεύθυνσης σπουδών. «Η συζήτηση σήμερα είναι αναγκαία γιατί ζούμε την πιο άγρια περίοδο φονταμενταλισμού της ελληνικής κοινωνίας, σε όλα τα επίπεδα: θεολογικό, πολιτικό, πολιτισμικό. Οταν δεν υπάρχει το όραμα πίσω από το οποίο θα συνταχθεί η κοινωνία, τη θέση του παίρνει ο φονταμενταλισμός», μας λέει ο πρόεδρος του Τμήματος Θεολογίας και καθηγητής Χρυσόστομος Σταμούλης και συμπληρώνει: «Πολλοί που ασχολούνται με το μυστήριο της εκκλησίας και με τη θεολογία έχουν, δυστυχώς, ελαχιστότατες γνώσεις. Αναπτύσσουν προσωπικές θεολογίες, οι οποίες είναι ιδεολογίες. Ο φονταμενταλισμός, όμως, έρχεται και στην επιστήμη, όταν εκείνη ισχυρίζεται ότι μπορεί να σώσει τον κόσμο. Ισως αυτό είναι το νόημα του πραγματικού διαλόγου, να βγάλουμε από τη συζήτηση τις μεσσιανικές διαδικασίες. Τους θεολόγους δεν τους αφορά ο τρόπος δημιουργίας του κόσμου και οι επιστήμονες που σκέπτονται δημιουργικά δεν ασχολούνται με το “ποιος” της δημιουργίας».

Στις επιστήμες η ανατροπή των υφιστάμενων δεδομένων από νέες ανακαλύψεις είναι κάτι φυσιολογικό και αυτό πρέπει να ισχύει και στην επιστήμη της θεολογίας, επισημαίνει ο κ. Σταμούλης, χωρίς να προκαλείται ανησυχία στους πιστούς. «Εάν έρθει σήμερα η φυσική επιστήμη και μας πει ότι ανατρέπονται όλα αυτά που περιγράφουν τα βιβλικά μας κείμενα για το “πώς”, θα απαντήσω όπως θα έλεγε και ο Μέγας Βασίλειος: “E, και; Χάνεται η πίστη μας; Ισχυρότερη γίνεται”. Πιστεύω ακράδαντα πως αν ο βιβλικός συγγραφέας έγραφε σήμερα τη Γένεση και ο Μέγας Βασίλειος την Εξαήμερό του, θα το έκαναν πολύ διαφορετικά. Και σήμερα η Εκκλησία έχει ανάγκη από μια νέα Εξαήμερο. Περιμένουμε τον νέο Μέγα Βασίλειο που θα τη γράψει», καταλήγει.
 
Ο Μέγας Βασίλειος και το μποζόνιο Higgs
Στην κατάμεστη αίθουσα του Ιστορικού Κέντρου Θεσσαλονίκης φοιτητές Θεολογίας, καθηγητές και απλός κόσμος ακούει με προσοχή την καθηγήτρια Φυσικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και επικεφαλής της πανεπιστημιακής αποστολής στον ανιχνευτή Atlas του CERN, Χαρά Πετρίδου, να εξηγεί τη διαδικασία των πειραματισμών που ακολούθησαν οι επιστήμονες για να επιβεβαιώσουν την ύπαρξη του μποζονίου Higgs. «Με εντυπωσίασε το ανοιχτό πνεύμα των περισσότερων συναδέλφων και με συγκίνησε η συμμετοχή του κόσμου και το ανοιχτό πνεύμα των διοργανωτών. Ο κόσμος ήθελε πραγματικά να ακούσει για τα επιστημονικά επιτεύγματα, να δούμε πού βρισκόμαστε», σημειώνει η κ. Πετρίδου.

Αναβάθμιση επιταχυντή

Αυτή την περίοδο ολοκληρώνεται η αναβάθμιση του επιταχυντή και θα λειτουργήσει ξανά από την αρχή του νέου έτους, με την ενέργεια της σύγκρουσης των σωματιδίων να έχει αυξηθεί από 8 TeV σε 13 TeV για να μελετηθεί καλύτερα το σωματίδιο Higgs.

Ο ανιχνευτής μιονίων, τμήμα του οποίου κατασκεύασε η ομάδα του ΑΠΘ σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Αθηνών και το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, έπαιξε σημαντικό ρόλο στην ανακάλυψη του σωματιδίου Higgs, καθώς τα μιόνια είναι ένας από τους τρόπους διάσπασης του σωματιδίου. «Η ομάδα μας τώρα συμμετέχει στην αναβάθμιση του ανιχνευτή Atlas που θα ολοκληρωθεί το 2018», υπογραμμίζει η κ. Πετρίδου.

Η σχέση πάντως της επιστήμης και της θεολογίας δεν είναι καθόλου νέα, σύμφωνα με τον αρχιμανδρίτη Ειρηναίο Δεληδήμο. Ο Μέγας Βασίλειος, όπως τόνισε στην εισήγησή του, προτρέπει στην Εξαήμερο προς την επιστημονική έρευνα καθώς αναφέρει ότι ο Θεός «αποσιώπησε» ορισμένα στοιχεία της δημιουργίας για να «γυμναστεί» ο νους του ανθρώπου και να τα ανακαλύψει μόνος του. «Οι ακραίοι θρήσκοι και οι ακραίοι άθεοι συναντώνται σε ένα πράγμα: ότι επιστήμη και Θεός είναι ασυμβίβαστα. Αυτό όμως δεν ισχύει ούτε για τους Πατέρες της Εκκλησίας ούτε στις πραγματικές ανακαλύψεις της επιστήμης. Η συνεργασία επιστήμης και θεολογίας μπορεί να μεταδώσει γνώση στην κοινωνία, αφού ξεπεραστούν οι προκαταλήψεις και από τις δύο πλευρές», σημειώνει.

Περισσότεροι από χίλιοι μαθητές της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και δεκάδες φοιτητές ελληνικών πανεπιστημίων επισκέπτονται κάθε χρόνο τις εγκαταστάσεις του CERN στη Γενεύη, μας λέει ο κ. Τσεσμελής, υπερήφανος που η Ελλάδα έχει πολύ μεγάλη παρουσία στον Οργανισμό. Ενδεχομένως, η επόμενη αποστολή να περιλαμβάνει και τους πρώτους φοιτητές Θεολογίας και αυτό θα είναι μια σαφής ένδειξη ότι ο διάλογος δεν σταματά αλλά συνεχίζεται.
Εν αρχή...
Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν· πολλὰ ἀπεσιώπησεν, ὓδωρ, ἀέρα, πῦρ, τὰ ἐκ τούτων ἀπογεννώμενα πάθη· ἃ πάντα μὲν ὡς συμπληρωτικὰ τοῦ κόσμου συνυπέστη τῷ παντὶ δηλονότι· παρέλιπε δὲ ἡ ἱστορία, τὸν ἡμέτερον νοῦν γυμνάζουσα πρὸς ἐντρέχειαν, ἐξ ὀλίγων ἀφορμῶν παρεχομένη ἐπιλογίζεσθαι τὰ λειπόμενα.
Μέγας Βασίλειος,
Εξαήμερος, Ομιλία Β΄
 

Άρτος Ζωής: 2η διάλεξη: «Χριστιανισμός και διαθρησκειακές σχέσεις»

Το ίδρυμα «Άρτος Ζωής» στο πλαίσιο του κύκλου διαλέξεων με θέμα  «Η θρησκεία στον σύγχρονο κόσμο» έχει τη 2η διάλεξη στις  21 Οκτωβρίου 2014 ημέρα Τρίτη και ώρα 19:00

Το θέμα της 2ης διάλεξης είναι :
 
«Χριστιανισμός και διαθρησκειακές σχέσεις» 
 
Μέγαρο Μουσικής Αθηνών
Βασ. Σοφίας & Κόκκαλη
Αίθουσα MC2
Ελεύθερη είσοδος με δελτία προτεραιότητας.
Η διανομή των δελτίων αρχίζει στις 5:30 μ.μ.
Ομιλητής: Θανάσης Παπαθανασίου, δρ θεολογίας, αρχισυντάκτης του περιοδικού Σύναξη
Συντονίζει ο Σταύρος Ζουμπουλάκης, Πρόεδρος του Δ.Σ. του Ιδρύματος «Άρτος Ζωής»
Ποικίλα ρεύματα και ομάδες του χριστιανικού χώρου έχουν διαμορφώσει ένα μεγάλο εύρος σχέσεων με τις θρησκείες, από την απόρριψη και τη σύγκρουση μέχρι τη συνύπαρξη και την αναμέτρηση μέσα από τον διάλογο. Οι στάσεις αυτές εντοπίζονται, με διαφορετική ένταση, σε όλο τα διάβα της ιστορίας, ιδιαίτερα όμως ο σχετικός θεολογικός προβληματισμός αναπτύχθηκε τον 20ό αιώνα, οπότε και διαμορφώθηκε η λεγόμενη «θεολογία των θρησκειών», με πολλές συνηγορίες και πολλές αμφισβητήσεις. Βασικά ερωτήματα που έχουν αναδυθεί είναι, αν ο Χριστιανισμός χρειάζεται να εγκαταλείψει τις αξιώσεις του για την Αλήθεια προκειμένου να συνυπάρξει σήμερα με την ετεροδοξία σε ανοιχτές κοινωνίες, ή μήπως ακριβώς οι αξιώσεις του αυτές του δίνουν τη δυνατότητα (και τον επιφορτίζουν με το χρέος) μιας μαρτυρίας, η οποία ούτε αποσιωπά τις διαφορές, αλλά ούτε και υποκαθιστά τον ζωντανό Θεό.
Η εκδήλωση θα μεταδοθεί απευθείας μέσω Διαδικτύου από το Εθνικό Δίκτυο Έρευνας και Τεχνολογίας (Ε.Δ.Ε.Τ.). Η μετάδοση είναι ανοικτή σε όλο το κοινό. https://webcast.grnet.gr/
 
 
 

Δράσεις-εκδηλώσεις στο πλαίσιο του προγράμματος «Κοινωνικό Σχολείο» της Περειφεριακής Διεύθυνσης Α/βαθμιας & Β/βαθμιας Εκπαίδευσης Κεντρικής Μακεδονίας

Πορίσματα και Προτάσεις του Β΄ Πανελληνίου Συνεδρίου με θέμα «Οι άγνωστοι ΡΟΜΑ», στο Βόλο

Με μεγάλη επιτυχία πραγματοποιήθηκε το Σαββατοκύριακο 18-19/10, στο Συνεδριακό Κέντρο Θεσσαλίας το Β΄ Πανελλήνιο Συνέδριο Ποιμαντικής και Διακονίας Φυλακών, που διοργάνωσε ο Σύλλογος Συμπαραστάσεως Κρατουμένων «Ο Εσταυρωμένος» της Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος. Κεντρικό θέμα του Συνεδρίου ήταν «Οι άγνωστοι ΡΟΜΑ: διάλογος για την ταυτότητα, την εκπαίδευση και την κοινωνική τους ένταξη». Στο Συνέδριο παρέστησαν ο Σεβ. Μητροπολίτης Σισανίου & Σιατίστης κ. Παύλος, η Βουλευτής Μαγνησίας κ. Μαρίνα Χρυσοβελώνη, ο Αστυνομικός Δ/ντής Μαγνησίας κ. Ιωάννης Τόλιας, ο Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Βόλου κ. Λάζαρος Γαϊτάνης και πλήθος εθελοντών του Συλλόγου και εκπρόσωποι της κοινότητας των ΡΟΜΑ.
Την έναρξη του Συνεδρίου κήρυξε ο Σεβ. Μητροπολίτης Δημητριάδος κ. Ιγνάτιος, ο οποίος αναφέρθηκε στο έργο της Τοπικής Εκκλησίας στους ΡΟΜΑ, μέσω του «Εσταυρωμένου» και της ποδοσφαιρικής ομάδος «Δημητριάς», που αποσκοπεί στην ομαλή κοινωνική τους ένταξη και στην αποφυγή της παγίδας της παραβατικότητας.
Ο Πρόεδρος του Σ.Σ.Κ. «Ο Εσταυρωμένος», Πρωτ. Θεόδωρος Μπατάκας, στον χαιρετισμό του επεσήμανε ότι «Σας καλέσαμε, λοιπόν, με τη διάθεση να μαθητεύσουμε κοντά σας, να γίνουμε σοφότεροι μέσα στη δική σας εμπειρία και όλοι μαζί να αποκαταστήσουμε το ανθρώπινο πρόσωπο, όπου αυτό καταρρακώνεται από τις προσωπικές και συλλογικές αστοχίες. Έτσι, θα κατορθώσουμε να σταθούμε με σοβαρότητα και αίσθηση ευθύνης στους πόνους και τις θλίψεις, να κατατροπώσουμε τις παντοειδείς εναντιώσεις, να αρθούμε από τον πηλό και να περπατήσουμε στις κορυφογραμμές του κόσμου. Ό,τι σωθεί μέσα στην κοσμοχαλασιά που περνούμε, θα σωθεί χάρη στον ανθρωπισμό μας».
Ακολούθησαν εισηγήσεις από ειδικευμένους στο συγκεκριμένο και ευρύτερο κοινωνικό έργο Κληρικούς και λαϊκούς, επιστήμονες, Κοινωνικούς Λειτουργούς, αλλά και Ρομά, που ανέδειξαν όλες τις πτυχές του έργου τους για τους ΡΟΜΑ, αλλά και τις δυσκολίες σε θέματα εκπαίδευσης, παραβατικότητας, κοινωνικοποίησης κ. άλ.
Το απόγευμα της Κυριακής 19/10, στο Πν. Κέντρο της Ιεράς Μητροπόλεως, παρουσία του Σεβ. κ. Ιγνατίου, πραγματοποιήθηκε καλλιτεχνική εκδήλωση, κεντρικό ρόλο στην οποία είχε το 10ο Δημοτικό Σχολείο Αλιβερίου, με τους ΡΟΜΑ μαθητές του, που κατέπληξαν με τις δεξιότητες και τη ζωντάνια τους. Στο τέλος της εκδήλωσης παρουσιάστηκαν τα Πορίσματα και Προτάσεις του Συνεδρίου, που έχουν ως εξής:
ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ
ΤΟΥ Β΄ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ
ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ & ΔΙΑΚΟΝΙΑΣ ΦΥΛΑΚΩΝ
Θέμα: «ΟΙ ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΡΟΜΑ:
Διάλογος για την ταυτότητα, την εκπαίδευση και 
την κοινωνική τους ένταξη».
Το Συνέδριο αυτό, όπως και το πρώτο, πριν από τέσσερα χρόνια, είναι καρπός της αγάπης της Τοπικής μας Εκκλησίας για τα παιδιά της, και μια σπουδαία ευκαιρία μαθητείας για όλους εμάς που διακονούμε στο ποιμαντικό και κοινωνικό έργο  της.
Ο Εθελοντισμός  αναδεικνύεται ως ένα από τα πιο σημαντικά κινήματα των τελευταίων δεκαετιών σε ολόκληρο τον κόσμο, με βασικό χαρακτηριστικό την εκούσια προσφορά υπηρεσιών προς το κοινωνικό σύνολο και  τη στήριξη συνανθρώπων και σκοπών που απαιτεί η ανάγκη της στιγμής.
Σε αυτό το πνεύμα και στο όνομα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού κινούμενος και ο «Ε», αφιερώνει την εμπειρία και την αγάπη του, μακριά από κάθε τεχνητό διαχωριστικό σύνορο, σε κάθε χειμαζόμενο αδελφό. Οι Ρομά ανήκουν σε μία από τις κοινωνικές κατηγορίες που διακονεί, εδώ και είκοσι χρόνια περίπου, ο Σύλλογός μας, εντός και εκτός των φυλακών, παρέχοντας υλική και πνευματική στήριξη, αγωνιζόμενος να προλάβει κάθε κακοτοπιά. Αρνητικά στερεότυπα ερχόμενα από παλιά εξακολουθούν να τους καταδυναστεύουν μέχρι σήμερα. Αυτήν ακριβώς την αλλοιωμένη εικόνα θέλοντας να ανατρέψει ο «Ε» και να επιτύχει την οριστική και καθολική ένταξή τους στην κοινότητα, διοργάνωσε αυτό το Συνέδριο. Κάλεσε ειδικούς που  μας μετάγγισαν υπεύθυνα την επιστημονική τους γνώση και πρότειναν καίριες λύσεις σε κάθε δυσχέρεια που προκύπτει και αναστέλλει το έργο του.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
  1. Η πλειονότητα των εισηγητών διαπιστώνει προβλήματα επικοινωνίας. Οι Κοινωνικές Υπηρεσίες δηλώνουν δυσκολία κατά την επαφή μαζί τους, καθώς ορισμένοι από αυτούς, ένεκα της  απαιδευσίας και της κοινωνικής περιφρόνησης, συμπεριφέρονται με πονηρία, αγένεια και απαιτητικότητα. Από την άλλη, πάρα πολλοί άλλοι Ρομά, όπως οι διαμεσολαβητές που μίλησαν στο συνέδριο, αγωνίζονται με αυταπάρνηση και προσωπικό κόστος να αλλάξουν κακές νοοτροπίες εμπεδωμένες παλαιόθεν και να γλυκάνουν το πνεύμα των πιο ατίθασων από αυτούς.
  2. Η Εκκλησία της Ελλάδος, με φορείς όπως ο «Εσταυρωμένος», «Ο Φάρος του Κόσμου» και η «Κιβωτός του Κόσμου», προσπαθεί να οδηγήσει  τα παιδιά των Ρομά στα σχολεία και να τα βοηθήσει  να αγαπήσουν τα γράμματα, καθώς πολλές οικογένειες, λόγω των συχνών μετακινήσεων, αδυνατούν να προσφέρουν στα τέκνα τους σταθερό σχολικό περιβάλλον.  Χρειάστηκε υπομονή και επιμονή για να προσεγγίσει  τους Ρομά και να κερδίσει την εμπιστοσύνη τους. Υιοθέτησε τη δραστική παρέμβαση με πράξεις και παραδείγματα και δεν περιορίστηκε σε συμβουλές και παραινέσεις. Μας παρηγορεί, πάντως, το γεγονός ότι η σχολική διαρροή χρόνο με τον χρόνο μειώνεται. Επίσης, εξαιρετικά ελπιδοφόρο νέο αποτελεί η όλο και διευρυνόμενη παρουσία νέων Ρομά στο Πανεπιστήμιο, την Πολιτική ζωή και την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Είχαμε χτες τη χαρά να γνωρίσουμε κάποιους από τους νέους αυτούς και να οικοδομηθούμε από το παράδειγμά τους.
  3. Δεδομένου ότι στην περίπτωσή τους η εξεύρεση νόμιμης βιοποριστικής εργασίας είναι εξαιρετικά δύσκολη έως απίθανη, και δοθέντος, επίσης, σύμφωνα με τον Θεόκριτο, ότι «πενία τέχνας κατεργάζεται», συχνά στις οικογένειες Ρομά υπάρχουν μέλη έγκλειστα σε κάποιο από τα σωφρονιστικά καταστήματα της χώρας μας. Τα νέα τσιγγανόπουλα έχουν συχνά ένα αρνητικό πρότυπο μπροστά τους. Άλλοτε, πάλι, επειδή οι γονείς τους ασκούν τα πατροπαράδοτα επαγγέλματα, όπως γυρολόγοι, μικροπωλητές ή έμποροι σε λαϊκές αγορές, θεωρούν πως και η δική τους επαγγελματική αποκατάσταση θα είναι η αντίστοιχη. Αυτό πρέπει να αλλάξει και αγωνίζονται προς αυτή την κατεύθυνση οι Εκπαιδευτικοί σε όλα τα μειονοτικά, διαπολιτισμικά και συμβατικά σχολεία.
  4. Άλλη κακή νοοτροπία, ερχόμενη από παλιά, θέλει σε κάποιες οικογένειες τα κορίτσια  κλεισμένα στο σπίτι και αποκλεισμένα από την εκπαίδευση. Η μόνη έξοδος διαφυγής για αυτά τα κορίτσια είναι ο γάμος στην άγουρη ηλικία των δώδεκα, δεκατριών, δεκατεσσάρων, στην καλύτερη περίπτωση, ετών με κάποιο, συνήθως λίγο μεγαλύτερο, επίσης ανήλικο παλικάρι. Η κατάστασή τους, όμως, δεν αλλάζει πραγματικά. Κι αυτές μένουν μόνες, αμόρφωτες, ανεπάγγελτες. Εξαιρετική συμβολή στην παρώθηση των γυναικών Ρομά στην εκπαίδευση είναι άλλες κοπέλες της κοινότητάς τους που με τη στήριξη φωτισμένων γονέων και δασκάλων έσπασαν τα στερεότυπα και άνοιξαν τους ορίζοντές τους για το καλό το δικό τους και της νέας γενιάς.
  5. Φωτεινό παράδειγμα ευαισθητοποίησης και δραστηριοποίησης στην ίδια την κοινότητα Ρομά είναι ο Γυναικείος Σύλλογος Δενδροποτάμου, που ιδρύθηκε το 2002. Με επιμονή, αφοσίωση και συνέπεια, παρά τις δυσκολίες που προβάλλει το στενό και ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον, στηρίζει τη γυναίκα Τσιγγάνα και ωθεί τα παιδιά στην Εκπαίδευση.
  6. Όλοι οι ομιλητές επισήμαναν την διαχρονικά πλημμελή απουσία του Κράτους στην αποδοχή και ένταξη των Ρομά στην κοινωνία. Το Εκπαιδευτικό σύστημα δεν ενθαρρύνει πάντα με τις υπάρχουσες δομές ούτε τους Εκπαιδευτικούς, αλλά  ούτε και τους μαθητές για τη συνέχιση και  ολοκλήρωση των σπουδών τους.
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
  1. Τονίστηκε η ανάγκη για συστηματική εκπαίδευση και επαγγελματική κατάρτιση. Για την αντιμετώπιση της σχολικής διαρροής στα παιδιά Ρομά, στο πλαίσιο μίας ολιστικής/συνεκτικής προσέγγισης του ζητήματος, είναι σημαντικό να δημιουργηθούν σταθερές υποστηρικτικές δομές και υπηρεσίες που θα αναζητήσουν λύσεις στα διαφορετικά κοινωνικά και οικογενειακά προβλήματα που αντιμετωπίζουν και τα οποία λειτουργούν αποτρεπτικά στην τακτική φοίτησή τους. Η αντιμετώπιση της μαθητικής διαρροής προϋποθέτει, επίσης, την ισότιμη επικοινωνία και συνεργασία του σχολείου και της οικογένειας, την ενεργητική εμπλοκή των παιδιών στη μαθησιακή διαδικασία, την αναγνώριση των αντιλήψεων, των γνώσεων και των αξιών τους στη συνολική εκπαιδευτική εμπειρία. Το κυριότερο: το σχολείο μπορεί να μετατραπεί σε ένα δικό τους περιβάλλον που αγαπούν και στο οποίο θέλουν να βρίσκονται συχνά, όταν θα ανταποκρίνεται πραγματικά στις ανάγκες τους.
  1. Επιβάλλεται η συλλογική δράση όλων των φορέων. Συγκεκριμένα, προτάθηκε από τον Μητροπολίτη Δημητριάδος κ. κ. Ιγνάτιο η σύσταση Συμβουλίου με τη συνεργασία της Τοπικής Εκκλησίας, του Δήμου και του Πανεπιστημίου, με τη διαμεσολάβηση εκπροσώπων Ρομά.
  2. Οφείλουμε να σεβόμαστε τη πολιτιστική τους ιδιαιτερότητα και τη γλώσσα τους. Εστιάζοντας στην επαφή της τσιγγάνικης με την ελληνική, είναι φανερή η μεγάλη επιρροή της ελληνικής τόσο σε λεξιλογικό όσο και σε μορφολογικό επίπεδο. Υπάρχουν πολλά δάνεια και αντιδάνεια.
  3. Ενίσχυση της πρόσβασης και φοίτησης στην προσχολική αγωγή.
  4. Ενίσχυση της πρόσβασης στα Κέντρα Εκπαίδευσης Ενηλίκων και στα Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας
  5. Επιμόρφωση εκπαιδευτικών.
  6. Παροχή Ψυχοκοινωνικής Στήριξης. Στόχος της δράσης είναι η συνεργασία ψυχολόγων και σχολείου προκειμένου να λάβουν την απαραίτητη ψυχοκοινωνική στήριξη οι μαθητές και γενικότερα να βελτιωθεί η δυναμική του σχολείου.
  7. ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑ. Η δράση δημοσιότητας αφορά σε ενέργειες διάχυσης της υλοποίησης και των αποτελεσμάτων της παρέμβασης προς την ευρύτερη κοινότητα κυρίως σε τοπικό αλλά και σε εθνικό επίπεδο.
  8. Θα κλείσουμε με τον λόγο του Σεβ.  Μητροπολίτου Σισανίου & Σιατίστης κ. Παύλου, ο οποίος συμμετείχε ενεργά στις εργασίες του Συνεδρίου: «Ίσως οι ρομά είναι οι κρυμμένοι Χριστοί στην κοινωνία μας. Η στάση μας απέναντί  τους  δοκιμάζει τα εσώτερα της καρδιάς μας και την ποιότητά μας».
Πηγή: ΑΜΕΝ