Δευτέρα, 2 Μαΐου 2016

Μητροπολίτης Διοκλείας Κάλλιστος Ware, Ο θάνατος ως νίκη

Ο θάνατος του Χριστού πάνω στο Σταυρό δεν είναι μια αποτυχία που αποκαταστάθηκε κάπως μετά την Ανάστασή του. Ο ίδιος ο θάνατος πάνω στο Σταυρό είναι μια νίκη. Νίκη τίνος πράγματος; Μόνο μια απάντηση μπορεί να υπάρξει: Η νίκη της οδυνώμενης αγάπης. «Κραταιά ως θάνατος αγάπη… ύδωρ πολύ ού δυνήσεται σβέσαι την αγάπην» (Άσμα Ασμ. 8, 6-7). Ο Σταυρός μας δείχνει μιαν αγάπη που είναι δυνατή σαν το θάνατο, μιαν αγάπη ακόμη πιο δυνατή.

Ο αγ. Ιωάννης κάνει την εισαγωγή της διήγησής του για το Μυστικό Δείπνο και το Πάθος μ’ αυτα τα λόγια : «…αγαπήσας τους ιδίους τους εν τω κόσμω, εις τέλος ηγάπησεν αυτούς» (Ιω. 13, 1). Το ελληνικό κείμενο λέει εις τέλος, που σημαίνει «ως το τέλος», «ως το έσχατο σημείο». Κι αυτή η λέξη τέλος επαναλαμβάνεται αργότερα στην τελευταία κραυγή του Χριστού πάνω στο Σταυρό: «Τετέλεσται» (Ιω. 19, 30). Αυτό πρέπει να εννοηθεί όχι σαν κραυγή αυτοεγκατάλειψης ή απόγνωσης, αλλά σαν κραυγή νίκης: Τελείωσε, κατορθώθηκε, εκπληρώθηκε!


Τί έκπληρώθηκε; Απαντάμε:

Το έργο της οδυνώμενης αγάπης, η νίκη της αγάπης πάνω στο μίσος. Ο Ιησούς, ο Θεός μας, αγάπησε τους δικούς του ως το έσχατο σημείο. Από αγάπη δημιούργησε τον κόσμο, από αγάπη γεννήθηκε σαν άνθρωπος μέσα σ’ αυτό τον κόσμο, από αγάπη πήρε πάνω του τη διασπασμένη ανθρώπινη φύση μας και την έκανε δική του. Από αγάπη ταυτίστηκε μ’ όλη μας την απελπισία. Από αγάπη πρόσφερε τον εαυτό του θυσία, διαλέγοντας στη Γεθσημανή να πάει εκούσια προς το Πάθος του: «…την ψυχήν μου τίθημι υπέρ των προβάτων…. ουδείς αίρει αυτήν απ’ εμού, αλλ’ εγώ τίθημι αυτήν απ’ εμαυτού» (Ίω. 10:15, 18). Ήταν θεληματική αγάπη κι όχι καταναγκασμός αυτό που έφερε τον Ιησού στο θάνατό του. Στην Αγωνία του μέσα στον κήπο και στη Σταύρωσή του οι σκοτεινές δυνάμεις του επιτίθενται μ’ όλη τους την ορμή, αλλά δεν μπορούν ν’ αλλάξουν τη συμπόνια του σε μίσος· δεν μπορούν να εμποδίσουν την αγάπη του να συνεχίσει να είναι η ίδια. Η αγάπη του δοκιμάζεται ως το έσχατο σημείο, αλλά δεν καταπνίγεται. «Το φώς εν τη σκοτία φαίνει, και η σκοτία αυτό ου κατέλαβεν» (Ίω. 1, 5). Στη νίκη του Χριστού πάνω στο Σταυρό θα μπορούσαμε να εφαρμόσουμε τα λόγια που ειπώθηκαν από κάποιο Ρώσο ιερέα, όταν απελευθερώθηκε από το στρατόπεδο συγκεντρώσεως: «Ο πόνος έχει καταστρέψει τα πάντα. Ένα μόνο πράγμα έχει μείνει σταθερό, η αγάπη».

Ο Σταυρός σαν νίκη μας θέτει το παράδοξο της παντοδυναμίας της αγάπης. Ο Dostoevsky πλησιάζει την αληθινή έννοια της νίκης του Χριστού με μερικά λόγια, που βάζει στο στόμα του στάρετς Ζωσιμά:

Μπροστά σε μερικές σκέψεις ο άνθρωπος στέκεται μπερδεμένος, ιδίως μπροστά στη θέα της ανθρώπινης αμαρτίας, και αναρωτιέται αν θα την πολεμήσει με βία ή με ταπεινή αγάπη.

Πάντα ν’ αποφασίζεις: «Θα την πολεμήσω με ταπεινή αγάπη». Αν αποφασίσεις πάνω σ’ αυτό μια για πάντα, μπορείς να κατακτήσεις ολόκληρο τον κόσμο. Η γεμάτη αγάπη ταπείνωση είναι μια τρομερή δύναμη: είναι το πιο δυνατό απ’ όλα τα πράγματα και δεν υπάρχει τίποτε άλλο σαν κι αυτή.

Η γεμάτη αγάπη ταπείνωση είναι μια τρομερή δύναμη· όποτε θυσιάζουμε κάτι ή υποφέρουμε όχι μ’ αίσθηση επαναστατικης πίκρας, αλλά με τη θέλησή μας και από αγάπη, αυτό μας κάνει πιο δυνατούς κι όχι πιο αδύνατους. Αυτό συμβαίνει προπάντων στην περίπτωση του Ιησού Χριστού. «Η αδυναμία του ήταν από δύναμη», λέει ο αγ. Αυγουστίνος. Η δύναμη του Θεού φαίνεται όχι τόσο πολύ μέσα στη δημιουργία του κόσμου ή μέσα στα θαύματά του, όσο στο γεγονός ότι από αγάπη ο Θεός «εκένωσεν εαυτόν» (Φιλ. 2, 7), πρόσφερε τον εαυτό του με γενναιόδωρη αυτοδιάθεση, με τη δική του ελεύθερη εκλογή συγκατανεύοντας να υποφέρει και να πεθάνει. Κι αυτό το άδειασμα του εαυτού είναι συνάμα μία πλήρωση: η κένωση είναι πλήρωση. Ο Θεός δεν είναι ποτέ τόσο δυνατός, όσο όταν βρίσκεται στην έσχατη αδυναμία.

Η αγάπη και το μίσος δεν είναι απλώς υποκειμενικά συναισθήματα που επηρεάζουν το εσωτερικό σύμπαν αυτών που τα αισθάνονται, αλλά είναι και αντικειμενικές δυνάμεις που αλλάζουν τον κόσμο έξω από μας. Αγαπώντας ή μισώντας τόν αλλο, τον κάνω, ως ένα σημείο, να γίνει αυτό που εγώ βλέπω μέσα του. Όχι μόνο για τον εαυτό μου, αλλά και για τις ζωές όλων γύρω μου, η αγάπη μου είναι δημιουργική, έτσι όπως το μίσος μου είναι καταστροφικό. Κι αν αυτό αληθεύει για τη δική μου αγάπη, αληθεύει σε ασύγκριτα μεγαλύτερη έκταση για την αγάπη του Χριστού. Η νίκη της γεμάτης πόνο αγάπης του πάνω στο Σταυρό δεν είναι απλώς ένα παράδειγμα για μένα που μου δείχνει τι θα μπορούσα να πετύχω εγώ ο ίδιος αν μπορούσα να τον μιμηθώ με τις δικές μου δυνάμεις. Πολύ περισσότερο απ’ αυτό, η πονεμένη του αγάπη έχει πάνω μου ένα δημιουργικό αποτέλεσμα, μεταμορφώνοντας την καρδιά μου και τη θέλησή μου, ελευθερώνοντάς με από τα δεσμά, ολοκληρώνοντάς με, κάνοντας δυνατό για μένα ν’ αγαπώ μ’ ένα τρόπο που θα ήταν τελείως πέρ’ από τις δυνάμεις μου, αν πρώτα δεν είχ’ αγαπηθεί απ’ αυτόν. Γιατι μέσα στην αγάπη ταυτίστηκε μαζί μου· και η νίκη του είναι νίκη μου. Κι έτσι ο θάνατος του Χριστού πάνω στο Σταυρό είναι πράγματι, όπως τον περιγράφει η Λειτουργία του Μ. Βασιλείου, ένας «ζωοποιός θάνατος».

Επομένως η οδύνη του Χριστού και ο θάνατος έχουν αντικειμενική αξία· έκανε για μας κάτι που θάμασταν τελείως ανίκανοι να κάνουμε δίχως αυτόν. Ταυτόχρονα δεν θάπρεπε να λέμε ότι ο Χριστός υπέφερε «αντί για μας», αλλ’ ότι υπέφερε για χάρη μας. Ο Υιός του Θεού υπέφερε «έως θανάτου», όχι για ν’ απαλλαγούμ’ εμείς απ’ την οδύνη, αλλά για νάναι η οδύνη μας σαν τη δική του. Ο Χριστός δεν μας προσφέρει ένα δρόμο που παρακάμπτει την οδύνη, αλλά ένα δρόμο μέσα απ’ αυτήν· όχι υποκατάσταση, άλλα λυτρωτική συμπόρευση.

Για περισσότερα στο : ΠΕΜΠΤΟΥΣΙΑ

Πρωτοπρ. Ιωάννης Σκιαδαρέσης (Καθηγητής Α.Π.Θ.), Τὸ πάθος τοῦ Χριστοῦ, ὁ σταυρός του καὶ ἐμεῖς

Τὸ πάθος τοῦ Χριστοῦ εἶναι μυστήριο[1] ὑπὲρ«κατάληψιν». Τὸ προσεγγίζεις πιὸ πολὺ μὲ τὴ σιωπὴ παρὰ μὲ «τὸν ἀνθρώπινο λόγο». Ὡστόσο, κάτι λίγα«μυστικῶς» μπορεῖς νὰ ψελλίσεις γι’ αὐτό, ὅπως τὸ ὅτι ξεκινάει ἀπὸ τὴν ἄχρονη αἰωνιότητα καὶ βυθίζεται στὸ ἀτελεύτητο ἐσχατολογικό της μέλλον, ὅτι ὁ σταυρὸς τοῦ Κυρίου ἦταν πολυδιάστατος καὶ τέλος ὅτι ὁ Χριστὸς ἄφησε ἕνα μερίδιο δικῆς μας μετοχῆς στὸ σταυρὸ τὸ δικό του. Αὐτὲς τὶς σκέψεις νὰ ἀναπτύξουμε λιγάκι, στὸ χῶρο ποὺ ἔχουμε στὴ διάθεσή μας.

α. Ὑπεριστορικότητα τοῦ πάθους

Ἡ ἄποψη γιὰ τὴν ἱστορικὴ ἀλλὰ καὶ ὑπεριστορικὴ διάσταση τοῦ πάθους τοῦ Χριστοῦ φαίνεται κάπως καινοτόμα. Στὴν οὐσία ὅμως δὲν εἶναι. Ἴσως εἶναι δυσπρόσιτη στὴν ἀνθρώπινη σκέψη μας. Ὄχι ὅμως παντελῶς ἀπρόσιτη. Καὶ κατ’ ἀρχὴν, ὡς πρὸς τὴν ἀφετηρία τῆς ἰδέας γιὰ τὸ πάθος καὶ τὴ θυσία τοῦ Κυρίου, θὰ πρέπει νὰ τὴν ἀναζητήσουμε μέσα στὴν ἄχρονη αἰωνιότητα. Ἀφήνω τὶς ἄλλες μαρτυρίες τῆς Κ. Διαθήκης[2] καὶ ὑπενθυμίζω μόνο τὴν Α΄ Πέτρου καὶ τὴν Ἀποκάλυψη τοῦ Ἰωάννη, ποὺ ἀνάγουν τὴν ἀφετηρία αὐτὴ στὴν πρὶν τῆς δημιουργίας αἰωνιότητα. Στὴν Α’ Πέτρου[3] διαβάζουμε ὅτι:

«ἡ θυσία τοῦ Χριστοῦ εἶχε προκαθοριστεῖ

πρὶν ἀπὸ τὴ δημιουργία τοῦ κόσμου,

φανερώθηκε ὅμως, γιὰ χάρη τῶν ἀνθρώπων,

τὰ τελευταῖα χρόνια»·

στὴν δὲ Ἀποκάλυψη[4], ἀκοῦμε τὸν Ἰωάννη νὰ λέει:

«Τὸ θηρίο (ἐννοεῖ τὸν αὐτοθεοποιημένο αὺτοκράτορα)

θὰ προσκυνήσουν ὅλοι οἱ κάτοικοι τῆς γῆς,

ποὺ τὸ ὄνομά τους δὲ γράφτηκε στὸ βιβλίο τῆς ζωῆς

τοῦ σφαγμένου Ἀρνίου ἀπὸ καταβολῆς κόσμου».

Στὴν Καινή Διαθήκη παράλληλα βλέπουμε τὴν ἀγωνία (τὸν μετὰ τὴ θυσία δηλαδὴ σταυρὸ τοῦ Χριστοῦ) γιὰ τὸ ἂν ἡ θυσία του αὐτὴ θὰ ἐξασφάλιζε στὸ διηνεκὲς τὴν πίστη τῶν ἀνθρώπων[5] καὶ κυρίως διαπιστώνουμε ὅτι τὰ ἴχνη τῆς σταύρωσης συνοδεύουν τὸ σῶμα τοῦ Χριστοῦ καὶ στὴν ἔνδοξή του κατάσταση, τὴν μετὰ τὸ πάθος. Βλέπουμε λ.χ. τὸν ἀναστημένο Χριστὸ νὰ ὑποδεικνύει στὸν Θωμᾶ «τοὺς τύπους τῶν ἥλων[6]» μετὰ τὴν ἀνάσταση. Στὸ βιβλίο δὲ τῆς Ἀποκάλυψης παρατηροῦμε ὅτι ὁ Κύριος τῆς Ἐκκλησίας, «τὸ ἐσφαγμένον ἀρνίον[7]», φέρει τὰ σημάδια τοῦ σταυροῦ καὶ «ἐν τῇ δόξῃ του», στὴ μετααναστάσιμη ἔνδοξη παρουσία του.

Ἀπὸ τὰ παραπάνω προκύπτει ὅτι τὸ πάθος τοῦ Υἱοῦ, ὁ σταυρὸς του δηλαδή, δὲν εἶναι ἁπλὰ ἕνα ἱστορικὸ γεγονός, ποὺ ἔλαβε χώρα μόνο «ἐπὶ Ποντίου Πιλάτου» ἀλλὰ καὶ γεγονὸς ὑπεριστορικό, ποὺ ἀνάγεται στὴν αἰωνιότητα. Τὸ ἱστορικὸ πάθος συνεπῶς τοῦ Χριστοῦ δὲν εἶναι μιὰ αἰφνίδια (στιγμιαία) πράξη τοῦ Θεοῦ γιὰ μᾶς, ἀλλὰ ἡ ἀπόληξη μιᾶς σειρᾶς ἐνεργειῶν ποὺ ἀρχίζουν ἀπὸ τὴν αἰωνιότητα. Εἶναι τὸ μυστήριο τὸ προαιώνιο, «χρόνοις αἰωνίοις σεσιγημένον[8]» (ποὺ εἶχε δηλαδὴ καλυφθεῖ γιὰ πολλοὺς αἰῶνες μὲ σιωπὴ ἀκόμη καὶ στοὺς ἀγγέλους) καὶ «προεγνωσμένο[9]» (ποὺ τὸ προγνώριζε μόνο ὁ Θεός) τὸ ὁποῖο ἀνάγεται προφανῶς σὲ «χρόνο» πρὶν ἀπὸ τὸ χρόνο καὶ φανερώνεται ἐν χρόνῳ. Μὲ ἄλλα λόγια μυστήριο ποὺ ἡ ἱερουργία του ἄρχισε πρὶν ἀπὸ τὴν ἔναρξη τῆς ἱστορίας, καὶ ἀπέβλεπε στὴν ἱστορία. Εἶναι τὸ σχέδιο τοῦ Θεοῦ ποὺ «ἐν σιγῇ» συνελήφθη προφανῶς τότε ποὺ συνελήφθη, καὶ τὸ σχέδιο τῆς δημιουργίας τοῦ κόσμου καὶ τοῦ ἀνθρώπου καὶ ἀπέβλεπε στὴ σωτηρία του. Γι’ αὐτὸ ὁ σταυρὸς γενικότερα, ποὺ φανερώνεται ἐν χρόνῳ, ἀπέβη τὸ ἐντελῶς ἀναγκαῖο μυστήριο τοῦ Θεοῦ, διὰ τοῦ ὁποίου οἱ ἄνθρωποι γίνονται«θείας κοινωνοὶ φύσεως[10]».

Ἄμεση συνέπεια τῆς προηγούμενης θέσης εἶναι ὅτι ὁ Χριστὸς εἶναι ἀπόλυτα καὶ ἐσαεὶ ταυτισμένος μὲ τὴ θυσία καὶ μάλιστα μὲ τὸ σταυρό. Καταλαβαίνει, λοιπὸν, κανεὶς ὅτι ἡ σταυρικὴ θυσία τοῦ Χριστοῦ δὲν εἶναι γεγονὸς ποὺ καλύπτεται πλήρως ἀπὸ ἱστορικὲς μόνο παραμέτρους καὶ συντεταγμένες· ἀλλὰ εἶναι μυστήριο ποὺ οἱ ἀπαρχὲς του βυθίζονται στὴν αίωνιότητα, πρὸ τῆς ἱστορίας καὶ ἁπλώνονται σὲ ἀτελεύτητο βάθος μετὰ ἀπὸ αὐτὴν. Κατανοοῦμε λοιπὸν καὶ μεῖς τὶ σημαίνει ἡ ἀποδοχὴ τοῦ πολιτεύματος τοῦ σταυροῦ ἀπὸ μᾶς καὶ ἡ σφράγιση τοῦ κορμιοῦ μας μὲ τὸ σημεῖο τοῦ σταυροῦ.

β. Ἡ ἐν χρόνῳ φανέρωση τῆς σταυρικῆς θυσίας

Ὅμως, ἡ φανέρωση τοῦ μυστηρίου τοῦ πάθους καὶ μάλιστα τοῦ σταυρικοῦ γίνεται ἐν χρόνῳ, μέσα στὸ πλαίσιο τόσο τῆς δημιουργίας ὅσο καὶ κυρίως τῆς ἐν Χριστῷ ἀναδημιουργίας, γιὰ νὰ μετέχουν οἱ ἄνθρωποι στὴ ζωὴ τοῦ σταυροῦ ἀείποτε. Ἔτσι, τὸ διὰ σταυροῦ πολίτευμα καὶ μυστήριο φανερώνεται «πολυμερῶς καὶ πολυτρόπως[11]» στὴ Βίβλο ἤδη ἀπὸ τὸ «ξύλο τῆς ζωῆς[12]» ποὺ προτυπώνει τὸ σταυρὸ ἤδη στὸν παράδεισο καὶ μέχρι τὸ πλήρωμα τοῦ χρόνου ποὺ συντελεῖται στὴν ἐνανθρώπηση καὶ κορυφώνεται στὸν Γολγοθᾶ. Μὲ ἄλλα λόγια, ἡ μὲν Παλαιά Διαθήκη εἶναι γεμάτη μὲ προτυπώσεις καὶ σκιὲς τοῦ σταυροῦ, εἶναι, θὰ ἔλεγα, πλήρης μὲ προεικονίσεις τοῦ μελλοντικοῦ σταυρικοῦ πάθους τοῦ Χριστοῦ[13]· καὶ ἡ Καινή Διαθήκη εἶναι πλήρης με τὴν προβολὴ τοῦ ἱστορικοῦ σταυροῦ τοῦ Χριστοῦ καὶ μὲ συνεχῆ διδασκαλία πρὸς τοὺς πιστοὺς γιὰ τὴν ἀποδοχὴ καὶ ἐφαρμογὴ τοῦ πολίτευματος τοῦ σταυροῦ.

Για περισσότερα στο:  ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ

Η εκπαιδευτική τηλεόραση ξανά στην ΕΡΤ

Συνέντευξη από Σοφία Παπαδημητρίου προϊσταμένη Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης

Τζίνα Παπαλεξίου, επιστημονική συνεργάτης Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης

avgi.gr Χρύσα Βαϊνανίδη

1. Για κάποιον/α που δεν γνωρίζει, τι είναι η εκπαιδευτική τηλεόραση; Ποιοι οι στόχοι;

Η Εκπαιδευτική Ραδιοτηλεόραση ιδρύθηκε το 1977 σαν καινοτόμος φορέας του Υπουργείου Παιδείας. Κύριο έργο ήταν η παραγωγή και προβολή τηλεοπτικών προγραμμάτων με στόχο την υποστήριξη της εκπαιδευτικής διαδικασίας στην Πρωτοβάθμια - Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση και στη δια βίου μάθηση. Οι παραγωγές της Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης αποτελούν μια σύγχρονη, εναλλακτική, οπτικοακουστική εκπαιδευτική πρόταση και απευθύνονται σε μαθητές και εκπαιδευτικούς όλων των βαθμίδων, στο ευρύτερο κοινό και αποτελούν έναν από τους πλέον αξιόλογους πυλώνες παιδείας στον τόπο μας.

Οι παραγωγές της προβάλλονταν τηλεοπτικά μέχρι το 2013 από το ανοικτό κύκλωμα της δημόσιας τηλεόρασης (ΕΡΤ), καλύπτοντας το σύνολο της ελληνικής επικράτειας καθώς και μεγάλο μέρος του απόδημου ελληνισμού, διατηρώντας παγκόσμια εμβέλεια (ERTworld). Περισσότερες από 600 μορφωτικές και εκπαιδευτικές εκπομπές παρουσιάζονταν ετησίως.

Η αδιάλειπτη προσφορά της συνεχίστηκε μέχρι τον Ιούνιο του 2013, οπότε διακόπηκε με το κλείσιμο της ΕΡΤ.

Η Εκπαιδευτική Ραδιοτηλεόραση έχει αναδειχθεί διεθνώς σε προνομιακό μηχανισμό διάχυσης της γνώσης μέσω προγραμμάτων εξ αποστάσεως εκπαίδευσης και εκπομπών γενικής παιδείας και πληροφόρησης. Στην Ελλάδα, έχει καταξιωθεί στη συνείδηση της εκπαιδευτικής κοινότητας «ως φορέας κύρους, που εμπνέει εμπιστοσύνη, ενώ τα προγράμματά της κρίνονται θετικά από τη μεγάλη πλειοψηφία των εκπαιδευτικών που τα έχουν παρακολουθήσει» σύμφωνα με πανελλήνια έρευνα της Hellastat του 2007.

Στόχοι σήμερα, είναι:

1. η συνεχής αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών αξιοποιώντας τις δυνατότητες που παρέχουν οι ψηφιακές τεχνολογίες αιχμής σχεδιάζοντας και υλοποιώντας εκπαιδευτικές δράσεις οπτικοακουστικής παιδείας και ευρύτερα ψηφιακού εγγραμματισμού,

2. Η διαρκής επαναξιολόγηση ή και ο επαναπροσδιορισμός των σκοπών της σε έναν διαρκώς μεταβαλλόμενο και απαιτητικό κόσμο. Με κύριο γνώμονα τη διαμόρφωση δημιουργικών προσωπικοτήτων, ενεργών πολιτών και κριτικών δεκτών της πληροφορίας, η έμφαση δίνεται πλέον στην ενεργητική συμμετοχή των μαθητών και όχι στην παθητική παρακολούθηση. Αυτό είναι το σημείο αιχμής της νέας αυτής προσπάθειας, η οποία αξιοποιεί ένα εξαιρετικά ευέλικτο και ελκυστικό εργαλείο, τη διαδραστικότητα και συμμετοχικότητα στη μάθηση.

2. Πώς η εκπαιδευτική τηλεόραση μπορεί να συμβάλλει στον εμπλουτισμό της εκπαιδευτικής διαδικασίας; Πώς μπορεί να βοηθήσει τον εκπαιδευτικό της τάξης, τους μαθητές και μαθήτριες;

H Εκπαιδευτική Ραδιοτηλεόραση συμβάλλοντας στην ανάπτυξη της οπτικοακουστικής παιδείας και γενικότερα της παιδείας για τα Μέσα (medialiteracy) στην Ελλάδα, έχει αναπτύξει ένα σύνολο δράσεων υποστηρίζοντας την πρόσβαση σε οπτικοακουστικά Μέσα, κριτική αξιολόγηση και δημιουργική παραγωγή οπτικοακουστικών και ψηφιακών Μέσων.

Οι νέες τεχνολογίες και το Διαδίκτυο δημιούργησαν νέες συνήθειες και δεδομένα στη σχέση του σχολείου με τα Μέσα Επικοινωνίας. Ακολουθώντας τις διεθνείς εξελίξεις και την ευρωπαϊκή στρατηγική για την αξιοποίηση των Ψηφιακών και Οπτικοακουστικών Μέσων στην Εκπαίδευση, η Εκπαιδευτική Ραδιοτηλεόραση προωθεί τον εγγραμματισμό στα Μέσα Επικοινωνίας σε όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης και παρέχει εργαλεία για την καλύτερη κατανόηση και αξιοποίηση των ψηφιακών και οπτικοακουστικών περιβαλλόντων. Μέσω αυτών όμως απώτερος στόχος είναι η ανάδειξη του θεωρητικού και πρακτικού προβληματισμού των μαθητών, η σύνδεση της γνώσης με την πράξη, η επικοινωνία της δευτεροβάθμιας με την τριτοβάθμια εκπαίδευση και εν τέλει ο σωστός επαγγελματικός προσανατολισμός.

Η ανάπτυξη και διείσδυση των νέων τεχνολογιών στο σύγχρονο κοινωνικό και εκπαιδευτικό περιβάλλον, όπου το σχολείο δεν καταναλώνει απλώς αλλά δημιουργεί περιεχόμενο, μας ενέπνευσε και μας έδωσε κίνητρα ώστε να συναντήσουμε τη νέα ψηφιακή γενιά στους δικούς της χώρους και να γίνουμε μέρος της κοινότητάς της. Αξιοποιώντας τις ψηφιακές κοινότητες και τα κοινωνικά δίκτυα προσπαθούμε να συνδέσουμε πιο στενά την Εκπαιδευτική Ραδιοτηλεόραση με το νεανικό κοινό μεταβαίνοντας από τα παραδοσιακά μέσα στην ψηφιακή εποχή.

Σημαντικό όχημα στην προσπάθεια αυτή αποτελεί ο δικτυακός τόπος στη διεύθυνση www.edutv.gr (2009), όπου μπορεί ο μαθητής/εκπαιδευτικός να δει τις ταινίες της Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης σε πραγματικό χρόνο (βίντεο ροής – streaming) ή να τις κατεβάσει στον Η/Υ (βίντεο κατ' απαίτηση – videoondemand) αξιοποιώντας με αυτό τον τρόπο μία σειρά ψηφιακών υπηρεσιών και ακολουθώντας τις βέλτιστες πρακτικές των ευρωπαϊκών εκπαιδευτικών τηλεοράσεων.

Στο πλαίσιο των καλών πρακτικών δημιουργήθηκε η πλατφόρμα νεανικής δημιουργίας, www.i-create.gr (2011). Η πλατφόρμα προσφέρει ένα περιβάλλον υποστήριξης και προβολής των ψηφιακών μαθητικών έργων με έμφαση στο βίντεο. Τα έργα αναπτύσσονται και υποβάλλονται μέσα από διαγωνισμούς βίντεο, καμπάνιες και συνεργασίες με σχολεία, Πανεπιστήμια και άλλους οργανισμούς, σε εθνικό, τοπικό ή διεθνές επίπεδο.

Και οι δυο δικτυακοί τόποι αναβαθμίστηκαν φέτος, εξελίσσονται και τροφοδοτούνται συνεχώς ώστε κάθε μαθητής, εκπαιδευτικός, γονέας να έχει ανοιχτή πρόσβαση σε οπτικοακουστικές πηγές με πολλαπλές δυνατότητες αξιοποίησης στη διαδικασία μάθησης.

Οι εκπαιδευτικές δράσεις σχεδιάζονται και υποστηρίζονται με μαθήματα επεξεργασίας βίντεο και τεκμηριωμένο περιεχόμενο. Στη συνέχειαεμπλουτίζονται με το ψηφιακό περιεχόμενο που δημιουργούν οι ομάδες μαθητών με τους εκπαιδευτικούς τους στον κοινό χώρο οικοδόμησης γνώσης της πλατφόρμας. Ο εκπαιδευτικός πλέον αποκτά ξανά τον πραγματικό του ρόλο, αυτόν της υποστήριξης και καθοδήγησης του μαθητή προς τη γνώση. Ο ρόλος του γίνεται πιο ευχάριστος. Η πρώτη αποτίμηση είναι θετική στους άξονες ενίσχυσης/υποστήριξης της δημιουργικότητας και της συνεργασίας των μαθητών αλλά και των σχολείων. Τα διαγωνιστικά προγράμματα έχουν μεγάλη αποδοχή στις κοινότητες και κέρδισαν μαθητές και εκπαιδευτικούς εισάγοντας καινοτόμες ιδέες στην ελληνική εκπαίδευση.

3. Μερικούς μήνες πριν, το Υπουργείο Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων ανακοίνωσε την αναβάθμιση της εκπαιδευτικής τηλεόρασης. Ποιες είναι οι δράσεις που προωθούνται και ποια η στόχευση;

Πρώτη φορά μετά το κλείσιμο της ΕΡΤ θα ξανα-εκπέμψει η εκπαιδευτική τηλεόραση προσεγγίζοντας μια εντελώς νέα κατεύθυνση. Η εκπαιδευτική τηλεόραση αναβαθμίζεται και δίνει έμφαση στη βιωματική μάθηση και τη διαδραστικότητα.

Στις 12 Απριλίου παρουσιάστηκε από τον υφυπουργό Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, Θεοδόση Πελεγρίνη και τη διοίκηση της ΕΡΤ το πιλοτικό πρόγραμμα της διαδραστικής – βιωματικής εκπαιδευτικής τηλεόρασης. Όπωςδήλωσε ο υφυπουργός «Με πολύ μεράκι, συγκίνηση και όραμα είμαστε σήμερα σε θέση να ανακοινώσουμε την έναρξη του σχεδιασμού και της υλοποίησης του πιλοτικούπρογράμματος της εκπαιδευτικής τηλεόρασης ύστερα από 3 χρόνια σιγής».

Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία εναρμονίζεται με τα σύγχρονα ενδιαφέροντα των μαθητών και τους φέρνει σε επαφή με γνωστικά αντικείμενα που σχετίζονται και με τον επαγγελματικό τους προσανατολισμό. Αξιοποιεί τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης καθώς και τις νέες τεχνολογίες αναδεικνύοντας τις καινοτόμες δράσεις και τις καλές πρακτικές που εφαρμόζονται στα σχολεία μας. Καλλιεργεί ακόμα στους μαθητές την αξία της συμπόρευσης της θεωρητικής σκέψης (σχεδιάζω-επινοώ) με την πρακτική σκέψη (υλοποιώ αυτό που σχεδίασα) δημιουργώ.

Η διαδραστική και βιωματική εκπαιδευτική τηλεόρασηαφορά στην παραγωγή και τηλεοπτική μετάδοση εκπαιδευτικού υλικού με δημιουργούς και πρωταγωνιστές τους μαθητές, με όχημα σύγχρονες και μη παραδοσιακές μορφές έκφρασης, όπως ο κινηματογράφος, τα οπτικοακουστικά έργα και τα ψηφιακά περιβάλλοντα.

Ο σχεδιασμός της πιλοτικής εφαρμογής έγινε στους άξονες γνώση-ψυχαγωγία, πολιτισμός, επαγγελματικός προσανατολισμός.

Οι δράσεις αφορούν τη δημιουργική παραγωγή βίντεο από τους μαθητές βιωματικά και τη συμμετοχή τους σε διαδραστική εκπομπή.

4. Τι θα περιλαμβάνει, επομένως, η συνεργασία της Εκπαιδευτικής Τηλεόρασης με τη Δημόσια Τηλεόραση; Ποιος ο σχεδιασμός;

Η συνεργασία θα περιλαμβάνει εβδομαδιαίο τηλεοπτικό πρόγραμμα αποτελούμενο από ωριαία τηλεοπτικά επεισόδια, όπου θα εξετάζεται ένα διαφορετικό γνωστικό αντικείμενο κάθε φορά. Στο πρόγραμμα θα συμμετέχουν και θα παρίστανται σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, τα οποία θα έχουν προετοιμάσει και θα παρουσιάζουν από μια ταινία μικρού μήκους για το συγκεκριμένο θέμα.

Με τη βοήθεια ενός επιστημονικού συμβούλου, ενός επαγγελματία σκηνοθέτη, ενός εκπαιδευτικού για κάθε σχολείο, ενός συμβούλου παιδαγωγικής ευθύνης και με τα απαραίτητα τεχνικά μέσα οι ίδιοι οι μαθητές γράφουν, σκηνοθετούν, παίζουν τους ρόλους, φτιάχνουν τα σκηνικά και τα κοστούμια, γράφουν τη μουσική και γυρίζουν μια πεντάλεπτη ταινία.

Η εκπομπή θα είναι διαδραστική με τη συμμετοχή και των τηλεθεατών, οι οποίοι θα εκφράζουν την γνώμη τους και θα επιβραβεύουν τις προσπάθειες των μαθητών.

Ενδεικτικά θέματα, τα οποία θα παρουσιαστούν στα επεισόδια και με τα οποία θα ενασχοληθούν οι μαθητές είναι «H Ευρώπη σήμερα», «Το πολιτικό μας σύστημα – Θεσμοί», «Ανθρώπινα δικαιώματα (μετανάστευση – πρόσφυγες). Σεβασμός στη διαφορετικότητα», «Κινητά τηλέφωνα και μέσα κοινωνικής δικτύωσης», «Braindrain» κά.

Η διαδραστική και βιωματική εκπαιδευτική τηλεόραση φιλοδοξεί να αποτελέσει πρότυπο και οδηγό για την εισαγωγή στην εκπαίδευση νέων, σύγχρονων και δημιουργικών τρόπων διδασκαλίας.

Πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία στις 8 - 10 Απριλίου 2016, στο Μουσικό Σχολείο Θεσσαλονίκης το 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο με θέμα "Σχολική Βία και Εκφοβισμός".

Πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία στις 8 - 10 Απριλίου 2016, στο Μουσικό Σχολείο Θεσσαλονίκης το 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο με θέμα "Σχολική Βία και Εκφοβισμός". Το θέμα της εισήγησής μου ήταν: «Η συμβολή του διδακτικού αντικειμένου του ΜτΘ στην πρόληψη και αντιμετώπιση της Σχολικής Βίας» (9 Απριλίου 2016).






Πραγματοποιήθηκε με επιτυχία στη Δράμα το Επιμορφωτικό Βιωματικό σεμινάριο με θέμα: «Παράγοντες που συμβάλλουν στην Ευαισθητοποίηση της Σχολικής Κοινότητας σε θέματα Σχολικού Εκφοβισμού: ο ρόλος των Διευντών/τριών και υποδιευντών/τριών». (14 Απριλίου 2016)

Στο πλαίσιο των εκδηλώσεων "Ημέρες εκπαίδευσης 2016" πραγματοποιήθηκε με επιτυχία στη Δράμα το Επιμορφωτικό Βιωματικό σεμινάριο με θέμα: «Παράγοντες που συμβάλλουν στην Ευαισθητοποίηση της Σχολικής Κοινότητας σε θέματα Σχολικού Εκφοβισμού: ο ρόλος των Διευθυντών/τριών και υποδιευντών/τριών». (14 Απριλίου 2016)
Στο πρώτο μέρος εισηγήσεις παρουσίασαν ο Πολύβιος Στράντζαλης, η Αναστασία Παναγιωτίδου, η Χριστίνα Βαμβούρη, ο Δημήτριος Μακράκης, η Δήμητρα Πατρωνίδου και o Γεώργιος Μπαντής, Στο πρώτος μέρος τη συζήτηση συντόνισε ο Σπύρος Κιουλάνης. Ακολούθησε το δεύτερο μέρος με εργασία σε ομάδες και μελέτες περίπτωσης. Στο τρίτο και τελευταίο μέρος παρουσιάστηκαν τα πορίσματα των εργασιών των ομάδων.










Πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία η βιωματική επιμορφωτική ημερίδα που διοργάνωσε το 2ο Πειραματικό Γυμνάσιο Θεσσαλονίκης για Θεολόγους και Γεωλόγους με θέμα : Προσομοίωση συνδιδασκαλίας βάσει σεναρίου με χρήση ΤΠΕ. (21-04-2016)

Πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία η βιωματική επιμορφωτική ημερίδα που διοργάνωσε το 2ο Πειραματικό Γυμνάσιο Θεσσαλονίκης για Θεολόγους και Γεωλόγους με θέμα : Προσομοίωση συνδιδασκαλίας βάσει σεναρίου με χρήση ΤΠΕ. (21-04-2016)
Αρχικά σύντομες εισηγήσεις παρουσίασαν η Σχολική Σύμβουλος ΠΕ04 κ. Σουλτάνα Λευκοπούλου με θέμα: "Η Γεωγραφία ως περιεχόμενο εμπλουτισμού διδακτικών αντικειμένων"και ο Σχολικός Σύμβουλος Θεολόγων κ. Πολύβιος Στράντζαλης με θέμα: "Η συμβολή της διαθεματικής προσέγγισης της ύλης του μαθήματος των Θρησκευτικών στο μαθητοκεντρικό προσανατολισμό της διαδικασίας της μάθησης". Στη συνέχεια έγινε προσομείωση σεναρίου σε διαθεματική συνδιδασκαλία στις ιστοεξερευνήσεις Θεολογία - Γεωγραφία. Το εργαστήριο συντόνισαν η Θεολόγος κ. Σμαράγδα Φαρίδου και ο Γεωλόγος κ. Το βιωματικό σεμινάριο παρακολούθησαν 12 Θεολόγοι και 12 Γεωλόγοι.


                                        






Κυριακή, 1 Μαΐου 2016

Πραγματοποιήθηκε με επιτυχία η Επμορφωτική Ημερίδα Θεολόγων ΔΔΕ Δυτικής Θεσσαλονίκης (καλλικρατικών Δήμων Κορδελιού - Ευόσμου, Νεαπόλεως - Συκεών και Αμπελοκήπων - Μενεμένης) με θέμα: «Η σημασία της διαθεματικής προσέγγισης της γνώσης στο ΜτΘ»

Στις 18 Απριλίου 2015 πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα εκδηλώσεων της Δ.Δ.Ε. Δυτικής Θεσσαλονίκης η επιμορφωτική ημερίδα των θεολόγων των σχολείων των καλλικρατικών Δήμων Κορδελιού - Ευόσμου, Νεαπόλεως - Συκεών και Αμπελοκήπων - Μενεμένης με θέμα «Η σημασία της διαθεματικής προσέγγισης της γνώσης στο ΜτΘ». Το επιμορφωτικό αυτό σεμινάριο παρακολούθησαν 32 εκπαιδευτικοί. Ο Σχολικός Σύμβουλος Θεολόγων κ. Πολύβιος Στράντζαλης έκανε στους θεολόγους μια γενική ενημέρωση με θέμα : "Η διαθεματική διδασκαλία στο ΜτΘ και η ενεργητική
συμμετοχή των μαθητών στην οικοδόμηση της γνώση". Στη συνέχεια ο Θεολόγος του Πειραματικού Γυμνασίου του Πανεπιστημίου Μακεδονίας κ. Θωμάς Ζήκος παρουσίασε το θέμα:  "Διαθεματική διδασκαλία Θρησκευτικών – Ιστορίας. «Οι Ισραηλίτες ελευθερώνονται: η Έξοδος»". Τέλος  Θεολόγος Δημήτριος Καϊμασίδης του 3ου Γυμνασίου Αμπελοκήπων και 2ου Γυμνασίου Ευόσμου παρουσίασε το θέμα: "Διαθεματικό σενάριο στα Θρησκευτικά με χρήση των ΤΠΕ. «Εικονομαχία: μια τραγωδία που συγκλόνισε την Εκκλησία»."









Πολύβιος Στράντζαλης, "Η πνευματική και εκπαιδευτική ανάπτυξη του Ελληνισμού της Κωνσταντινούπολης κατά την περίοδο 1856-1908" στο Ανοικτό Πανεπιστήμιο / Αίθουσα Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών (19-04-2016)


Συνέδριο: Η Κωνσταντινούπολη στην Ιστορία και την Λογοτεχνία 13 - 14 Μαΐου 2016