Σάββατο, 1 Ιανουαρίου 2011

Οκουμενικό Πατριαρχείο: Ιστορική δικαίωση και μεγάλες προσδοκίες

ΤΗΣ ΣΟΦΙΑΣ ΠΑΚΑΛΙΔΟΥ

«Θύμα» των δυσκολιών που πέρασαν (και περνούν) οι ελληνοτουρκικές σχέσεις αλλά και της τακτικής έναντι των μη μουσουλμανικών κοινοτήτων στη χώρα, το Φανάρι αναμένει την απόδοση δικαιωμάτων του, όπως η δυνατότητα να εκπαιδεύει τους κληρικούς του, γεγονός που θα επιτρέψει η επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης.

Οι συνθήκες για την επαναλειτουργία της ιστορικής σχολής, 40 χρόνια μετά το κλείσιμό της με νόμο του τουρκικού κράτους το 1971, έχουν ωριμάσει, όπως τουλάχιστον προκύπτει από δηλώσεις ανώτατων αξιωματούχων της τουρκικής κυβέρνησης. Αναλυτές προεξοφλούν δε ότι αυτό μπορεί να συμβεί μέσα στο 2011 και χωρίς πολλές νομικές διαδικασίες, αφού υπάρχει ήδη ο κανονισμός της λειτουργίας της σχολής (στη βάση όσων ίσχυαν μέχρι το 1971) με την ψήφιση ενός νέου νόμου. Ωστόσο, μέχρι πρόσφατα παρά τις θερμές δηλώσεις των αξιωματούχων, δεν έχει υπάρξει ανταπόκριση της τουρκικής κυβέρνησης στο αίτημα που έχει διατυπώσει το Φανάρι για τη σύγκληση μίας μεικτής επιτροπής για την εξέταση των ζητημάτων που αφορούν στο ενδεχόμενο επαναλειτουργίας. Η δικαίωση του Οικουμενικού Πατριαρχείου από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, με την επανεγγραφή στην ιδιοκτησία του του ακινήτου του Ορφανοτροφείου στην Πρίγκηπο και την έμμεση αναγνώριση νομικής υπόστασης, η απόδοση τουρκικής υπηκοότητας στους ιεράρχες του θρόνου, που ανοίγει τον κλειστό κύκλο των υποψηφίων για μελλοντική εκλογή Πατριάρχη, και αναμφισβήτητα, η άδεια για την τέλεση Θείας Λειτουργίας στο μοναστήρι της Παναγίας Σουμελά τον περασμένο Δεκαπενταύγουστο στον Πόντο, αποτελούν τα γεγονότα που σημάδεψαν το 2010 και άλλαξαν σε ένα βαθμό το προφίλ της Τουρκίας σε σχέση με τον τρόπο που αντιμετωπίζει τις μη μουσουλμανικές κοινότητες.

Οικολογία, βιοηθική και διαθρησκειακός διάλογος

Σε κέντρο μελετών διεθνούς εμβέλειας σε θέματα που απασχολούν το σύγχρονο άνθρωπο φιλοδοξεί να μετατρέψει το κτίριο του Ορφανοτροφείου στην Πρίγκηπο, το Φανάρι. Η μελέτη λειτουργικότητας που βρίσκεται σε εξέλιξη αυτό το διάστημα, προβλέπει τη δημιουργία τριών γραμματειών που θα παρακολουθούν τις εξελίξεις στα περιβαλλοντικά προβλήματα του πλανήτη, τα ζητήματα βιοηθικής που προκύπτουν από την ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών και όχι μόνο και την ενίσχυση του ακαδημαϊκού διαλόγου μεταξύ των τριών μονοθεϊστικών θρησκειών (Ισλάμ, Χριστιανισμός, Ιουδαϊσμός) στη βάση της καλλιέργειας της συνοχής των κοινωνιών, της συνύπαρξης, της ανεξιθρησκίας και της αποφυγής φαινομένων μισαλλοδοξίας. Στο πλαίσιο αυτό το Οικουμενικό Πατριαρχείο θα αναζητήσει τη συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς που ασχολούνται με αυτά τα ζητήματα σ' ολόκληρο τον κόσμο. «Η Εκκλησία δεν μπορεί να μην αναγνωρίζει τα σημεία των και να μην αφουγκράζεται τις ανάγκες των ανθρώπων», ανέφεραν εκκλησιαστικές πηγές και πρόσθεταν ότι οι άνθρωποι αναμένουν από εκείνη να λάβει θέσεις σε σοβαρά ζητήματα, όπως αυτό των ηθικών διαστάσεων της εξέλιξης της τεχνολογίας. Από την ολοκλήρωση της μελέτης χρήσης θα προκύψει και η μελέτη για την κατασκευή του χώρου, με το Πατριαρχείο να επιθυμεί τη διατήρηση του ξύλινου κτίσματος του Ορφανοτροφείου.

Οι Εκκλησίες του Γαλατά

Εκτός από τη διευθέτηση των ζητημάτων των περιουσιών των μειονοτικών ιδρυμάτων που εξετάζεται από τη Γενική Διεύθυνση Βακουφίων της Τουρκίας, με πολλές ενστάσεις γύρω από τις εξαιρέσεις που περιέχει ο νέος νόμος - πληγή για το Οικουμενικό Πατριαρχείο, εξακολουθεί να παραμένει το θέμα των εκκλησιών που σφετερίστηκε το λεγόμενο «Τουρκικό Ορθόδοξο Πατριαρχείο». Πρόκειται για τη λεγόμενη «Εκκλησία» που εγκαθίδρυσε ο κληρικός παπα - Ευτύμ, με τις «ευλογίες» του κεμαλικού καθεστώτος και την κατάληψη τριών ελληνορθόδοξων ναών στο Γαλατά καθώς και ευαγών ιδρυμάτων. Η γνωστή στην Τουρκία ως «εκκλησία χωρίς ποίμνιο», είχε ως εκπρόσωπο Τύπου την Σεβγκί Ερενερόλ, αδερφή του σημερινού «ψευδοπατριάρχη», η οποία διοργάνωνε και συμμετείχε σε εκδηλώσεις κατά του Πατριαρχείου και του κ. Βαρθολομαίου και σήμερα βρίσκεται κατηγορούμενη για συμμετοχή στο σκάνδαλο Εργκένεγκον, καθώς -σύμφωνα με τον τουρκικό Τύπο- εκκλησίες του Γαλατά αναφέρονται στο κατηγορητήριο ως τόπος συνάντησης εθνικιστών. Η έκβαση της δίκης για το σκάνδαλο Εγκένεγκον, για την κ. Ερένερολ, αποκτά μεγάλο ενδιαφέρον, καθώς ήταν από εκείνους που ζητούσαν επίμονα και με κάθε ευκαιρία να φύγει το Πατριαρχείο από την Τουρκία. Σε δηλώσεις του στον τουρκικό Τύπο, ο Οικουμενικός Πατριάρχης υπογράμμισε ότι τις εκκλησίες που κατέλαβε το λεγόμενο «Τουρκορθόδοξο Πατριαρχείο», το Φανάρι συνεχίζει να τις διεκδικεί.

Το «θαύμα» της Παναγίας Σουμελά

Ως μία από τις πιο συγκλονιστικές εμπειρίες της ζωής του περιέγραψε ο κ. Βαρθολομαίος την τέλεση Λειτουργίας τον περασμένο Δεκαπενταύγουστο στο μοναστήρι της Παναγίας Σουμελά. Η άδεια που δόθηκε από το υπουργείου Πολιτισμού της Τουρκίας για την τέλεση της λειτουργίας (κάθε Δεκαπενταύγουστο πλέον από τον Οικουμενικό Πατριάρχη) αλλά και η υποδοχή αυτής της παράδοσης και των πολυάριθμων προσκυνητών από τις τοπικές αρχές και την κοινωνία ανοίγει ένα νέο δρόμο στις προσπάθειες αλληλοκατανόησης και αντιμετώπισης των θρησκευτικών μειονοτήτων στη χώρα. Από την άλλη πλευρά, συνεχίζονται οι προετοιμασίες για τη σύγκληση της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου, με την προπαρασκευαστική επιτροπή που αναμένεται να συνέλθει το Φεβρουάριο στο Σαμπεζί της Γενεύης. Η ολοκλήρωση αυτής της διαδικασίας και η σύγκληση της Συνόδου αναμένεται να σηματοδοτήσουν μία νέα αφετηρία συνεργασίας μεταξύ των ορθόδοξων Εκκλησιών και να βοηθήσει στην εξάλειψη ενδεχόμενων προστριβών.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου