Κυριακή των Βαίων (Πρωτοπρεσβυτέρου Αλεξάνδρου Σμέμαν)

Η Βαϊοφόρος (Μικρογραφία από Αρμενικό χειρόγραφο του 14ου-16ου αι.)
Ωσαννά
Το Σάββατο του Λαζάρου, από λειτουργικής πλευράς, είναι τα προεόρτια της Κυριακής των Βαΐων – της Εισόδου του Κυρίου μας στα Ιεροσόλυμα. Και οι δύο αυτές γιορτές έχουν ένα κοινό θέμα: το θρίαμβο και τη νίκη. Το Σάββατο του Λαζάρου αποκαλύπτει τον Εχθρό, δηλαδή το Θάνατο · η Κυριακή των Βαΐων προαναγγέλλει το νόημα της νίκης ως θρίαμβο της Βασιλείας του Θεού και ως αποδοχή από τον κόσμο του μόνου Βασιλέως , του Ιησού Χριστού.
Σε όλη τη διάρκεια της επί γης ζωής του Ιησού Χριστού, η σεμνή είσοδός Του στην Αγία Πόλη ήταν το μόνο ορατό σημείο θριάμβου. Μέχρι αυτή τη μέρα ο Ιησούς έδειχνε επίμονη άρνηση σε κάθε περίπτωση θριάμβου και δόξας Του. Έξι μέρες όμως πριν το Πάσχα, όχι μόνο δέχτηκε να δοξαστεί, αλλά ο ίδιος προκάλεσε και οργάνωσε αυτή τη δόξα. Κάνοντας αυτό που προανήγγειλε ο προφήτης Ζαχαρίας: «ιδού ο Βασιλεύς σου έρχεται σοι… πραύς και επιβεβηπώς επί υποζύγιον και πώλον νέον» (Ζαχ. 9, 9), φανέρωσε ότι ήθελε να επιδοκιμαστεί και να αναγνωριστεί ως Μεσσίας, Βασιλέας και Λυτρωτής του Ισραήλ.
Οι Ευαγγελικές περικοπές τονίζουν όλα αυτά τα μεσσιανικά στοιχεία, δηλαδή τους κλάδους των βαΐων και τα Ωσαννά, τις επευφημίες για τον Ιησού Χριστό ότι είναι ο Υιός του Δαυίδ και Βασιλέας του Ισραήλ. Η ιστορία του Ισραήλ τώρα ολοκληρώνεται, φτάνει στο τέλος της, αυτό εξ άλλου είναι και το νόημα αυτού του γεγονότος, της αγγελίας της Βασιλείας του Θεού. Για την εκπλήρωση του σκοπού αυτής της ιστορίας έπρεπε να αναγγελθεί και να προετοιμαστεί η Βασιλεία του Θεού, η έλευση του Μεσσία. Και τώρα εκπληρώθηκε, γιατί ο Βασιλέας εισέρχεται στην Αγία Πόλη Του και όλες οι προφητείες και o ι προσδοκίες βρίσκουν την εκπλήρωση τους στο Πρόσωπο Του. Ο Χριστός εγκαθιστά τη Βασιλεία Του επί της γης.
Την Κυριακή των Βαΐων θυμόμαστε και τιμάμε αυτό το μέγιστο γεγονός. Κρατώντας κλάδους βαΐων ταυτιζόμαστε με το λαό της Ιερουσαλήμ . Μαζί τους χαιρετίζουμε τον ταπεινό Κύριο και Βασιλέα ψέλνοντας: «Ωσαννά, ευλογημένος ο ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου». Άραγε ποιο είναι το αληθινό νόημα όλων αυτών σήμερα για μας;
Πρώτα-πρώτα είναι η ομολογία μας ότι ο Χριστός είναι ο Βασιλέας και Κύριος μας. Πολύ συχνά, στην καθημερινή ζωή μας, ξεχνάμε ότι η Βασιλεία του Θεού έχει ήδη εγκατασταθεί στη γη και ότι την ημέρα της βαπτίσεώς μας γίναμε πολίτες αυτής της Βασιλείας και υποσχεθήκαμε η αφοσίωση και η πίστη μας σ’ αυτή να είναι πάνω από κάθε άλλη πίστη μας. Ας μην ξεχνάμε ότι ο Χριστός για λίγες ώρες ήταν πραγματικά ο Βασιλέας πάνω στη γη, σ’ αυτό τον κόσμο το δικό μας – για λίγες μόνο ώρες και σε μια συγκεκριμένη πόλη. Αλλά, όπως στο πρόσωπο του Λαζάρου αναγνωρίσαμε την εικόνα του καθενός από μας, του κάθε ανθρώπου ξεχωριστά, έτσι και σ’ αυτή την πόλη (την Ιερουσαλήμ) αναγνωρίζουμε το μυστηριακό κέντρο όλου του κόσμου και γενικά ολόκληρης της δημιουργίας. Γιατί ακριβώς αυτό είναι το βιβλικό νόημα της πόλης Ιερουσαλήμ, είναι δηλαδή το εστιακό σημείο όλης της ιστορίας της σωτηρίας και του λυτρωμού, είναι η Αγία Πόλη της έλευσης του θεού στη γη. Έτσι λοιπόν η Βασιλεία που εγκαταστάθηκε στην Ιερουσαλήμ είναι μια παγκόσμια Βασιλεία που αγκαλιάζει καθολικά τον άνθρωπο και όλη τη δημιουργία… Για λίγες ώρες – όμως αυτές οι ώρες ήταν πολύ αποφασιστικός χρόνος – φάνηκε επί της γης η τελική «ώρα του Ιησού», η ώρα της εκπλήρωσης από τον Θεό όλων των υποσχέσεων Του, όλων των αποφάσεων Του. Έφτασε στο τέλος όλη η προπαρασκευαστική πορεία που είχε αποκαλυφθεί στην Αγία Γραφή · ήρθε το τέλος όλων όσων ο Θεός έκανε για τον άνθρωπο. Έτσι αυτή η σύντομη ώρα του επί γης θριάμβου του Χριστού αποκτάει ένα αιώνιο νόημα. Εισάγει την πραγματικότητα της θείας Βασιλείας στο δικό μας χρόνο, στις δικές μας ώρες. Αυτή η Βασιλεία δίνει το νόημα στο χρόνο και γίνεται ο απώτερος, ο αιώνιος σκοπός του. Η Βασιλεία του Θεού αποκαλύφθηκε στον κόσμο τούτο και αυτή την ώρα · η παρουσία της κρίνει και μεταμορφώνει την ανθρώπινη ιστορία.
Όταν, σε κάποια στιγμή της ακολουθίας, την Κυριακή των Βαΐων παίρνουμε από τον ιερέα έναν κλάδο βαΐων, ανανεώνουμε τον όρκο στον Βασιλέα μας, ομολογούμε ότι η Βασιλεία Του δίνει τελικό νόημα και περιεχόμενο στη ζωή μας. Ομολογούμε ότι το καθετί στη ζωή μας και στον κόσμο ανήκει στον Χριστό και τίποτε δεν μπορεί να αφαιρεθεί από τον μοναδικό, αληθινό Κτήτορά του, γιατί δεν υπάρχει περιοχή της ζωής όπου Εκείνος δεν κυβερνά, δεν σώζει, δεν λυτρώνει. Διακηρύττουμε την παγκόσμια, την καθολική ευθύνη της Εκκλησίας για την ανθρώπινη ιστορία και επιβεβαιώνουμε την παγκόσμια αποστολή της.
Ξέρουμε, βέβαια, ότι ο Βασιλέας τον οποίο οι Ιουδαίοι ζητωκραύγαζαν τότε και τον οποίο εμείς σήμερα επιδοκιμάζουμε, βρίσκεται στο δρόμο προς το Γολγοθά, προς το Σταυρό και τον τάφο. Ξέρουμε, επίσης, πως αυτός ο σύντομος θρίαμβος δεν είναι παρά ο πρόλογος της θυσίας Του. Τα κλαδιά στα χέρια μας επιβεβαιώνουν την ετοιμότητα μας και τη διάθεση μας να Τον ακολουθήσουμε σ’ αυτό το δρόμο της θυσίας, και ότι αποδεχόμαστε τη θυσία και την αυταπάρνηση σαν τη μόνη βασιλική οδό προς τη θεία Βασιλεία. Τελικά αυτοί οι κλάδοι και η όλη γιορτή φανερώνουν την πίστη μας στην τελική νίκη του Χριστού.
Η Βασιλεία του Θεού όμως είναι ακόμα κρυμμένη, ο κόσμος την αγνοεί και ζει σήμερα σαν να μην έχουν συμβεί όλα αυτά τα συγκλονιστικά γεγονότα. Σαν να μην έχει πεθάνει ατό Σταυρό και να μην έχει αναστηθεί ο Θεάνθρωπος. Εμείς όμως οι χριστιανοί πιστεύουμε στην ερχόμενη Βασιλεία στην όποια ο Θεός είναι «ο τα πάντα πληρών» και ο Χριστός είναι ο μόνος Βασιλέας.
Στις ακολουθίες της Εκκλησίας μας θυμόμαστε τα γεγονότα του παρελθόντος. Αλλά όλο το νόημα και η δύναμη της Θείας Λειτουργίας βρίσκεται στο γεγονός ότι μετατρέπει την ανάμνηση σε παρόν, σε παρούσα πραγματικότητα. Την Κυριακή των Βαΐων αυτή η πραγματικότητα είναι η συμμετοχή μας στα γεγονότα, η ανταπόκριση μας σ’ αυτά, η ίδια η Βασιλεία του θεού. Ο Χριστός δεν μπαίνει πια στα Ιεροσόλυμα θριαμβευτής. Το έκανε μια φορά και για πάντα. Και δεν χρειάζεται πια «σύμβολα», γιατί δεν πέθανε στο Σταυρό για να μπορούμε εμείς αιώνια να «συμβολίζουμε» τη ζωή Του. Αλλά ζητάει από μας μια πραγματική, ειλικρινή αποδοχή της Βασιλείας που μας έφερε…
Αν δεν είμαστε έτοιμοι να κρατήσουμε την ιερή υπόσχεση που δώσαμε με το βάπτισμα μας και που ανανεώνουμε κάθε χρόνο την Κυριακή των Βαΐων, αν δεν επιμένουμε να κάνουμε τη Βασιλεία του θεού κανόνα όλης της ζωής μας, μάταια γιορτάζουμε τούτη τη γιορτή και οι κλάδοι των βαΐων που παίρνουμε από την Εκκλησία για το σπίτι μας δεν έχουν κανένα νόημα, είναι άχρηστοι.
Πρωτοπρεσβυτέρου Αλεξάνδρου Σμέμαν, Η ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ, Σύντομη λειτουργική εξήγηση των ημερών της Μεγάλης Εβδομάδας. Εκδ. Ακρίτας 1990.

Πηγή: http://fdathanasiou.wordpress.com/2011/04/15/%CE%BA%CF%85%CF%81%CE%B9%CE%B1%CE%BA%CE%AE-%CF%84%CF%89%CE%BD-%CE%B2%CE%B1%CE%AF%CF%89%CE%BD-%CF%80%CF%81%CF%89%CF%84%CE%BF%CF%80%CF%81%CE%B5%CF%83%CE%B2%CF%85%CF%84%CE%AD%CF%81%CE%BF%CF%85-%CE%B1/

Κυριακή των Βαϊων στο Πατριαρχείο Αλεξανδρείας

Την Κυριακή των Βαΐων, 17η Απριλίου ε.έ., η Α.Θ.Μ. ο Πάπας και Πατριάρχης Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής κ.κ. Θεόδωρος ο Β΄ ετέλεσε την Θεία Λειτουργία και εκήρυξε τον θείο λόγο στον Ιερό Πατριαρχικό Ναό Οσίου Σάββα του Ηγιασμένου Αλεξανδρείας.
Μετά το πέρας της Ευχαριστιακής Συνάξεως παρετέθη δεξίωση στην Αίθουσα του Θρόνου της Ιεράς Μονής, κατά την διάρκεια της οποίας ο Μακαριώτατος παρουσίασε στο πολυπληθές εκκλησίασμα τον Πανοσιολ.Αρχιμ.κ.Ιωακείμ Βασιλάκο, Κληρικό της Ιεράς Μητροπολέως Τριπόλεως (Λιβύη), ως και τον Πανοσιολ.Αρχιμ.κ.Νήφωνα Πουλόπουλο, κάτοχο μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών με ειδικότητα στην Ιστορία των Σλαβικών Εκκλησιών, ο οποίος απεσπάσθη πρόσφατα στο παλαίφατο Πατριαρχείο από την Ιερά Μητρόπολη Αρκαλοχωρίου, Καστελλίου και Βιάννου.

Πηγή: http://www.romfea.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=7864:2011-04-17-12-15-58&catid=33:2009-12-18-08-37-34

O ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΑΣΙΑΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΚΟΡΥΦΗΣ

Ρεπορτάζ - φωτογραφίες: Νικόλαος Μαγγίνας

«Η θρησκεία δύναται να συμβάλει στην εδραίωση της ειρήνης, και την προαγωγή της βιωσιμότητος και της οικονομίας, δια μέσου του διαθρησκειακού και διαπολιτισμικού διαλόγου» επισήμανε ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος σε ομιλία που απηύθυνε στην «Ευρασιατική Οικονομική Διάσκεψη Κορυφής» που διοργάνωσε, την Παρασκευή 15 Απριλίου, το Ίδρυμα Κοινωνικών και Στρατηγικών Μελετών Marmara Grubu.
Στην ομιλία του, με θέμα «Θρησκεία- Οικονομία-Διάλογος», ο Οικουμενικός Πατριάρχης υπογράμμισε «τον ρόλον και την προοπτικήν της θρησκείας στην αντιμετώπισιν των συγχρόνων προβλημάτων, ήτοι της κοινωνικής αδικίας, της εξαλείψεως της πτωχείας, στην αποκατάστασιν ισορροπίας σε ένα κόσμο παγκοσμιοποιούμενο, στην καταπολέμηση του φονταμενταλισμού και του ρατσισμού και την προάσπιση της θρησκευτικής ελευθερίας σ’ένα κόσμο που τον χαρακτηρίζουν οι συγκρούσεις».

«Η θρησκεία είναι αδιαμφισβήτητα ο ισχυρότερος και πιο πειστικός παράγων στον κόσμο, καθότι δεν περιορίζεται μόνον στην σφαίρα της ιδιωτικής ζωής του προσώπου, αλλά διαδραματίζει σπουδαίον ρόλον ως μοχλός κοινωνικής και θεσμικής κινητοποιήσεως σε πολλά επίπεδα. Δια τούτο, δεν μας προκαλεί έκπληξιν η στροφή με περισσοτέραν προσοχήν προς την θρησκείαν αυτών που χαράσσουν τις αφορώσες αμέσως σε κοινωνικά ζητήματα πολιτικές και των συντελεστών των διεθνών σχέσεων. Είτε πρόκειται για την προστασία του περιβάλλοντος, την ειρήνη, την φτώχεια, την έλλειψη των στοιχειωδών προς το ζην, την εκπαίδευση και την υγεία, σημειώνεται υψηλή αίσθησις κοινής ανησυχίας και κοινής ευθύνης, την οποία εκδηλώνουν πολύ περισσότερον, ασφαλώς, άνθρωποι της πίστης» τόνισε ο Οικουμενικός Πατριάρχης και αναφέρθηκε στις πρωτοβουλίες που έλαβε τα τελευταία 20 χρόνια η πρωτόθρονη Εκκλησία της Ορθοδοξίας στην κατεύθυνση των διαχριστιανικών και διαθρησκειακών διαλόγων:
«Στο χέρι των θρησκειών είναι είτε να αυξήσουν τον πόνον που ζει ο κόσμος, είτε να συμβάλουν στην θεραπεία των δεινών».
Ανέφερε μάλιστα τον λόγο του Ιωάννου του Χρυσοστόμου: «ο ανοικτός και ειλικρινής διάλογος είναι δώρον Θεού». Και ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος τόνισε ότι «ζώμεν εν τη εποχή του Διαλόγου, παρά τα αναφυόμενα κατά την πορείαν των σοβαρών διαλόγων προσκόμματα».

Υπενθύμισε δε το κεντρικό συμπέρασμα των Συνεδρίων «για την Ειρήνη και την Ανεκτικότητα» που διοργάνωσε το Οικουμενικό Πατριαρχείο στην Κωνσταντινούπολη, το 1994 και το 2005, ότι δηλαδή «εγκλήματα διαπραττόμενα εν ονόματι θρησκείας είναι κατ’ουσίαν εγκλήματα κατ’αυτής ταύτης της θρησκείας». Επίσης αναφέρθηκε στο Συνέδριο για την ειρηνική συνύπαρξη του Ιουδαϊσμού, Χριστιανισμού και του Ισλάμ, που διεξήχθη στις Βρυξέλλες το 2001, μετά την τρομοκρατική επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου στους δίδυμους Πύργους της Νέας Υόρκης καθώς επίσης και στην ειδική διάσκεψη στο Μπαχρέιν το 2002 με την ευκαιρία της 10ης επετείου από την έναρξη του διαλόγου Χριστιανών-Μουσουλμάνων.
«Με τις Συναντήσεις αυτές διηνοίχθησαν οι οφθαλμοί μας και διηυρύνθησαν οι ορίζοντές μας επί της διαφορετικότητος και του πλουραλισμού των θρησκειών και πολιτισμών, αλλά και διεκηρύξαμε από κοινού ότι δεν είναι οι θρησκευτικές διαφορές η αιτία που δημιουργεί συγκρούσεις μεταξύ των ανθρώπων» είπε ο Οικουμενικός Πατριάρχης και συνέχισε: «Η εποχή μας είναι μεν εποχή κρίσεως, αλλά ταυτοχρόνως ποτέ άλλοτε δεν είχαν οι άνθρωποι την ευκαιρίαν να επιφέρουν τοσούτον σπουδαίας θετικάς μεταβολάς δια μέσου μόνον του Διαλόγου. Η γνωριμία και επικοινωνία ανθρώπων και εθνικών ομάδων είναι ευχερής, χάρις στα επιτεύγματα της τεχνολογικής προόδου, την ραγδαίαν πρόοδον των μέσων επικοινωνίας και συγκοινωνίας. Εκπρόσωποι διαφορετικών πολιτιστικών και θρησκευτικών καταβολών συναντώνται, συνδιαλέγονται σε συσκέψεις όπως αυτή, προς αναζήτησιν λύσεων. Καίτοι διερχώμεθα αδιαμφισβητήτως περίοδον κρίσεως, εν τούτοις επιθυμώ να υπογραμμίσω εξ ίσου ότι ποτέ άλλοτε δεν γνώρισε η ανθρωπότης μεγαλυτέραν αποδοχήν και κατανόησιν έναντι των θρησκευτικών επιλογών, παραδοσιακών καταβολών και πολιτιστικών αποχρώσεων».
Στη διεθνή Διάσκεψη συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο Νούντσιος του Βατικανού στην Άγκυρα, Αρχιεπίσκοπος Θουρίου Antonio Lucibello, ο Αρχιραββίνος των Ιουδαίων της Τουρκίας Ishak Haleva και Αρχηγοί ή εκπρόσωποι Κρατών, Κυβερνήσεων, Κοινοβουλίων και Πανεπιστημιακών Κοινοτήτων. Μεταξύ των επαφών που είχε ο Οικουμενικός Πατριάρχης, στο περιθώριο των εργασιών της διεθνούς Διασκέψεως, συναντήθηκε και με τον κ. Petar Stoyanov, πρώην Πρόεδρο της Δημοκρατίας της Βουλγαρίας.

Πηγή: http://fanarion.blogspot.com/2011/04/blog-post_17.html

Η Ιερά Σύνοδος για τις ώρες διδασκαλίας των Θρησκευτικών στο Λύκειο

Την Πανελλήνια Συνάντηση με την διοργάνωση Ημερίδας σχετικά με τις ώρες διδασκαλίας των Θρησκευτικών στο Λύκειο, αποφάσισε σήμερα η Διαρκής Ιερά Σύνοδος, Στην Συνάντηση θα κληθούν να συμμετάσχουν εκπρόσωποι των Θεολογικών Σχολών Αθηνών και Θεσσαλονίκης καθώς και των Θεολογικών Ενώσεων και Συνδέσμων όλης της Ελλάδος. Η Συνάντηση θα πραγματοποιηθεί στο Διορθόδοξο Κέντρο της Εκκλησίας, στην Ιερά Μονή Πεντέλης, στις 30 Απριλίου 2011.
Επίσης η Σύνοδος αποφάσισε την οργάνωση Ημερίδας για την Εκκλησιαστική Εκπαίδευση με θέμα «Προοπτικές αναβαθμίσεως της Εκκλησιαστικής Εκπαιδεύσεως», η οποία θα πραγματοποιηθεί στο Διορθόδοξο Κέντρο της Εκκλησίας, στην Ιερά Μονή Πεντέλης, στις 3 Μαΐου 2011.

Πηγή: http://www.esos.gr/index.php?option=com_k2&view=item&id=12404:i-iera-sinodos-gia-tis-ores-didaskalias-ton-thriskeitikon-sto-likeio&Itemid=1796

Ανακοίνωση του «Πανελληνίου Θεολογικού Συνδέσμου-ΚΑΙΡΟΣ-για την αναβάθμιση της θρησκευτικής εκπαίδευσης».

Αθήνα, 31 Μαρτίου 2011

Παρά τις δυσοίωνες προβλέψεις για την τύχη του μαθήματος των Θρησκευτικών, έπειτα από τις διαρροές στον τύπο-το περασμένο φθινόπωρο-ενός σχεδίου για το νέο Λύκειο ,τελικά με τις πρόσφατες ανακοινώσεις του ΥΠΔΒΜΘ, φαίνεται να αναγνωρίζεται στην πράξη η  θεμελιώδης παιδευτική αξία του ΜτΘ.

Σύμφωνα όμως με τις ανακοινώσεις του ΥΠΔΒΜΘ, στο τελικό σχέδιο για την μορφή, το περιεχόμενο σπουδών και τους εκπαιδευτικούς σκοπούς του νέου Λυκείου, το μάθημα των Θρησκευτικών   είναι το μοναδικό μάθημα το οποίο απέκτησε «νέο τίτλο» δηλ. «Θ ρ η σ κ ε ί α  καί  κ ό σ μ ο ς» (σημ.: στις Β΄ και Γ΄ τάξεις) σε σχέση με τα υπόλοιπα τα οποία εξακολουθούν να υφίστανται με τις γενικές τους ονομασίες (π.χ. Μαθηματικά, Ιστορία, Φυσική κλπ). Ταυτόχρονα  διαφοροποιείται ριζικά ο χρόνος που διατίθεται για τη διδασκαλία του, αφού στη μεν Β΄ τάξη γίνεται μονόωρο ( το μοναδικό μάθημα   στη τάξη αυτή ) σε σχέση με τα υπόλοιπα, στη δε  Γ΄ τάξη «αναβαθμίζεται» σε δίωρο, πλην όμως επιλεγόμενο.

Με τον τρόπο αυτό εισάγεται ένα νέο (;) ως προς το περιεχόμενό του  μάθημα, που ενώ στη Α΄ τάξη διατηρεί την υφιστάμενη και σήμερα γενική ονομασία «Θρησκευτικά», στις άλλες δυο τάξεις εμφανίζεται σαφώς διαφοροποιημένο ή εξειδικευμένο κάτω από τον  προαναφερθέντα τίτλο. Πρόκειται ασφαλώς για εσκεμμένη ενέργεια - επιλογή του Υπουργείου, το οποίο  προκαταλαμβάνει τους πάντες και ερήμην των θεολογικών επιστημονικών ενώσεων θέτει αδιαπραγμάτευτα και χωρίς να το συγκεκριμενοποιεί το πλαίσιο και το περιεχόμενο του νέου αυτού μαθήματος.  Όσο και αν είναι ελλιπή τα στοιχεία-αυτή τη στιγμή- για το ακριβές περιεχόμενό του, πρέπει να γίνει κατανοητό ότι οι όποιοι παιδαγωγικοί και εκπαιδευτικοί του στόχοι και σκοποί ακυρώνονται a priori στη πράξη, εφόσον η διδασκαλία του περιοριστεί σε μία(1) ώρα υποχρεωτική (Β΄ τάξη) και δύο (2) ώρες μετά από επιλογή (Γ΄ τάξη). Η εμπειρία και η πρακτική έχουν αποδείξει ότι μονόωρη διδασκαλία μαθήματος στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση σχεδόν εκμηδενίζει την παρουσία του στο πρόγραμμα και ελαχιστοποιεί τη συμβολή του στη συνολική εκπαιδευτική προσπάθεια (κάτι που εξάλλου και η ίδια η Υπουργός υπογράμμισε σαν λάθος, σε προφορική συνέντευξή της, αναφερόμενη στα μονόωρα μαθήματα που υπήρχαν στο προηγούμενο πρόγραμμα).

Επομένως εάν το υπουργείο επιθυμεί το μάθημα με τον νέο τίτλο να εξυπηρετήσει στοιχειωδώς τις ανάγκες της εκπαίδευσης με στόχο μια σφαιρική προσέγγιση της γνώσης  για το θρησκευτικό φαινόμενο στη ζωή του ανθρώπου και του κόσμου, οφείλει, προκειμένου να είναι εναρμονισμένο με το συνολικό σχεδιασμό του νέου Λυκείου, να αναθεωρήσει την πρότασή του επαναφέροντας τουλάχιστον το δίωρο στη Β΄ τάξη. Είναι αναγκαίο εξάλλου να υπενθυμίσουμε ότι για το θέμα αυτό έχει ήδη αποφανθεί το Συμβούλιο της Επικρατείας σε παλαιότερη απόφασή του ότι η θρησκευτική εκπαίδευση – ως συνταγματική πρόβλεψη – δεν εξυπηρετείται επαρκώς με την μονόωρη διδασκαλία. Ο θεολογικός εκπαιδευτικός κόσμος αναμένει με ενδιαφέρον την απάντηση του υπουργείου ενώ θα θεωρούσε ως κίνηση ύψιστης αίσθησης ευθύνης την επαναφορά του μαθήματος για την Γ΄ τάξη στη ζώνη των υποχρεωτικών, έστω και με το ισχύον καθεστώς της μιας (1) ώρας.

Οι παραπάνω προτάσεις μας προφανώς ούτε παραβλέπουν την όποια θετική προσπάθεια καταβάλλεται για τη βελτίωση του νέου Λυκείου ,ούτε έχουν να κάνουν με την εξυπηρέτηση πρόσκαιρων συντεχνιακών αιτημάτων. Τα όποια προβλήματα επιφέρει ο νέος αυτός σχεδιασμός σε όλους τους εκπαιδευτικούς θα αφορούν προφανώς και τους θεολόγους, γι’ αυτό και πιστεύουμε οτι χρειάζεται συντονισμένη προσπάθεια από όλους τους εκπαιδευτικούς φορείς ώστε να αναδείξουμε  μεν τα όποια θετικά της νέας πρότασης(π.χ. μαθητικές εργασίες, μείωση μαθημάτων) επισημαίνοντας ταυτόχρονα τις αδυναμίες της και τις εμμονές της σε παρωχημένα σχήματα και λανθασμένες επιλογές (π.χ. εξετασιοκεντρική λογική, βαθμοθηρία). Γι’ αυτό και επιφυλασσόμαστε να τοποθετηθούμε συνολικά για το σχεδιασμό του νέου λυκείου προσεχώς.

Κλείνοντας, οφείλουμε να τονίσουμε για μια ακόμη φορά  την πάγια θέση μας για μια θρησκευτική εκπαίδευση που θα αμβλύνει τις αντιθέσεις, θα ξεπερνά τις προκαταλήψεις και τις στερεότυπες αντιλήψεις, θα ενώνει και δε θα χωρίζει τους μαθητές. Στην κατεύθυνση αυτή είμαστε πρόθυμοι να συμβάλουμε με όλες μας τις δυνάμεις, τονίζοντας οτι το αμέσως επόμενο βήμα για το ΥΠΔΒΜΘ προκειμένου να πείσει για τις πραγματικές προθέσεις του σχετικά με την  αναβάθμιση της θρησκευτικής εκπαίδευσης στον τόπο μας, είναι να  προχωρήσει επιτέλους στη κατάργηση των εγκυκλίων που αφορούν στις απαλλαγές από το μάθημα των Θρησκευτικών και οι οποίες εξακολουθούν να δημιουργούν προβλήματα στην καθημερινότητα της σχολικής κοινότητας αφήνοντας ανοιχτά ζητήματα που δεν εξυπηρετούν παρά μόνο πρόχειρες ιδεολογικές φορτίσεις και θέτουν διαρκώς σε αμφισβήτηση ένα μάθημα που τα τελευταία χρόνια αλλάζει προς το καλύτερο.

Η Διοικούσα Επιτροπή

του «Πανελληνίου Θεολογικού Συνδέσμου-ΚΑΙΡΟΣ-για την αναβάθμιση της θρησκευτικής εκπαίδευσης»

Αμπατζίδης  Θεόφιλος, Θεολόγος (Κοζάνη)

Αργυρόπουλος Ανδρέας, Σχολικός Σύμβουλος Θεολόγων (Μυτιλήνη)

Καζλάρη Πηγή, Θεολόγος (Λάρισα)

Κωνσταντίνου Μιλτιάδης, Καθηγητής του Τμήματος Θεολογίας του ΑΠΘ (Θεσσαλονίκη)

Μαυροκωστίδης Γρηγόρης, Θεολόγος (Θεσσαλονίκη)

Μόσχος Δημήτρης, Λέκτορας του Τμήματος Θεολογίας του ΕΚΠΑ (Αθήνα)

Παπαδόπουλος Γιώργος, Θεολόγος (Αθήνα)

Παπασωτηρόπουλος Χριστόφορος, Θεολόγος (Πάτρα)

Σταματέλλου Νόνη ,Θεολόγος (Ιωάννινα)

Πηγή: http://www.kairosnet.gr/joomla/

Δελτίο τύπου του Συνδέσμου Θεολόγων Μακεδονίας - Θράκης για το ΜτΘ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Με αφορμή τις ανακοινώσεις του Υπουργείου Παιδείας δια Βίου Μάθησης & Θρησκευμάτων για το «νέο Λύκειο» αισθανόμαστε την ανάγκη να εκφράσουμε την έντονη δυσαρέσκεια και απογοήτευση των μελών μας για την εκ νέου υποβάθμιση της θέσης του Θρησκευτικού Μαθήματος.
Η υποτίμηση αυτή συνίσταται στην μεγάλη μείωση των ωρών διδασκαλίας του (περίπου 40%) αφού στη μεν Β΄ Λυκείου το μάθημα των θρησκευτικών έγινε από (2) ώρες υποχρεωτικές που ήταν (1) ώρα υποχρεωτική, στη δε Γ΄Λυκείου από (1) ώρα υποχρεωτική που ήταν έγινε (2) ώρες επιλογής. Επισημαίνουμε στο σημείο αυτό την τραγελαφική αντίφαση της Υπουργού, σύμφωνα με την οποία στο ίδιο το Σχέδιο τονίζει ότι «η έννοια του «μονόωρου» μαθήματος δεν υφίσταται στο νέο Λύκειο» και στη συνέχεια η ίδια παραβιάζει αυτό που λέει, με αποτέλεσμα το μοναδικό μάθημα στο Νέο Λύκειο, που μένει με μία ώρα εβδομαδιαίως είναι αυτό των θρησκευτικών της Β΄Λυκείου.
Ως προς τη Γ΄Λυκείου, το μάθημα των θρησκευτικών, εμμέσως πλην σαφώς «εξαφανίζεται», αφού τοποθετείται ως μάθημα επιλογής, μεταξύ άλλων σπουδαίων για τους μαθητές επιλεγομένων, στα οποία εξετάζονται στις πανελλαδικές τους εξετάσεις. Ποιος μαθητής θα αφήσει, για παράδειγμα, ένα επιλεγόμενο μάθημα ειδίκευσης της κατεύθυνσής του π.χ. ειδίκευση στα Λατινικά, στην Ιστορία, στη Χημεία κ.ά και θα προτιμήσει αντ΄ αυτού το μάθημα των θρησκευτικών!
Αναφορικά με την βίαιη και απρόσμενη μετατροπή του τίτλου του μαθήματος σε: «Θρησκεία και κόσμος», έχουμε να παρατηρήσουμε ότι, παρά τις περί του αντιθέτου εξαγγελίες από την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου, δεν προηγήθηκε ένας ειλικρινής, εξαντλητικός και ευρύς διάλογος με όλους τους φορείς του θεολογικού κόσμου. Τρανή απόδειξη αυτού είναι ότι τόσο η πολιτική ηγεσία όσο και οι υπηρεσιακοί παράγοντες, αγνόησαν συστηματικά όλες τις επιστολές και παρεμβάσεις του Συνδέσμου μας αλλά και άλλων φορέων του κλάδου μας (Θεολογικές Σχολές, ΠΕΘ, Συνδέσμους Θεολόγων, Συλλόγους Μεταπτυχιακών φοιτητών).
Η όποια αναμόρφωση, βελτίωση ή αλλαγή του τίτλου ή του χαρακτήρα του Θρησκευτικού Μαθήματος, των σκοπών και των στόχων του στο ελληνικό σχολείο έπρεπε να είναι προϊόν ελεύθερης συν-απόφασης, συμμετοχής, διαλόγου και προπαντός σεβασμού στην παράδοση, την ιστορία και τον πολιτισμό του τόπου μας και όχι μονομερής απόφαση, που προαναγγέλθηκε δια στόματος της κυρίας Υπουργού από το βήμα του London School of Economics και στη συνέχεια ανακοινώθηκε, χωρίς, μάλιστα, να διευκρινισθεί, αν και πότε θα γίνει διάλογος και διαβούλευση επ΄ αυτού.
Συντασσόμενοι με το κοινό αίσθημα του ελληνικού λαού, της εκπαιδευτικής κοινότητας, της Ιεραρχίας της Εκκλησίας αλλά και με τη διαπίστωση που έχει κάνει ο ίδιος ο Πρωθυπουργός ότι τα αίτια της οικονομικής κρίσης είναι αποτέλεσμα πνευματικής και ηθικο-κοινωνικής παρακμής, πιστεύουμε στην αναγκαιότητα μιας πιο πλούσιας και πιο ουσιαστικής ανθρωπιστικής παιδείας στη πατρίδα μας.
Είναι απορίας άξιον, λοιπόν, ότι αντί να ενισχύεται μειώνεται το μάθημα των θρησκευτικών, ένα βασικό κοινωνικό και ανθρωπιστικό μάθημα, το οποίο είναι από τα σπουδαιότερα, αφού μπορεί να προσφέρει στους μαθητές αυτά που η ίδια η υπουργός τονίζει: «αξίες», «συλλογικότητα», «αλληλεγγύη» και «σεβασμό στους άλλους», ενώ ταυτόχρονα μειώνονται και οι πιθανότητες να γίνει ο μαθητής, κατά την Υπουργό, «συνειδητός Έλληνας πολίτης του κόσμου, γνώστης της ταυτότητάς του στο σύγχρονο ανταγωνιστικό περιβάλλον».
Επισημαίνουμε την αναγκαιότητα βελτιώσεων του σχεδίου που είδε το φως της δημοσιότητας και καλούμε την Υπουργό Παιδείας να κρατήσει τις υποσχέσεις της, σχετικά με τη διαβούλευση και τη συζήτηση με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι θέσεις μας και να βγει έτσι το τελικό βελτιωμένο Πρόγραμμα του Νέου Λυκείου. Καλούμε επίσης τις ενώσεις του κλάδου μας σε ενότητα και ετοιμότητα για το σκοπό αυτό.

Η Διοικούσα Επιτροπή.

Πηγή: http://theologoi.wordpress.com/2011/04/04/%ce%bf%ce%b9-%ce%b1%ce%bd%cf%84%ce%b9%cf%86%ce%ac%cf%83%ce%b5%ce%b9%cf%82-%cf%84%ce%bf%cf%85-%cf%83%cf%87%ce%b5%ce%b4%ce%af%ce%bf%cf%85-%cf%84%ce%bf%cf%85-%c2%ab%ce%bd%ce%ad%ce%bf%cf%85-%ce%bb%cf%85/

Το σχέδιο του Υπουργείου Παιδείας για τις τρεις τάξεις του Νέου Λυκείου

Πηγή: http://www.esos.gr/index.php?option=com_k2&view=item&id=12205:oles-oi-allages-opos-anakoinothikan-apo-tin-ip-paideias&Itemid=1796

«Η προσέγγιση του Άλλου στην σύγχρονη Τουρκία» – Εκδήλωση από την Μητρόπολη Αλεξανδρούπολης

Ημερίδα με θέμα: «Η προσέγγιση του Άλλου στην σύγχρονη Τουρκία» διοργανώνει το το Σάββατο 2 Απριλίου 2011 η Μητρόπολη Αλεξανδρούπολης. Η εκδήλωση θα γίνει στο Ξενοδοχείο GRECOTEL GRAND EGNATIA στην Αλεξανδρούπολη.
Για την ημερίδα έχουν προσκληθεί να μιλήσουν καθηγητές πανεπιστημίων της Τουρκίας.
Το πρόγραμμα της ημερίδας έχει ως εξής:
10:00 π.μ. Έναρξη Ημερίδας

• Χαιρετισμός Μητροπολίτη Αλεξανδρούπολης Ανθίμου
• Χαιρετισμοί επισήμων
• «Το μάθημα των Θρησκευτικών στην Τουρκία και η πολυπολιτισμικότητα». Εισηγητής: Dr. Recep Kaymakcan, Καθηγητής Θεολογικής Σχολής Πανεπιστημίου Sakarya.
• «Αρχαιολογικές εργασίες μέσα στα αρχαία τείχη της Κωνσταντινουπόλεως». Εισηγητής: Dr. Ferudun Ozgumus, Βυζαντινολόγος – Καθηγητής Σχολής Καλών Τεχνών Πανεπιστημίου Κωνσταντινούπολης.
• Σύντομο Διάλειμμα.
• «Η ελληνική συνοικία της Αδριανουπόλεως». Εισηγητής: Dr. Ozkan Ertugrul, Επίκουρος Καθηγητής Βυζαντινής Αρχαιολογίας Πανεπιστημίου Αδριανούπολης.
• Λήξη Ημερίδας.

Συντονιστής: Αντώνιος Χατζόπουλος
Διερμηνείς: Αντώνιος Χατζόπουλος, Χρήστος Τεάζης
Δελτίο τύπου εκδήλωσης
Η πρόσφατη «στροφή» των αρχαιολογικών ερευνών στην γειτονική Τουρκία, για την ανάδειξη και προβολή κάθε βυζαντινού ίχνους δεν επιτρέπεται να μας αφήσει αδιάφορους. Οφείλεται στην προτροπή του Πρωθυπουργού Ερντογάν στα ανώτατα Αρχαιολογικά Συμβούλια της Χώρας του αλλά και στην υπευθυνότητα του επιστημονικού δυναμικού της. Έτσι παρακολουθούμε τις ανασκαφές στην Πόλη και σε ολόκληρη την Μικρά Ασία να αναδεικνύουν τεράστιας σημασίας ευρήματα, αρχαιοελληνικά, βυζαντινά και μεταβυζαντινά.
Η πραγματικότητα αυτή ώθησε την Ιερά Μητρόπολη Αλεξανδρουπόλεως στο να προσκαλέσει σε Ημερίδα με τίτλο «Η προσέγγιση του Άλλου στη σύγχρονη Τουρκία» τους καθηγητές: Recep Kaymakcan, Ferudun Ozgumus και Ozkan Ertugrul, προκειμένου να μας αναπτύξουν την θεωρητική βάση και τα αποτελέσματα αυτής της επιστημονικής αναγέννησης στην γειτονική μας Χώρα, καθώς αφορά τον πολιτισμό και την πνευματικότητα των προγόνων μας που καταστάθηκαν παγκόσμια κοινή κληρονομιά.

Πηγή: http://www.grtrnews.com/«η-προσέγγιση-του-άλλου-στην-σύγχρονη/

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΚΑΙΡΟΣ : Το μάθημα των θρησκευτικών που θέλουμε, το μάθημα που χρειάζονται οι μαθητές μας

Το μάθημα των θρησκευτικών που θέλουμε, το μάθημα που χρειάζονται οι μαθητές μας

Προτάσεις για τον αποτελεσματικό ρόλο του μαθήματος των Θρησκευτικών

 στη Δημόσια Θρησκευτική Εκπαίδευση

  

Αθήνα,22 Μαρτίου 2011 

Η Θρησκευτική Εκπαίδευση στις ευρωπαϊκές χώρες αναγνωρίζεται πλέον ως απαραίτητος όρος για την πολύπλευρη και ολοκληρωμένη μόρφωση των μαθητών και αναβαθμίζεται με πρόταγμα τη διεύρυνση των εκπαιδευτικών της ορίων. Δικαίωμα στην κοινή θρησκευτική εκπαίδευση έχουν όλοι οι μαθητές του δημόσιου σχολείου. Για το λόγο αυτό υποστηρίζουμε από τη Διακήρυξή μας κιόλας (Δεκέμβριος 2009) το ενιαίο υποχρεωτικό μάθημα για όλους τους μαθητές ανεξάρτητα από τη θρησκευτική ή μη προέλευση και ταυτότητά τους. Όμως η υποχρεωτικότητα του μαθήματος καθίσταται έωλη στο βαθμό που το μάθημα διατηρεί τη μονοφωνική, στενά ομολογιακή και συχνά κατηχητική του κατεύθυνση. Κατά συνέπεια, η αναβάθμισή του καθίσταται αναγκαία. Τι σημαίνει όμως για τον « Καιρό» η αναβάθμιση του μαθήματος των Θρησκευτικών στην Ελλάδα;

Σίγουρα ένα μάθημα που:

• στο σχεδιασμό και στην πρακτική του λαμβάνει σοβαρά υπόψη του αφενός τις μεταβολές και την πολυπλοκότητα του κοινωνικού γίγνεσθαι και αφετέρου τα αιτήματα της κοινωνίας –ευρύτερης και τοπικής- από τη θρησκευτική εκπαίδευση
• αναπτύσσεται μέσα σε ένα πλαίσιο σταθερών ευρωπαϊκών αξιών (δημοκρατία, κοινωνική δικαιοσύνη, ανθρώπινα δικαιώματα) και έγκυρων παιδαγωγικών αρχών και προσανατολισμών
• θεωρεί τη θρησκευτική/θεολογική γνώση όχι ως μεταβίβαση στεγανοποιημένων και ιδεολογικοποιημένων πληροφοριών, αλλά ως μια διαδικασία ανακάλυψης και οικοδόμησής της από τους ίδιους τους μαθητές, με συνεργάτη και καθοδηγητή το δάσκαλό τους. Με αυτόν τον τρόπο οι μαθητές όχι μόνον αναπτύσσουν ικανότητες και δεξιότητες θρησκευτικής μάθησης, αλλά επιπλέον δομούν τρόπο σκέψης, στοχασμού και κρίσης, αναμετρώνται με ύψιστης υπαρξιακής και κοινωνικής σημασίας θρησκευτικά ζητήματα και οικειώνονται θεολογικά κριτήρια ανάγνωσης του εαυτού, της κοινωνίας και του πολιτισμού.
• όσο κι αν τα περιεχόμενά του αφορούν, στο μεγαλύτερο μέρος, το Χριστιανισμό και την Ορθοδοξία, εν τούτοις «ανοίγεται» και στη διδασκαλία των μεγάλων θρησκευτικών παραδόσεων και φιλοσοφικών κοσμοθεωρήσεων, αναπτύσσοντας διομολογιακές και διαθρησκειακές διδακτικές προσεγγίσεις και αναδεικνύοντας τη θετική χριστιανική θεώρηση της ποικιλίας και της ετερότητας. Με αυτόν τον τρόπο, οι μαθητές τοποθετούνται υπεύθυνα και κριτικά απέναντι στο θρησκευτικό φαινόμενο, κατανοούν διευρυμένα τη διαφορετικότητα και οικοδομούν ένα δημιουργικό και έντιμο διάλογο με την εποχή, τις προκλήσεις και τα αιτήματά της χρησιμοποιώντας τα θεολογικά κριτήρια που έχουν προσκτήσει. Με αυτόν το διευρυμένο τρόπο θεωρείται ο θρησκευτικός εγγραμματισμός των μαθητών.

Αναμφίβολα είναι εξαιρετικά δύσκολο όλα αυτά να μορφοποιηθούν σε ένα υποδειγματικό μεν, πλην ολοκληρωμένο Πρόγραμμα Σπουδών, στην παρούσα συνάφεια. Είναι όμως δυνατόν να προσδιορίσουμε τις βασικές αρχές και τους γενικούς σκοπούς ενός νέου Προγράμματος Σπουδών, όπως εμείς το οραματιζόμαστε και το υποστηρίζουμε, αφουγκραζόμενοι τις ανάγκες μεγάλης μερίδας εκπαιδευτικών θεολόγων, των μαθητών μας και γενικότερα της σύγχρονης σχολικής πραγματικότητας.

Για τον «ΚΑΙΡΟ» το μάθημα των θρησκευτικών οφείλει:

Þ     Να προσφέρει στους μαθητές ικανοποιητική κατάρτιση γύρω από το Χριστιανισμό και την Ορθοδοξία ως πνευματική και πολιτισμική παράδοση της Ελλάδας αλλά και της Ευρώπης.

Þ     Να  διευκολύνει τους μαθητές να κατανοήσουν το Χριστιανισμό και την Ορθοδοξία ως ζωντανή πηγή πίστης, ηθικής και ευθύνης και νοηματοδότησης του κόσμου, της ζωής και της ιστορίας.

Þ     Να προσφέρει στους μαθητές ικανοποιητική κατάρτιση γύρω από άλλες θρησκείες, προσανατολισμούς και κοσμοθεωρήσεις και να τους διευκολύνει να τις κατανοήσουν ως ζωντανές πηγές πίστης, ηθικής και ευθύνης και νοηματοδότησης του κόσμου, της ζωής και της ιστορίας.

Þ    Να προωθεί την κατανόηση, το σεβασμό και την ικανότητα διαλόγου μεταξύ μαθητών που διατηρούν διαφορετικές απόψεις πάνω σε ζητήματα πίστης αλλά και διαφορετικούς ηθικούς προσανατολισμούς ζωής.

Þ    Να συντελεί στην προσωπική-και όχι μόνο θρησκευτική- καλλιέργεια και ανάπτυξη των μαθητών.

Για τον «Πανελλήνιο Θεολογικό Σύνδεσμο -ΚΑΙΡΟΣ-για την αναβάθμιση της θρησκευτικής εκπαίδευσης» το σύνολο της προβληματικής που εκτέθηκε παραπάνω δεν συνιστά εκ προοιμίου μια άκαμπτη ιδεολογική επιλογή. Αποτελεί κυρίως καρπό αγωνίας, παρατήρησης και μελέτης της σύγχρονης σχολικής πραγματικότητας με την οποία καθημερινά αναμετριόμαστε και στην οποία καθημερινά δοκιμάζουμε τις δυνάμεις μας και τις αδυναμίες μας.

Οι παραπάνω προβληματισμοί και προτάσεις αποτελούν για τον «ΚΑΙΡΟ» ανοικτό πεδίο οργανωμένης έρευνας, διαλόγου, ωσμώσεων, συμπροβληματισμού με όλους τους φορείς που εμπλέκονται στη διαμόρφωση του χαρακτήρα και της εικόνας του μαθήματος των θρησκευτικών, αλλά και με τον καθένα που στα πλαίσια ενός νηφάλιου, τεκμηριωμένου και υπεύθυνου διαλόγου θα μπορούσε να συνεισφέρει αποτελεσματικά.

Η Διοικούσα Επιτροπή του Καιρού

Αμπατζίδης  Θεόφιλος

Αργυρόπουλος Ανδρέας

Καζλάρη Πηγή

Κωνσταντίνου Μιλτιάδης

Μαυροκωστίδης Γρηγόρης

Μόσχος Δημήτρης

Παπαδόπουλος Γιώργος

Παπασωτηρόπουλος Χριστόφορος

Σταματέλλου Νόνη 

Πηγή: http://www.kairosnet.gr/joomla/index.php?option=com_content&view=article&id=111:2011-03-29-21-07-54&catid=2:news&Itemid=9

Αποφάσεις της Διοικούσας Επιτροπής του Πανελλήνιου Θεολογικού Συνδέσμου «ΚΑΙΡΟΣ-για την αναβάθμιση της Θρησκευτικής Εκπαίδευσης»

Χολαργός 23-3-2011
                                                                                                                                                     

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Μετά την έγκριση από το Πρωτοδικείο της Αθήνας του καταστατικού του Πανελλήνιου Θεολογικού Συνδέσμου «ΚΑΙΡΟΣ-για την αναβάθμιση της Θρησκευτικής Εκπαίδευσης» συνεδρίασε στη Θεσσαλονίκη (Σάββατο 19-3-2011) η Διοικούσα Επιτροπή του, η οποία ασχολήθηκε με διάφορα θέματα οργανωτικού και θεολογικού-εκπαιδευτικού περιεχομένου. Συγκεκριμένα αποφάσισε:

1. Την επιτάχυνση των διαδικασιών για την οργάνωση και διεξαγωγή των  αρχαιρεσιών που θα αναδείξουν το πρώτο Διοικητικό Συμβούλιο

2. Την περαιτέρω ανάδειξη του ερευνητικού έργου των ομάδων εργασίας του συνδέσμου

3. Την διοργάνωση επιστημονικών ημερίδων στα κατά τόπους παραρτήματά του για τους θεολόγους εκπαιδευτικούς

4. Την προώθηση  της συνεργασίας με την Εκκλησία της Ελλάδος σε θέματα αμοιβαίου ενδιαφέροντος

5. Τον συντονισμό δράσης με άλλες θεολογικές επιστημονικές ενώσεις για την αποτελεσματικότερη εξυπηρέτηση των αιτημάτων του κλάδου

Η ΔΙΟΙΚΟΥΣΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Πηγή: http://www.kairosnet.gr/joomla/

Επιστημονική διημερίδα με θέμα: Σύγχρονα Εκκλησιαστικά Προβλήματα

Δελτίο Τύπου

Εκ μέρους του Τμήματος Θεολογίας, ΑΠΘ και του Συλλόγου προπτυχιακών φοιτητών του.

Ολοκληρώθηκε με μεγάλη επιτυχία η επιστημονική διημερίδα με θέμα: Σύγχρονα Εκκλησιαστικά Προβλήματα που διοργάνωσαν το Τμήμα Θεολογίας ΑΠΘ και ο σύλλογος προπτυχιακών φοιτητών του Τμήματος. Σε ένα κατάμεστο κυριολεκτικά αμφιθέατρο από φοιτητές, καθηγητές θεολογίας, θεολόγους εκπαιδευτικούς, κληρικούς και μοναχούς παρουσιάστηκαν εισηγήσεις οι οποίες διαπραγματεύθηκαν μια μεγάλη ποικιλία θεμάτων. Οι ομιλητές αναφέρθηκαν ενδεικτικά σε ζητήματα λατρευτικά, μεταφραστικά, ποιμαντικά, ιστορικά, κοινωνικά, θεολογικά, πολιτισμικά και θρησκειολογικά. Η ανταπόκριση των φοιτητών, λαϊκών και κληρικών ήταν εντυπωσιακή. Τέθηκαν πολλά ερωτήματα ειδικά στο τέλος της χθεσινής απογευματινής συνεδρίας και σήμερα λίγο πριν τη λήξη της διημερίδας από νέους ανθρώπους που γνωρίζουν το έργο της Εκκλησίας και ενδιαφέρονται να ξεπεραστούν τα προβλήματα που εδώ και καιρό ταλανίζουν τα μέλη της. Όλοι οι εισηγητές έθιξαν σημαντικά προβλήματα, τα οποία αποτέλεσαν αφορμή για περαιτέρω σκέψη και συζήτηση. Αξίζει να σημειωθεί πως οι δύο τελευταίες εισηγήσεις της σημερινής ημέρας ήταν αφιερωμένες στο μάθημα των θρησκευτικών στο σύγχρονο σχολείο. Η διημερίδα έκλεισε με την ευχή να επαναληφθούν τέτοιες προσπάθειες και σύντομα να εκδοθούν τα κείμενα των εισηγητών.

Πηγή: http://www.kairosnet.gr/joomla/

Υποχρεωτικά τα Θρησκευτικά...

Σύμφωνα με την ιστοσελίδα esos.gr τα μαθήματα των Θρησκευτικών και της Ιστορίας παραμένουν υποχρεωτικά και στις τρεις τάξεις του Λυκείου. Το τελικό σχέδιο πρότασης είναι στα χέρια της Υπουργού Παιδείας και πρόκειται να ανακοινωθεί την άλλη εβδομάδα.

Πηγή: http://www.esos.gr/

Επιτυχημένη συμμετοχή των Θεολόγων καθηγητών στην τριημερίδα που διοργάνωσαν οι Σχολικοί Σύμβουλοι του Ν. Θεσσαλονίκης

Στις 11, 12 και 13 Μαρτίου 2011 πραγματοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη η τριημερίδα που διοργάνωσαν οι Σχολικοί Σύμβουλοι Ν. Θεσσαλονίκης με θέμα: "Βελτιώνοντας την εκπαίδευση: Διδακτικές, εκπαιδευτικές παρεμβάσεις και πρωτοβουλίες των εκπαιδευτικών".
Στην τριημερίδα έλαβαν μέρος συνάδελφοι θεολόγοι και παρουσίασαν την πολύ σημαντική δουλειά που κάνουν στα σχολεία τους.

Η κ. Σμαράγδα Φαρίδου από το 2ο Πειραματικό Γυμνάσιο Θεσσαλονίκης παρουσίασε την πρόταση διδασκαλίας "Οι θρησκευτικοί πίνακες του Έλληνα Ζωγράφου Δομήνικου Θεοτοκόπουλου: Μια διαθεματική εργασία στα πλαίσα του μαθήματος των Θρησκευτικών"

Οι κ. Θωμαή Χουβαρδά και Ζαφερία Αθανασοπούλου (κλ. ΠΕ08) του Καλλιτεχνικού Γυμνασίου παρουσίασαν τη διαθεματική πρόταση διδασκαλίας: "Θεολογία και Τέχνη με αφορμή την του ΧΡΙΣΤΟΥ-ΓΕΝΝΑ : Η ζωγραφική  απεικόνιση της ενσάρκωσης του ΘΕΑΝΘΡΩΠΟΥ - Διαθεματική πρόταση διδασκαλίας".

Η κ. Ξανθή Αλμπανάκη από το Διαπολιτισμικό Γυμνάσιο Ευόσμου παρουσίασε ένα διαθεματικό/διαπολιτισμικό Project με θέμα: "Ταξίδι στη Θρησκεία: Γνωρίζοντας το Θεό των άλλων".

Οι κ. Γεώργιος Λαδόπουλος και κ. Νικόλαος Σαμαρίνας (κλ. ΠΕ19) από το Γυμνάσιο Ευκαρπίας παρουσίασαν τη διαθεματική πρόταση διδασκαλίας με θέμα: "Ιωάννης ο Πρόδρομος και ο βαπτιστής: Εξουσία, διαφθορά και βία: από την έκπτωση στην ανάστασή τους μέσα από την ορθόδοξη πίστη"

Τέλος ο κ. Σάββας Παυλίδης από την Ελληνογαλλική Σχολή Καλαμαρί παρουσίασε τη χρήση των τεχνολογιών στο μάθημα των Θρησκευτικών: "ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ «e-Θρησκευτικά: Οι Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνιών στα Θρησκευτικά"

Επιστημονική διημερίδα στη Θεολογική Σχολή Α.Π.Θ. με θέμα: “Σύγχρονα εκκλησιαστικά προβλήματα».

Το Πρόγραμμα της διημερίδας που θα διεξαχθεί στις 21 και 22 Μαρτίου 2011 στο Δ΄ αμφιθέατρο της Θεολογικής Σχολής είναι το εξής:

ΠΡΩΤΗ ΗΜΕΡΑ - ΔΕΥΤΕΡΑ 21 ΜΑΡΤΙΟΥ
10.00΄ π.μ. : Έναρξη Ημερίδας - Χαιρετισμός από την Αντιπρύτανη του Πανεπιστημίου Α.Π.Θ. κ. Λιάλιου Δέσπω

10.05 π.μ. : Χαιρετισμός από τον Κοσμήτορα της Θεολογικής Σχολής, κ. Μιχαήλ Τρίτο

ΠΡΩΤΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑ

Πρόεδρος: Κούκουρα Δήμητρα

10.10΄ π.μ. : Μαρτζέλος Γεώργιος, Καθηγητής Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ.
Η Ιδεολογική και Εκκλησιαστική Διάσταση της Ορθοδοξίας: Η Επικαιρότητα μιας Παραδοσιακής Διάκρισης

10.30΄ π.μ. : Ιωαννίδης Φώτιος, Αν. Καθηγητής Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ.
Η Ενότητα της Εκκλησίας ως Ζητούμενο

10.50΄ π.μ. : Βασιλειάδης Πέτρος, Καθηγητής Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ. Διαθρησκειακές Συναντήσεις και Οικολογικός Προβληματισμός

11.10΄ π.μ. : Κεσελόπουλος Ανέστης, Καθηγητής Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ.
Η Οικολογική Κρίση ως Πνευματική

11.30΄ π.μ. : Συζήτηση

11.55΄ π.μ. : Διάλειμμα - Καφές

ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑ

Πρόεδρος: Μαρτζέλος Γεώργιος

12.20΄ μ.μ. : Σκαλτσής Παναγιώτης, Αν. Καθηγητής Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ.
Η Θεία Λειτουργία: Το Δώρο του Θεού στην Ανθρωπότητα

12.40΄ μ.μ. : π. Αθανάσιος Γκίκας, Αν. Καθηγητής Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ.
Η Εξωτερική Αμφίεση των Κληρικών

13.00΄ μ.μ. : Τσιρώνης Χρήστος, Λέκτορας Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ.
Παγκοσμιοποίηση: Εννοιολογική Αμφισημία και Κοινωνική Αμφιταλάντευση.
Οι Κοινωνικές Προκλήσεις για την Ορθόδοξη Εκκλησία

13.20΄ μ.μ . : π. Βασίλειος Θερμός , Θεολόγος και Ψυχοθεραπευτής
Η Χαμένη Ιερότητα της Εκκλησίας και τα Τεχνητά Ιερά Υποκατάστατα

13.40΄ μ.μ. : Συζήτηση

14.10΄ μ.μ. : Μεσημβρινή Διακοπή

ΤΡΙΤΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑ

Πρόεδρος: Βασιλειάδης Πέτρος

18.00΄ μ.μ. : Ευαγγέλου Ηλίας, Λέκτορας Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ.
Σλαβική ορθοδοξία: Προβλήματα και Προοπτικές
στον 21ο αιώνα

18.20΄ μ.μ. : Ζιάκα Αγγελική, Λέκτορας Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ.
Εκκλησία και Μετανάστευση: Μουσουλμάνοι Μετανάστες και πνευματικές προκλήσεις

18.40΄ μ.μ. : Μπαντάουη Χασάν, Επίκ. Καθηγητής Φιλοσοφικής Σχολής Α.Π.Θ.
Σχέσεις Ισλάμ - Χριστιανισμού: Παρελθόν, Παρόν, Μέλλον

19.00΄ μ.μ. : Συζήτηση

19.30΄ μ.μ. : Κλείσιμο Πρώτης Ημέρας της Διημερίδας

ΔΕΥΤΕΡΗ ΗΜΕΡΑ - ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΡΤΙΟΥ
ΠΡΩΤΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑ

Πρόεδρος: Ζιάκα Αγγελική

10.00΄ π.μ. : Κωνσταντίνου Μιλτιάδης, Καθηγητής Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ.
Σύγχρονες Προκλήσεις της Ορθοδοξίας

10.20΄ π.μ. : Σταμούλης Χρυσόστομος, Καθηγητής Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ.
Ώστε το του Έρωτος Όνομα μη Φοβηθώμεν

10.40΄ π.μ. : Υφαντής Παναγιώτης, Επίκ. Καθηγητής Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ.
Πίστη και Αισθητική: Από τη Θεολογία του Κάλλους στην θρησκευτική κακογουστιά

11.00΄ π.μ. : Παπαγεωργίου Νίκη, Επίκ. Καθηγήτρια Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ.
Εκκλησία και Γυναίκες

11.20΄ π.μ. : Συζήτηση

11.50΄ μ.μ. : Διάλειμμα - Καφές

ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑ

Πρόεδρος: Κωνσταντίνου Μιλτιάδης

12.10΄ μ.μ. : Κούκουρα Δήμητρα, Καθηγήτρια Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ.
Η Μετάφραση των Λειτουργικών Κειμένων στη Νεοελληνική Γλώσσα

12.30΄ μ.μ. : Μητροπούλου Βασιλική, Επίκ. Καθηγήτρια Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ.
Το Μάθημα των Θρησκευτικών στο Ψηφιακό Σχολείο

12.50΄ μ.μ.: Μαυροκωστίδης Γρηγόρης, Πρόεδρος Θεολογικού Συνδέσμου ΚΑΙΡΟΣ
Το Μάθημα των Θρησκευτικών Σήμερα

13.10΄ μ.μ. : Συζήτηση - Συμπεράσματα

13.40΄ μ.μ. : Κλείσιμο Διημερίδας - Χορήγηση Βεβαιώσεων

* Από τους διοργανωτές επισημαίνεται ότι Βεβαίωση παρακολούθησης του συνεδρίου θα δοθεί μόνο σε όσους παρακολουθήσουν ανελλιπώς όλες τις συνεδρίες. Για περισσότερες πληροφορίες αναφορικά με την εν λόγω επιστημονική διημερίδα οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθύνονται στον κ. Κεχαγιά Αστέριο, τηλ. 6976 - 831469, εκπρόσωπο της οργανωτικής επιτροπής

Οι προτάσεις του τομέα Θεολόγων του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου για τα Θρησκευτικά στο νέο Λύκειο

Την εκτίμηση ότι η πολιτική ηγεσία του υπ. Παιδείας, υιοθετώντας τη σχετική  εισήγηση του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, θα διατηρήσει και στο νέο Λύκειο το μάθημα των Θρησκευτικών στο βασικό κορμό των μαθημάτων γενικής παιδείας,  εξέφρασε ο Σύμβουλος του τομέα Θεολόγων του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, δρ. Σταύρος Γιαγκάζογλου, μιλώντας στο Ρ/Σ της Ιεράς Μητρόπολης Λάρισας και στο δημοσιογράφο – θεολόγο  Χάρη Ανδρεόπουλο. Κρίνοντας με βάση παιδαγωγικά κριτήρια ο κ. Γιαγκάζογλου υποστήριξε ότι το ανθρωποκεντρικό σχολείο που οραματίζεται η πολιτεία δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς να έχει, ως υποχρεωτικά, βασικά ανθρωπιστικά μαθήματα, όπως το θρησκευτικό και το ιστορικό μάθημα. «Δεν μπορεί να νοηθεί εγκύκλια παιδεία χωρίς Θρησκευτικά και Ιστορία», τόνισε ο Σύμβουλος του Π.Ι., αναφέροντας ότι, σε αντίθεση με την πρόταση μιας Επιτροπής διευθυντών που διέρρευσε στο Τύπο και ήθελε τα Θρησκευτικά και την Ιστορία, ως επιλεγόμενα μαθήματα στο νέο Λύκειο, το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο πρόκειται να εισηγηθεί στη πολιτική ηγεσία του υπουργείου τα δύο αυτά -  καθώς και άλλα - μαθήματα γενικής παιδείας, να υπάρχουν ως υποχρεωτικά στο νέο Λύκειο, ως «εκ των ων ουκ άνευ» μορφωτικά αγαθά, αν θέλουμε να μιλάμε για ένα Λύκειο που παρέχει πραγματική γενική, ανθρωπιστική παιδεία και όχι κατάρτιση.

«Αν το μάθημα των Θρησκευτικών τεθεί υπό καθεστώς επιλογής, τότε θα μπορεί ένας μαθητής να μην το επιλέξει ποτέ, όχι επειδή δεν συμπαθεί το μάθημα, αλλά απλώς για να ελαφρύνει το πρόγραμμά του. Είναι, όμως, δυνατόν να θεωρήσουμε ότι σ’ αυτόν τον μαθητή παρέχεται εγκύκλια γενική παιδεία;», διερωτήθηκε ο κ. Γιαγκάζογλου, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι, τελικά, θα αναθεωρηθεί η πρόταση της Επιτροπής διευθυντών να γίνει το μάθημα επιλεγόμενο και θα παραμείνει υποχρεωτικό. Γιατί», όπως επεσήμανε,  «αν επικρατήσουν κριτήρια που δεν λαμβάνουν υπ’ όψιν την ανθρωποκεντρική διάσταση της γενικής εκπαίδευσης και περιθωριοποιούν μαθήματα κορμού, όπως τα Θρησκευτικά και η Ιστορία, τότε Γενικό Λύκειο τινάζεται στον αέρα…».

Ο Σύμβουλος του Π.Ι. αναφερόμενος, ειδικότερα, στην ουσιαστική προσφορά που μπορεί να έχει  το θρησκευτικό μάθημα, ειδικά στην εποχή μας, κατά την οποία τα σχολεία μας υποδέχονται όλο και περισσότερο παιδιά μεταναστών, ο κ. Γιαγκάζογλου τόνισε ότι στις μέρες μας ο ειδικός ρόλος του θρησκευτικού μαθήματος για τη διαχείριση των ζητημάτων της διαπολιτισμικότητας είναι αναντικατάστατος, μιας και τα μεταναστόπουλα προέρχονται, στη συντριπτική πλειοψηφία τους, από διαφορετικές θρησκευτικές παραδόσεις και, άρα, θα πρέπει και να δικά μας παιδιά -  τα ορθόδοξα Ελληνόπουλα - να ενημερωθούν για το πιστεύω των συμμαθητών τους, αλλά και τα μεταναστόπουλα να ενημερωθούν για τη κεντρική θρησκευτική παράδοση του τόπου  που τους φιλοξενεί, για τη ομαλή κοινωνική ένταξή τους. 

Ο κ. Γιαγκάζογλου εξέφρασε την εκτίμηση ότι το υπουργείο κινείται προς την κατεύθυνση αναθεώρησης της πρότασης να ενταχθεί στα επιλεγόμενα μαθήμα το μάθημα των Θρησκευτικών, όπως είχε εισηγηθεί η Επιτροπή διευθυντών και σημείωσε ότι ήδη το υπουργείο έχει συστήσει μια άλλη επιστημονική επιτροπή στην οποία μετέχει και ο πρόεδρος του τμήματος Β/θμιας γενικής εκπαίδευσης του Π.Ι. Χρήστος Δούκας, ο οποίος, όπως εξήγησε ο κ. Γιαγκάζογλου, πρόκειται να μεταφέρει τις προτάσεις που έκανε το Π.Ι. ένα χρόνο ενωρίτερα, στο πλαίσιο της συμμετοχής του στον εθνικό διάλογο για την Παιδεία.

ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ Π.Ι.

Ποιες είναι, σε γενικές γραμμές, αυτές οι προτάσεις (για το νέο Λύκειο)  του Π.Ι.: η ύπαρξη ενός ισχυρού κορμού μαθημάτων εγκύκλιας - γενικής παιδείας (μεταξύ των οποίων και το θρησκευτικό μάθημα) που θα είναι υποχρεωτικά για όλους τους μαθητές και από κεί και πέρα να υπάρχουν εξειδικεύσεις – κύκλοι θεωρητικής και θετικής κατεύθυνσης καθώς και κοινωνικοικονομικών επιστημών που θα έχουν μαθήματα υψηλής και χαμηλής βαρύτητας και σ’ αυτές τις κατευθύνσεις θα μπορούν να υπάρχουν στοχευμένες επιλογές μαθημάτων, ενώ θα πρέπει να υπάρχουν και επιλογές σε μαθήματα ξένων γλωσσών, σε δράσεις πολιτισμού, περιβαλλοντικής αγωγής, κ.ο.κ.  Ο κ. Γιαγκάζογλου επεσήμανε, επίσης, ότι το νέο Λύκειο προτείνεται να συνδέεται με τα προγράμματα σπουδών του Δημοτικού και του Γυμνασίου, ασφαλώς δε και με τη τριτοβάθμια εκπαίδευση, έχοντας, όμως, σε κάθε περίπτωση στο πρόγραμμά του τον κορμό των υποχρεωτικών μαθημάτων γενικής παιδείας, στο πλαίσιο της μορφωτικής του αυτοτέλειας.

Ο Σύμβουλος του Π.Ι. είπε ότι ήδη γίνονται συζητήσεις, υπάρχουν σε εξέλιξη ζυμώσεις και όταν η υπουργός δημοσιοποιήσει στο επίσημο σχέδιο για το νέο Λύκειο, τότε στο πλαίσιο της επίσημης διαβούλευσης θα πρέπει να τοποθετηθούν οι πάντες έτσι ώστε μέσα από ένα δημιουργικό διάλογο να προκύψει το καλύτερο αποτέλεσμα.

ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Ως προς τον χαρακτήρα και το περιεχόμενο που θα πρέπει να έχει το μάθημα ο κ. Γιαγκάζογλου ανέφερε  ότι η 11μελής Επιστημονική Επιτροπή για τα νέα προγράμματα του Δημοτικού και του Γυμνασίου σχεδιάζει να προτείνει ένα πολύ πιο ανοικτό χαρακτήρα θρησκευτικού μαθήματος για το Δημοτικό και το Γυμνάσιο. Το μάθημα δεν θα είναι θρησκειολογικό, όπως θρυλείται από κάποιους, αλλά ένα μάθημα θεολογικό – παιδαγωγικό το οποίο θα είναι πιο ανοικτό απ΄ ότι είναι σήμερα στις άλλες χριστιανικές θρησκευτικές παραδόσεις, τα άλλα θρησκεύματα και στα μεγάλα ζητήματα που έθεσε η εκκοσμίκευση από τη μετανεωτερικότητα και μετά. Αρα, μιλάμε για ένα μάθημα  που θα χωράει όλους του μαθητές χωρίς, φυσικά, να απεμπολεί τον κεντρικό ρόλο της ορθόδοξης θεολογίας και παράδοσης ο οποίος θα είναι απόλυτα κεντρικός, όπως συμβαίνει και με το μάθημα της Ιστορίας.

Μιλάμε για ένα θρησκευτικό μάθημα ανοικτό, πλουραλιστικό, με γνωσιακό και παιδαγωγικό χαρακτήρα, ένα μάθημα που θα ανοίγεται στις μεγάλες χριστιανικές παραδόσεις (Ρωμαιοκαθολικισμός, Προτεσταντισμός) και στις μεγάλες θρησκείες που μας ενδιαφέρουν για το σήμερα (Ισλάμ, Ιουδαϊσμός). Αυτό είναι εξ’ άλλου και το πρόγραμμα των Θεολογικών μας Σχολών», υπογράμμισε ο κ. Γιαγκάζογλου εκφράζοντας τη «απορία για το γεγονός ότι ορισμένοι με φανατισμό και συκοφαντική διάθεση μονίμως έχουν τη τάση να θεωρούν ότι η υπέβαση του κατηχητικού ή του ομολογιακού προτύπου του μαθήματος των Θρησκευτικών θα σημάνει την αλλοίωσή του κάτι που, φυσικά, δεν ισχύει, επ’ ουδενί. Ισα – ίσα, επεσήμανε «αυτό που επιδιώκεται να τονισθεί είναι ο μορφωτικός και παιδαγωγικός χαρακτήρας της ορθόδοξης Θεολογίας  η οποία μεταπλάθει σε γνωσιακά στοιχεία και αξίες παιδαγωγικές την ορθόδοξη  παράδοση όπως αυτή σαρκώθηκε στα μνημεία του πολιτισμού, στην εκκλησιαστική τέχνη, στα κείμενα των Πατέρων, κλπ.  Όλα αυτά θα πρέπει να περάσουν στο μαθητή, αλλά με έναν χαρακτήρα καθαρά παιδαγωγικό και γνωσιακό και όχι χαρακτήρα μύησης στη πίστη, διότι αυτή η υπόθεση είναι πάρα πολύ σοβαρή, αλλά η κατήχηση δεν μπορεί να είναι έργο της πολιτείας και του σχολείου, καθώς ξεκάθαρα αποτελεί υπόθεση και έργο της Εκκλησίας»

ΤΕΡΜΑ ΣΤΙΣ ΑΠΑΛΛΑΓΕΣ

Για το θρησκευτικό μάθημα στο Λύκειο ο κ. Γιαγκάζογλου ανέφερε ότι το Π.Ι. πρόκειται να εισηγηθεί το σημερινό μάθημα της Χριστιανικής Ηθικής που διδάσκεται στη σημερινή Γ’ Λυκείου να «εξαπλωθεί» και στην Α’ και Β΄ τάξη του νέου Λυκείου, αλλάζοντας έτσι τη σημερινή λογική ότι στη Α’ τάξη κάνουμε ένα είδος κατήχησης και λειτουργικής, στη Β΄ κάνουμε θρησκειολογία με στοιχεία δογματικής. Η λογική της «θεολογίας των κλάδων», όπως γίνεται στην ακαδημαϊκή θεολογία,  δεν μπορεί», υπογράμμισε, «πλέον, να «περπατήσει» στο σημερινό σχολείο». Επίσης, ο κ. Γιαγκάζογλου ανεκοίνωσε – μιλώντας πάντα για το νέο Λύκειο – ότι πρόκειται να προταθεί ένα νέο, εναλλακτικό μάθημα το οποίο θα λέγεται «Φιλοσοφική Ηθική» το οποίο θα βαθμολογείται κανονικά και θα είναι απολύτως ανοικτό στους πάντες και κανένας μαθητής – ακόμη και ετερόδοξος ή αλλόθρησκος - δεν θα μπορεί να έχει επιχειρήματα να μην το παρακολουθήσει. Το εναλλακτικό  αυτό μάθημα θα πρέπει να το παρακολουθούν υποχρεωτικά όσοι έχουν τις όποιες αντιρρήσεις τους για το θρησκευτικό μάθημα και μέχρις ότου λυθεί οριστικά το ζήτημα της νομιμοποιητικής βάσης του μαθήματος που εμείς το θέλουμε υποχρεωτικό γιατί θεωρούμε ότι η θρησκευτική αγωγή πρέπει να αφορά όλους τους μαθητές και, συνεπώς, να μην απαλλάσσεται κανένας. Παρετήρησε, μάλιστα, ο κ. Γιαγκάζογλου ότι οι περισσότεροι μαθητές που ζητούν και παίρνουν, με την επίκληση λόγων «συνείδησης», απαλλαγή μετά το δικαίωμα που δόθηκε με τις εγκυκλίους Στυλιανίδη τον Αύγουστο του 2008, είναι κυρίως χριστιανόπουλα, ορθόδοξα παιδιά που το κάνουν θέλοντας απλώς να διδάσκονται ένα μάθημα λιγότερο, για λόγους …ελάφρυνσης. Εκδηλώνεται έτσι», τόνισε, «το παράδοξο φαινόμενο να’ χουμε μεταναστόπουλα, παιδιά άλλων θρησκευτικών παραδόσεων που μένουν στη τάξη και παρακολουθούν το μάθημα των Θρησκευτικών, ενώ τα δικά μας φεύγουν στο σπίτι ή βρίσκονται έξω, στην αυλή…  Αυτή η κατάσταση θα πρέπει να σταματήσει, όλοι οι μαθητές, ανεξαρτήτως θρησκεύματος, θα πρέπει να βρίσκονται στη τάξη παρακολουθώντας Θρησκευτικά, ή το εναλλακτικό θρησκευτικό μάθημα».

Πηγή: http://www.amen.gr/index.php?mod=news&op=article&aid=4314

Εισήγηση του Μακαριωτάτου στην ημερίδα Θεολόγων Εκπαιδευτικών της Ι.Μ. Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως με θέμα: «Θεολογία και Τέχνη»

Μέ μεγάλη χαρά καί ἰδιαίτερη πατρική συγκίνηση χαιρετίζω τήν ἐτήσια Ἡμερίδα τῶν Θεολόγων Ἐκπαιδευτικῶν τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Νεαπόλεως καί Σταυρουπόλεως, ἡ ὁποία διοργανώνεται μέ τήν ἀξιέπαινη μέριμνα τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου καί ἀγαπητοῦ ἐν Χριστῷ ἀδελφοῦ καί συλλειτουργοῦ, κ. Βαρνάβα. Ἀπευθυνόμενος ἐγκαρδίως πρός ὅλους τούς ἐκλεκτούς συμμετέχοντες, γιά τούς ὁποίους ἐπικαλοῦμαι τήν Χάρη καί τήν εὐλογία τοῦ Κυρίου μας, μέσῳ τῶν ὁποίων κάθε διάνοια καί γνώση καί ἀρετή στίς ἄξιες ψυχές ἐμπλατύνεται, θά ἤθελα νά σᾶς συγχαρῶ γιατί τό θέμα πού ἐπιλέξατε γιά τήν ἐφετινή συνάντηση ἀποτελεῖ θεολογικῶς ἕνα ἀπό τά μεστότερα καί πιό ἐνδιαφέροντα.

Θεολογία καί τέχνη συμπορεύονται ἐξ ἀρχῆς συζυγεῖς καί ἀλληλένδετες μέσα στήν Ἐκκλησία. Τίς συναντᾶμε ἑνωμένες στό πρόσωπο καί τό ἔργο τοῦ ἱερέα, τοῦ ἱεροψάλτη, τοῦ ἐμπνευσμένου ἁγιογράφου καί τῶν ὑπολοίπων καλλιτεχνῶν, ἀλλά καί σέ αὐτό ἀκόμα τοῦ ἀφοσιωμένου θεολόγου ἐκπαιδευτικοῦ. Ὅπως σημειώνει ὁ ἀείμνηστος Καθηγητής τῆς Φιλοσοφίας Βασίλειος Τατάκης, ἔργο τοῦ χριστιανοῦ θεολόγου εἶναι «νά στολίσει μέ τά μέσα τοῦ στοχασμοῦ, νά ἀναπτύξει τήν ἀλήθεια τοῦ Εὐαγγελίου, νά τήν ἐκφράσει καί αὐτός, ὅπως τήν ἐκφράζει καί ὁ ποιητής, ὁ ζωγράφος, ὁ ἀρχιτέκτονας, μέ τά δικά του ὁ καθένας μέσα, ὅπως ὁ ἁπλός πιστός μέ τή ζωή του». Ἡ ἐκκλησιαστική τέχνη ἀπετέλεσε βασική συνιστῶσα τῆς λειτουργικῆς καί μυστηριακῆς ζωῆς τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, περισσότερο ἀπό κάθε ἄλλη χριστιανική Ὁμολογία. Εἶναι χαρακτηριστικό ὅτι ἡ Ὀρθοδοξία ἀναγνωρίζει τόν Θρίαμβό της στήν ἀναστήλωση ἀκριβῶς τῶν ἱερῶν Εἰκόνων. Ἐξίσου ἐνδεικτικά, οἱ ἔννοιες τοῦ λόγου καί τῆς εἰκόνος συνιστοῦν τίς πλέον εὐρύτατες σέ θεολογικό πεδίο.
Ὑπό αὐτή τήν ἄποψη, ὁ Χριστός καί σαρκωμένος Λόγος τοῦ Θεοῦ εἶναι ὁ κατεξοχήν καί ὄντως θεολόγος, ἡ ἀρχή, τό τέλος καί τό πλήρωμα τῆς θεολογίας, ὅπως εἶναι καί ὁ τελειότερος καλλιτέχνης, ἤ ἀριστοτέχνης, κατά τήν πατερική ἔκφραση, ὡς Κτίστης καί Δημιουργός. Ὅπως σημειώνει ὁ Μέγας Βασίλειος στίς Ὁμιλίες του εἰς τήν Ἑξαήμερον, «ὁ κόσμος τεχνικόν ἐστι κατασκεύασμα, προκείμενον πᾶσιν εἰς θεωρίαν, ὥστε δι’ αὐτοῦ τήν τοῦ ποιήσαντος αὐτόν σοφίαν ἐπιγιγνώσκεσθαι». Δέν πρέπει νά παραγνωρίζουμε τό γεγονός ὅτι ὀνομάζουμε ἀκριβῶς τή συλλογή τῆς μοναστικῆς σοφίας Φιλοκαλία. Αὐτό συμβαίνει ἐπειδή οἱ Ἅγιοι Πατέρες καί Γέροντες εἶδαν τό κάλλος τοῦ κτιστοῦ κόσμου ὡς ἔμμεση εἰκόνα καί δημιουργικό ἀποτέλεσμα τῶν θείων προσωπικῶν Ἐνεργειῶν, καί ταύτισαν τή γνώση τοῦ Θεοῦ μέ τήν ἐμπειρία τῆς θεωρίας τοῦ «νοητοῦ κάλλους» τοῦ Δεσποτικοῦ Προσώπου. Σύμφωνα μέ τίς πολύτιμες διδαχές τους, ἡ φυσική θεωρία, δηλαδή ἡ θεογνωσία διαμέσου τῆς κτίσεως, σέ συνδυασμό μέ τήν πρᾶξιν, δηλαδή τήν ἄσκηση, ὁλοκληρώνονται στήν Θεολογία, πού σημαίνει ἐδῶ τήν ἄμεση θέαση, ἐμπειρία καί γνώση τοῦ ἀκτίστου λόγου τῶν θείων Ἐνεργειῶν.
Ἕνα ἔργο τέχνης μαρτυρεῖ περί τοῦ προσώπου τοῦ δημιουργοῦ του, ὅπως καί περί τῆς ὑποστάσεως τῶν εἰκονιζομένων, ἄν πρόκειται γιά Ἱερά Πρόσωπα. Ἐπειδή κάτι τέτοιο ὑπερβαίνει κάθε ἀντικειμενική γνωστική προσέγγιση, γι’ αὐτό καί ἡ τέχνη ἐνεδύθηκε τόση σημασία μέσα στήν Ἐκκλησία, καί ἡ ἐκκλησιαστική γλώσσα δέν ἔμεινε νοησιαρχικά φιλοσοφική, ἀλλά ἔγινε βιούμενη θεολογία ὥς ὕμνος, προσωδία, λατρεία, διάκοσμος καί Εἰκόνα. Ἐπειδή ἀκριβῶς πηγάζει ἀπό, καί ἀπευθύνεται στόν ὅλον ἄνθρωπο, ἡ τέχνη ὑπῆρξε πάντοτε ἡ ἀρτιώτερη καί πληρέστερη ἔκφραση τοῦ ἀνθρωπίνου λόγου. Ὡς τέτοια, καθίσταται ἀναπόσπαστο μέρος τῆς Θείας Λειτουργίας καί τῶν ὑπολοίπων ἀκολουθιῶν καί μέσῳ αὐτῆς συνεκφαίνονται οἱ ἀλήθειες τῆς πίστεως. Σχεδόν ἀπό συστάσεώς της ἡ Ἐκκλησία οἰκειώθηκε καί διαχειρίστηκε τόν λόγο τῆς τέχνης σέ μιά ποικιλότροπη καί πολυεπίπεδη σημαντική, γιά νά ἐκφράσει τό κοινό βίωμα καί νά ὑπηρετήσει τήν λειτουργική, μυστηριακή ζωή καί λατρευτική πράξη τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Σώματος. Μεταχειρίστηκε ἀπ’ ἀρχῆς τήν τέχνη τῆς ποίησης καί τοῦ μέλους μέ θεολογική ἐνάργεια, ἀλλά καί τή γλώσσα τοῦ ζωγράφου, γιά νά πεῖ τήν ἴδια ἀλήθεια μέ τόν χρωστήρα, καί ἐπίσης αὐτή πού ἀποτυπώνει στό σχέδιο καί στά ὑλικά του ὁ ἀρχιτέκτονας, καθώς μέ αὐτόν τόν τρόπο ἡ καλλιτεχνική εἰκόνα γίνεται ἔκφραση τῆς πίστεως καί διαρκής ἀναφορά στήν Δημιουργία καί τήν Ἐνσάρκωση, καθώς καί τῆς προοπτικῆς τοῦ ἀνακαινισμοῦ τῶν πάντων ἐν Χριστῷ, μέσῳ τῶν ὁποίων δικαιώνεται ἡ σύμπασα κτίση καί τό κάλλος τοῦ κόσμου.

Αὐτή ἡ παρουσία τῆς τέχνης στή ζωή τῆς Ἐκκλησίας δέν περιορίζεται μόνο σέ εἰκαστικό καί ποιητικό πεδίο, ἀλλά συνίσταται ἐξίσου στήν ἱερά διακόσμηση τῆς θείας λατρείας μέσῳ τῶν λειτουργῶν τῆς ἱερωσύνης, τήν εὐταξία τῶν ἱερῶν δρωμένων, τήν ροή τοῦ λόγου μέσῳ τῆς προσωδίας καί τοῦ μέλους. Ἐντοπίζεται ἀκόμη καί στήν λειτουργική καί θεολογική ἀγωγή τῶν παιδιῶν καί τῶν ἐφήβων διαμέσου τοῦ μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν καί τῆς ἐκπαίδευτικῆς διδασκαλίας.
Ἡ μοναδική αὐτή κατάφαση τῆς Ὀρθοδοξίας πρός κάθε τομέα τῆς καλλιτεχνικῆς δημιουργικότητας ἀνέδειξε τήν Ἐκκλησία μας ὄχι μόνο σέ δημιουργό τέχνης, ἡ ὁποία σφράγισε ὁλόκληρες περιόδους τῆς ἱστορίας καί τῆς δισχιλιετοῦς ζωῆς της, ἀλλά ἐπιπλέον σέ κιβωτό τῆς κοσμικῆς κλασικῆς παιδείας, γραμματείας καί καλλιτεχνικῆς παράδοσης ἀνά τούς αἰῶνες.

Μέ ὅλους αὐτούς τούς τρόπους, Θεολογία καί Τέχνη ἀνέκαθεν ἀπετέλεσαν δύο συμπληρωματικές μεταξύ τους ἐκφράσεις ἑνός κοινοῦ βάθους. Ἡ καλλιτεχνική γλώσσα διατυπώθηκε ὡς εἰκονογραφική καί τεχνοτροπική θεολογία, ὅπως ἀντιστοίχως καί ἡ Θεολογία, ὡς ὀντολογία καί «φιλοσοφία πρώτη», ἀποτελεῖ «τέχνη τεχνῶν καί ἐπιστήμη ἐπιστημῶν», κατά τήν προσφιλῆ ἔκφραση τῶν σχολιαστῶν τοῦ Ἀριστοτέλους. Γι’ αὐτό καί ἡ ἀλήθεια τῆς Ἐκκλησίας μπορεῖ νά παραχαράσσεται καί νά ἀλλοιώνεται τό ἴδιο ἀπό τήν εἰκόνα ὅπως καί μέ τόν λόγο.

Οἱ Εἰκονοκλάστες ἀκριβῶς ἀντιμάχονταν τίς ἱερές ἀπεικονίσεις, γιατί ἀδυνατοῦσαν νά συλλάβουν τό θεολογικό περιεχόμενο τῆς εἰκόνας καί τοῦ προσώπου, καταλήγοντας μέ αὐτόν τόν τρόπο νά ἀρνοῦνται τίς ἀλήθειες τῆς ἐνανθρώπησης καί τῆς δημιουργικῆς Χάριτος τοῦ Κυρίου μας. Σέ ἀπάντηση, ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός θα σημειώσει : «Οὐ προσκυνῶ τῇ ὕλῃ, προσκυνῶ δέ τόν τῆς ὕλης Δημιουργόν, τόν ὕλην δι’ ἐμέ γενόμενον καί ἐν ὅλῃ κατοικῆσαι καταδεξάμενον καί δι’ ὕλης τήν σωτηρίαν μου ἐργασάμενον, καί σέβων οὐ παύσομαι τήν ὕλην, δι’ ἧς ἡ σωτηρία μου εἴργασται». Ἡ ἴδια πεφωτισμένη μαρτυρία θά διατυπωθεῖ περίτρανα στό Συνοδικό τῆς Ὀρθοδοξίας, ὅπου ἀναφέρεται χαρακτηριστικά ὅτι «οὕτω κηρύσσομεν Χριστόν τόν ἀληθινόν Θεόν ἡμῶν, καί τούς Αὐτοῦ Ἁγίους, ἐν λόγοις τιμῶντες, ἐν συγγραφαῖς, ἐν νοήμασιν, ἐν θυσίαις, ἐν ναοῖς, ἐν εἰκονίσμασι».

Μέ αὐτές τίς σκέψεις, καί μέ τήν εὐλογία τοῦ Κυρίου μας, εὔχομαι ὁλόψυχα νά «ὑπερπλεονάσῃ ἡ χάρις» τῆς πολύτιμης αὐτῆς Ἡμερίδας, καί οἱ ἐργασίες της νά τύχουν κάθε ἐπιτυχίας καί καρποφορίας γιά τούς Θεολόγους καί λειτουργούς τῆς Ἐκπαίδευσης, ὥστε ἡ ἴδια ἀληθής μαρτυρία τῆς Ἐκκλησίας μας νά εὐδοκιμεῖ ὁμοίως στό χῶρο τοῦ σχολείου πρός ὠφέλεια τῶν παιδιῶν μας.

Πηγή:

http://www.ecclesia.gr/greek/archbishop/default.asp?cat_id=&id=764&what_main=1&what_sub=23&lang=gr&archbishop_who=2&archbishop_heading