Τρίτη 24 Απριλίου 2012
Δευτέρα 23 Απριλίου 2012
Κυριακή 22 Απριλίου 2012
ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟΣ: "Ο διάλογος δεν πρέπει να είναι μια αποστειρωμένη ακαδημαϊκή άσκηση"
Ρεπορτάζ-φωτογραφίες: Νικόλαος Μαγγίνας
Την άποψη ότι ο διάλογος ανάμεσα στην Ρωμαιοκαθολική και την Ορθόδοξη Εκκλησία δεν πρέπει να είναι μια «αποστειρωμένη ακαδημαϊκή άσκηση» εξέφρασε ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος υποδεχόμενος στο Φανάρι μέλη του Ρωμαιοκαθολικού Κινήματος των Φοκολαρίνι. Ο Προκαθήμενος της Ορθοδοξίας, στην ομιλία που έκανε στην ιταλική γλώσσα, αναφέρθηκε στις προσπάθειες του προκατόχου του Πατριάρχη Αθηναγόρα για την προώθηση του οικουμενικού διαλόγου καθώς επίσης και στην προσωπικότητα της ιδρύτριας του Κινήματος των Φοκαλαρίνι, μακαριστής Κιάρα Λούμπιχ που εργαζόταν για την ενότητα των δύο Εκκλησιών. «Η διαφορά της πίστης και του πολιτισμού που υπάρχει στην ανθρωπότητα, δεν αποτελεί απειλή για την ειρηνική συνύπαρξη των ανθρώπων», είπε ο Οικουμενικός Πατριάρχης, αναφερόμενος στις απόψεις του προκατόχου του Πατριάρχη Αθηναγόρα.
Την άποψη ότι ο διάλογος ανάμεσα στην Ρωμαιοκαθολική και την Ορθόδοξη Εκκλησία δεν πρέπει να είναι μια «αποστειρωμένη ακαδημαϊκή άσκηση» εξέφρασε ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος υποδεχόμενος στο Φανάρι μέλη του Ρωμαιοκαθολικού Κινήματος των Φοκολαρίνι. Ο Προκαθήμενος της Ορθοδοξίας, στην ομιλία που έκανε στην ιταλική γλώσσα, αναφέρθηκε στις προσπάθειες του προκατόχου του Πατριάρχη Αθηναγόρα για την προώθηση του οικουμενικού διαλόγου καθώς επίσης και στην προσωπικότητα της ιδρύτριας του Κινήματος των Φοκαλαρίνι, μακαριστής Κιάρα Λούμπιχ που εργαζόταν για την ενότητα των δύο Εκκλησιών. «Η διαφορά της πίστης και του πολιτισμού που υπάρχει στην ανθρωπότητα, δεν αποτελεί απειλή για την ειρηνική συνύπαρξη των ανθρώπων», είπε ο Οικουμενικός Πατριάρχης, αναφερόμενος στις απόψεις του προκατόχου του Πατριάρχη Αθηναγόρα.
«Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Αθηναγόρας, αντιλήφθηκε αμέσως την σημασία και τον ρόλο του κινήματος και της ιδρύτριας του, που είχαν ως σκοπό, στο πλαίσιο του διαλόγου της αγάπης, την αποκατάσταση της κοινωνίας μεταξύ των δυο αδελφών Εκκλησιών, μεταξύ της Παλαιάς και Νέας Ρώμης, γεγονός που εκτιμήθηκε και συνεχίστηκε από τον άμεσο διάδοχό του και προκάτοχό μας Πατριάρχη Δημήτριο, με μεγάλη πατερική χαρά και χριστιανικό ενθουσιασμό. Γεγονός που έκανε τον Οικουμενικό Πατριάρχη Αθηναγόρα να αποκαλέσει την Κιάρα, για τον αποστολικό ζήλο της και ενθουσιασμό, σύγχρονη Θέκλα».
Προηγουμένως, στον Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου, τελέστηκε Θεία Λειτουργία, με την ευκαιρία της εορτής της Ζωοδόχου Πηγής. Την Θεία Λειτουργία τέλεσε ο Πρωτοπρεσβύτερος π. Αθανάσιος Δανάκης από την Ορεστιάδα, κληρικός της Ιεράς Μητροπόλεως Διδυμοτείχου, Ορεστιάδος και Σουφλίου, μαζί με τον Πατριαρχικό διάκονο Νήφωνα, ενώ το δεξιό χορό αποτελούσαν κληρικοί και λαϊκοί με επικεφαλής τον μουσικολογιότατο Πρωτοσυγκελλεύοντα των Πατριαρχείων, Μητροπολίτη Καλλιουπόλεως και Μαδύτου Στέφανο.
To Κίνημα των Φοκολαρίνι
Το Κίνημα των Φοκολαρίνι, της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, είναι μια διεθνής οργάνωση που διέπουν οι αρχές του Ευαγγελίου. Δραστηριοποιείται για την ενότητα σε όλους τους τομείς της ζωής. Για περισσότερα από εξήντα χρόνια έχει φέρει μαζί ανθρώπους από όλες τις χριστιανικές παραδόσεις καθώς και πολλούς που ανήκουν σε άλλες θρησκείες με στόχο την οικοδόμηση ενός περισσότερο ενωμένου και ειρηνικού κόσμου. Στις 14 Μαρτίου του 2008 εκοιμήθη η ιδρύτρια του Κινήματος, Κιάρα Λούμπιχ. Μόλις δύο ημέρες πριν την είχε επισκεφθεί στο νοσοκομείο όπου νοσηλευόταν ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος προκειμένου να της συμπαρασταθεί. Εκείνες τις ημέρες ο Οικουμενικός Πατριάρχης επισκεπτόταν την Ρώμη προσκεκλημένος στις εκδηλώσεις για τα 90 χρόνια του Instituto Orientale.
Πέμπτη 19 Απριλίου 2012
Κυριακή 15 Απριλίου 2012
Η Ανάσταση στην εικονογραφία
α)Στην εκκλησιαστική παράδοση οι ιερές εικόνες χαρακτηρίστηκαν «βιβλία των αγραμμάτων». Διότι προφανώς μέσω της σχηματοποίησης, των χρωμάτων, των αγιασμένων μορφών και των ιερών συνθέσεων αισθητοποιείται το μυστήριο της ορθοδόξου πίστεως και καθίσταται οικείο και σε εκείνους που δεν έτυχαν κάποιας μορφώσεως ή δεν έχουν τη δυνατότητα να διαβάζουν βιβλία. Αλλά και οι μορφωμένοι χρειάζονται τις εικόνες ως μέσα μύησης στην πίστη και τη ζωή, στο δόγμα και το ήθος της Εκκλησίας. Εξάλλου η προσέγγιση των θείων αληθειών δεν γίνεται μόνο με τη διάνοια αλλά με ολόκληρο το είναι του ανθρώπου, με όλα τα μέρη της ψυχής και όλες τις σωματικές αισθήσεις.
β) Ο λαός του Θεού τιμά με ιδιαίτερο σεβασμό τις εικόνες, τις οποίες λιτανεύει, διακοσμεί, προσκυνά,θυμιάζει και ανάβει σε αυτές καντήλι, επικαλούμενος τη βοήθεια των αγίων που αυτές απεικονίζουν. Σε ορισμένες περιοχές της Ελλάδος, όπως λ.χ. στη Σιάτιστα,την Ελασσόνα κ.α., διασώζεται η συνήθεια στις παραμονές κάποιας μεγάλης εορτής ή μετά από αυτήν να μεταφέρεται η εικόνα της Παναγίας και στα σπίτια των χριστιανών για ευλογία και αγιασμό. Η θερμή ικεσία των ανθρώπων, όταν συνοδεύεται από αγνή και άδολη πίστη, έλκει τη θαυματουργική ενέργεια του Θεού με αποτέλεσμα να γίνονται και θαύματα.
γ) Στη βυζαντινή εκκλησιαστική παράδοση δημιουργήθηκαν διάφοροι εικονογραφικοί κύκλοι: ο δογματικός κύκλος, ο λειτουργικός κύκλος και ο εορταστικός ή ιστορικός κύκλος. Κάθε κύκλος περιλαμβάνει σειρά τοιχογραφιών και εικόνων, που τοποθετούνται σε συγκεκριμένα μέρη του ναού και έχουν ανάλογο συμβολισμό. Κεντρική θέση στον εορταστικό κύκλο κατέχει το Δωδεκάορτο, που ανοίγει με τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου,περιλαμβάνει τα κύρια γεγονότα της ζωής του Χριστού και ολοκληρώνεται με την Πεντηκοστή και κάποτε με την Κοίμηση της Θεοτόκου.
δ) Η εικόνα της Αναστάσεως ανήκει στο Δωδεκάορτο και απαντά σε διάφορες εκδοχές. Όπως αναφέρουν οι ερευνητές,στην παραδοσιακή αγιογραφία η πραγματική στιγμή της Αναστάσεως ουδέποτε απεικονίστηκε. Στα ευαγγέλια περιγράφονται οι μαρτυρίες των μαθητριών και των μαθητών για τη συνάντηση με το πρόσωπο του αναστάντος Κυρίου. Στην εκκλησιαστική τέχνη ξεχωρίζουν τρεις παραστάσεις, που είναι και οι συνηθέστερες: Η πρώτη, η κατεξοχήν βυζαντινή, παρουσιάζει τον Χριστό στο Άδη να ελευθερώνει τον Αδάμ και την Εύα από τα δεσμά του θανάτου, αλλά και όλους τους δικαίους που ανέμεναν εναγωνίως την έλευση του λυτρωτή.
ε) Κλασικό δείγμα της σύνθεσης αυτής βρίσκεται στο παρεκκλήσιο της Μονής της Χώρας (φωτ.) στην Κωνσταντινούπολη. Στην εν λόγω νωπογραφία ο Χριστός λευκοφορεμένος και μέσα σε φωτεινή δόξα δεσπόζει ως νικητής του θανάτου, έλκοντας τον Αδάμ και την Εύα από τα δεσμά του θανάτου. Στα χέρια και τα πόδια του διακρίνονται τα σημάδια από τα καρφιά της σταύρωσης. Επάνω υπάρχει η επιγραφή «Η ΑΝΑΣΤΑΣΙΣ». Τόσο η επιγραφή αυτή όσο και οι χορείες των δικαίων που εικονίζονται, σαφώς παραπέμπουν στην Ανάσταση όχι μόνο του Χριστού αλλά και ολόκληρου του ανθρωπίνου γένους. Στο κάτω μέρος εντός της σκοτεινής αβύσσου και μέσω από κρημνών βράχων κείτεται αλυσοδεμένος ο θάνατος. Εικόνες με το ίδιο περίπου περιεχόμενο διασώζονται στη Μονή Σταυρονικήτα (Θεοφάνης, 16ος αι.), στα Μετέωρα κ.α.
στ) Ο δεύτερος τύπος εικόνας,που είναι και αυτή βυζαντινή, στηρίζεται στα ευαγγέλια (βλ. Ματθ. 28,4).Παρουσιάζει άγγελο ενδεδυμένο στα λευκά να κάθεται πάνω στη βαριά πλάκα που κάλυπτε τον τάφο του Χριστού και να δείχνει στις έντρομες μυροφόρες το κενό μνήμα. Το μνήμα βρίσκεται μέσα σε σκοτεινή σχισμή ενός βράχου. Στο επάνω μέρος της εικόνας υπάρχει η επιγραφή, «ΙΔΕ Ο ΤΟΠΟΣ ΟΠΟΥ ΕΚΕΙΤΟ Ο ΚΥΡΙΟΣ». Σε άλλες εικόνες υπάρχει η επιγραφή: «Ηγέρθη ουκ έστιν ώδε». Οι πιο χαρακτηριστικές εικόνες του τύπου αυτού διασώζονται στη Ιερά Μονή Μιλέσεβα της Σερβίας (1235μ.Χ.) και στην Ιερά Μονή Σταυρονικήτα του Αγίου Όρους, που είναι έργο του Θεοφάνη (1546 μ.Χ.)
ζ) Ο τρίτος τύπος εικόνας προέρχεται από την Αναγέννηση της Δύσεως και απαντά κυρίως στα Επτάνησα, αλλά και σε πολλά άλλα μέρη της Ελλάδας. Ο Χριστός απεικονίζεται να εξέρχεται του τάφου κρατώντας κόκκινο λάβαρο ως σύμβολο της νίκης. Οι φυλάσσοντες τον τάφο στρατιώτες έντρομοι πέφτουν κάτω ή κοιμούνται. Η εικόνα της Αναγεννήσεως,γράφει η Μαρίνα Σκλήρη, εμπνέει την ιδέα της πρόσκαιρης νίκης πάνω στον θάνατο.Η Ανάσταση είναι θέμα της θαυματουργικής δύναμης του Χριστού και η συμμετοχή του ανθρωπίνου στοιχείου στη σύνθεση, στα πρόσωπα των στρατιωτών, είναι ότι η νίκη αυτή τους συντρίβει με την επιβολή του θαύματος. Ενώ η Ανάσταση του Χριστού στην ορθόδοξη παράδοση είναι άρρηκτα συνδεμένη με την ανάσταση του Αδάμ και της Εύας. Στη μία διακρίνεται η δύναμη και το θαύμα, στην άλλη η ελεύθερη σχέση και κοινωνία της αγάπης του Χριστού και των Αγίων του, όπως στη θαυμάσια σύνθεση της Μονής της Χώρας.
Παρασκευή 13 Απριλίου 2012
Αλβανίας Αναστάσιος: "Το Πάσχα, μας καλεί να διαβούμε από τον εγωκεντρισμό στη συναδέλφωση"
"Πάσχα ιερόν ημίν σήμερον αναδέδεικται…”
Πανηγυρίζουμε κάθε χρόνο με ιερό ενθουσιασμό το Πάσχα, την “εορτήν των εορτών”, “Πάσχα ιερόν ημίν σήμερον αναδέδεικται• Πάσχα καινόν, άγιον• Πάσχα μυστικόν”, ψάλλουμε ευφρόσυνα. Η αρχική σημασία της λέξεως πάσχα δεν είναι βεβαία• με την πάροδο, πάντως, του χρόνου, κατέληξε να σημαίνει τη διέλευση, το πέρασμα, τη διάβαση, την έξοδο.
Η εορτή αυτή έχει την αφετηρία της σε μια ιστορική έξοδο των Ισραηλιτών από τη μακροχρόνια δουλεία στην Αίγυπτο προς την ελευθερία. Έδωσε έμπνευση, αντοχή κι ελπίδα και σε άλλους λαούς σε δύσκολες φάσεις αιχμαλωσίας, για την αποτίναξη ξένου ζυγού και τη διάβαση προς μια νέα κοινωνική και πολιτική πραγματικότητα.
Αυτή η γιορτή μεταμορφώθηκε και πήρε νέο νόημα στην παγκόσμια ιστορία με τη ζωή, τη Σταύρωση και την Ανάσταση του Χριστού. Ο ίδιος ο Ιησούς δήλωσε ότι πραγμάτωσε ένα νέο Πάσχα, πανανθρώπινης σημασίας, με την εξιλαστήριο προσφορά Του. Ως “άμωμος Αμνός” θυσιάσθηκε χάριν της ανθρωπότητος και εγκαινίασε το “καινόν” Πάσχα, το “άγιον” και “μυστικόν”, με το διηνεκές μήνυμα της θυσίας Του, με τη νικηφόρο ανάστασή Του, την κατανίκηση του θανάτου, την πρόγευση της μελλοντικής εν δυνάμει Παρουσίας Του.
Έτσι, οι Χριστιανοί, στη διάρκεια των 20 αιώνων που πέρασαν, κάθε Πάσχα γιορτάζουμε την καθοριστική διάβαση του ανθρωπίνου γένους “από τον θάνατο στη ζωή”, την απελευθέρωση από την αμαρτία και τη φθορά. Τονώνουμε τη σχέση μας, κοινωνούμε με τον σταυρωθέντα και αναστάντα Χριστό, που μας χαρίζει την αιώνια ζωή• και εντείνουμε την προσδοκία μας για την ένδοξη μελλοντική παρουσία Του. “Αναστάσεως ημέρα, λαμπρυνθώμεν λαοί• Πάσχα, Κυρίου Πάσχα• εκ γαρ θανάτου προς ζωήν και εκ γης προς ουρανόν, Χριστός ο Θεός ημάς διεβίβασεν, επινίκιον άδοντας”. Με την ανάστασή Του, ο Χριστός συνήγειρε ολόκληρη την ανθρώπινη φύση, για να γίνει ο αιώνιος Λυτρωτής, η δύναμη και η παρηγορία των πιστών.
“Την αγίαν του Πάσχα ημέραν”, γράφει ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος, “των εκείθεν αγαθών οίδα μυσταγωγίαν, εορτήν ούσαν διαβατήριον” (“την θεωρώ μυσταγωγία στα ουράνια αγαθά, διότι είναι εορτή διαβάσεως”). Διακηρύσσει τη διάβαση από τον θάνατο στη ζωή, από το παροδικό στην αιωνιότητα.
* *
Με την εορτή του Πάσχα η Εκκλησία μας δεν μας καλεί απλώς σε μια επιφανειακή συγκίνηση, που θωπεύει το θρησκευτικό συναίσθημα, αλλά σε μια βιωματική έξοδο: από την ψυχική ραθυμία στην πνευματική εγρήγορση.
Γιορτάζοντας το Πάσχα, καλούμεθα σε μια προσωπική κίνηση εξόδου από την πολύμορφη και συχνά δυσδιάκριτη αμαρτία. Προσδιορίζοντάς την με σύγχρονη ορολογία, θα λέγαμε: Έξοδο από τη διαφθορά, το ψέμμα, την ανομία, την απάτη, που μολύνουν με ποικίλες μορφές κάθε κοινωνική τάξη υπονομεύοντας τη συνοχή του λαού• αποφασιστική επιλογή της αλήθειας και της τιμιότητος. Έξοδο από την αδιαφορία για τη δικαιοσύνη• συστράτευση για την επικράτηση του δικαίου στο περιβάλλον μας και ευρύτερα στην κοινωνία μας.
Το Πάσχα, μας καλεί επίσης να διαβούμε από τον εγωκεντρισμό στη συναδέλφωση. Η κόπωση, η δυσπιστία, η πικρή γεύση της καθημερινότητος μας σπρώχνουν συχνά σε απομονωτισμό. Στριφογυρίζουμε γύρω από τον εαυτό μας, τα προβλήματα και τα ενδιαφέροντά μας. Επείγει η έξοδος από το φρούριο του “εγώ”•, για να συναντήσουμε τους άλλους με κατανόηση και σεβασμό. “Πάσχα, εν χαρά αλλήλους περιπτυξόμεθα”. Να προσφέρουμε συγγνώμη, συμπόνια αλληλεγγύη και ανεπιτήδευτη αγάπη. “Συγχωρήσωμεν πάντα τη αναστάσει”.
Συγχρόνως, το Πάσχα μας καλεί σε έξοδο από τον χώρο του άγχους, της αποκαρδιώσεως, στην περιοχή της ελπίδος. Έξοδο από τον φόβο, που γεμίζει την ψυχή μας με κατάθλιψη. “Ω, Πάσχα, λύτρον λύπης!”. Το φως της Αναστάσεως πλημμυρίζει με ελπίδα τον νού και η διαβεβαίωση του παθόντος και αναστάντος Χριστού στηρίζει την ψυχή: “Εν τω κόσμω θλίψιν έξετε• αλλά θαρσείτε, εγώ νενίκηκα τον κόσμον” (Ιω. 16:33).
Γιά να μη μείνουν όμως αυτά απλές ευχές, χρειάζεται μια άλλη κρίσιμη διάβαση: Από την απιστία ή την ολιγοπιστία, στη ζωντανή πίστη στον Θεό, τη βεβαιότητα για τις συνέπειες του λυτρωτικού έργου του Χριστού και το νόημα της Αναστάσεώς Του. Παρόλο ότι πολλοί είναι βαπτισμένοι και δηλώνουν χριστιανοί, η πίστη τους συχνά φυτοζωεί ή βρίσκεται σε μαρασμό• από πολλές αιτίες: από τη μολυσμένη ατμόσφαιρα στην οποία κινούμεθα, αλλά και από την προσωπική ψυχική ραθυμία.
Βεβαίως, μόνο με τις δικές μας δυνάμεις οι διαβάσεις για τις οποίες μιλούμε είναι ανέφικτες. Μέσα όμως στην Εκκλησία, το μυστικό Σώμα του Χριστού, με τη δύναμη της προσευχής και της χάριτος των μυστηρίων οικειοποιούμεθα τη μεταμορφωτική δύναμη της αναστάσεως του Κυρίου. Καί αποκτούμε νέες δυνάμεις για τις λυτρωτικές αυτές εξόδους,
* *
Η εορτή του Πάσχα, αδελφοί μου, μας καλεί και συγχρόνως μας προσφέρει την έμπνευση, για να προχωρήσουμε κι᾽ εμείς σε μια προσωπική, διάβαση, μια έξοδο από τις ποικίλες μορφές καταπιέσεων που απαξιώνουν την ανθρώπινη ύπαρξη και να εργασθούμε δυναμικά για την ανύψωση της ζωής όλης της κοινωνίας.
Στον χαιρετισμό “Καλό Πάσχα!”, που δεσπόζει στις σχέσεις μας αυτές τις ημέρες, συμπυκνώνεται η πρόσκληση λυτρωτικής εξόδου: Από την υποκρισία και την ανομία, στην αλήθεια και τη δικαιοσύνη. Από την απομόνωση του εγωκεντρισμού, στην ενεργό αλληλεγγύη. Από την αποκαρδίωση και τον φόβο, στην ελπίδα και την ειρηνική χαρά. Από την ολιγοπιστία, στη συνειδητή πίστη.
Το λαμπροφόρο Πάσχα μας καλεί σε μια αποφασιστική έξοδο από αυτό το οποίο είμαστε σ᾽ αυτό που ο αναστάς Κύριος θέλει να γίνουμε: άνθρωποι που θα χαιρόμαστε την αγάπη Του και θα την ακτινοβολούμε.
Το Μήνυμα του Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου για το Πασχα
Τέκνα εν Κυρίω άγαπητά
Αν ο Χριστός δεν είχε αναστηθεί, δεν θα υπήρχε λόγος και νόημα να απευθύνουμε πασχάλιους χαιρετισμούς, όταν η ζωή γύρω μας όλο και περισσότερο υποβαθμίζεται και η ανθρώπινη ύπαρξη απαξιώνεται.
Οι δύσκολες μέρες που διέρχεται η χώρα μας έχουν έντονη τη γεύση των θλίψεων, της πικρίας, της κόπωσης και της απόγνωσης που αναδύονται σε κάθε ανάβαση προς τον Γολγοθά.
Όμως αυτό που έφερε ο Χριστός στον κόσμο δεν είναι ο Σταυρός. Τα Πάθη και ο Σταυρός είναι συνέπεια των τρόπων, δια των οποίων η αμαρτία, η κοινωνία του οργανωμένου ψέματος, τα ιδιοτελή συμφέροντα, η υποκρισία και η απληστία επιδιώκουν να συντρίψουν τον άνθρωπο και να του στερήσουν την ελπίδα. Είναι οι μέθοδοι δια των οποίων οι δυνάμεις της φιλαυτίας και της εμπάθειας αποπειρώνται ακόμη και τον θάνατο του Θεού, η, έστω, την εξορία της Εκκλησίας μακριά από τη ζωή του λαού Του.
Όμως τίποτα από όλα αυτά τα τρομερά και αδυσώπητα δεν μπορεί να αντιπαρατεθεί στη δύναμη της Αναστάσεως του Χριστού.
Η ύπαρξη του Σταυρού είναι γεγονός. Αλλά και η δια του Σταυρού νίκη της ζωής επί του θανάτου, η Ανάσταση, είναι αδιαμφισβήτητο γεγονός είναι η αδιαφιλονίκητη υπέρβαση των θλίψεων. Η Ανάσταση του Χριστού είναι ο θρίαμβος της ζωής και η συντριβή όσων επιβουλεύονται την αλήθεια και προσπαθούν να επιβάλλουν το σκότος.
Πάσχα σημαίνει έξοδος.
Σημαίνει τη διάβαση από την περιοχή της οδύνης στον χώρο της ελπίδας. Σημαίνει τη δύναμη της εναντίωσης στην παρακμή και στο αρνητικό ρεύμα της κάθε εποχής. Ορίζει την έξοδο προς την Αλήθεια. Σηματοδοτεί την απελευθέρωση από τα δεσμά της ανθρώπινης φιλαυτίας και των ψεύτικων υποσχέσεων∙ την έξοδο προς τη συνάντηση με τους άλλους, για να γινόμαστε, μέσα στην Εκκλησία, η κοινωνία της αγάπης.
«Δεύτε» αδελφοί μου «πόμα πίωμεν καινόν».
Ας μετακυλήσουμε την πλάκα του φόβου από τις καρδιές μας για να φανεί και πάλι κενός ο τάφος και να αναδειχθεί η ζωή ελεύθερη από την θλίψη και την απελπισία.
Ο Χριστός έχει αναστηθεί και η Οικουμένη λαμπροφορεί, διότι «το άχρονον φως, εκ τάφου σωματικώς, πάσιν εξέλαμψεν».
Η καθημερινότητά μας βιώνει συνεχώς την προσπάθεια του κακού να δηλητηριάζει τη ζωή μας και να πληγώνει την ελπίδα μας. Όμως «Χριστός Ανέστη». Και έκθαμβοι αντικρίζουμε τον ήλιο της δικαιοσύνης «πάσι ζωήν ανατέλλοντα».
«Χριστός Ανέστη». Και μας προσφέρει «άλλης βιοτής της αιωνίου απαρχήν».
«Χριστός Ανέστη». Και η ελπίδα αποκτά σάρκα, ο πόνος νόημα και το μέλλον φωτίζεται παρήγορα.
«Χριστός Ανέστη». Και τα «πάντα πεπλήρωται φωτός». Η Κτίση ολόκληρη αποκτά νέα θεμέλια και γιορτάζει την έγερση του Χριστού εκ του Τάφου, πάνω στην οποία στηρίζει πια την ύπαρξη και τη σημασία της.
Οι δύσκολες μέρες που διέρχεται η χώρα μας έχουν έντονη τη γεύση των θλίψεων, της πικρίας, της κόπωσης και της απόγνωσης που αναδύονται σε κάθε ανάβαση προς τον Γολγοθά.
Όμως αυτό που έφερε ο Χριστός στον κόσμο δεν είναι ο Σταυρός. Τα Πάθη και ο Σταυρός είναι συνέπεια των τρόπων, δια των οποίων η αμαρτία, η κοινωνία του οργανωμένου ψέματος, τα ιδιοτελή συμφέροντα, η υποκρισία και η απληστία επιδιώκουν να συντρίψουν τον άνθρωπο και να του στερήσουν την ελπίδα. Είναι οι μέθοδοι δια των οποίων οι δυνάμεις της φιλαυτίας και της εμπάθειας αποπειρώνται ακόμη και τον θάνατο του Θεού, η, έστω, την εξορία της Εκκλησίας μακριά από τη ζωή του λαού Του.
Όμως τίποτα από όλα αυτά τα τρομερά και αδυσώπητα δεν μπορεί να αντιπαρατεθεί στη δύναμη της Αναστάσεως του Χριστού.
Η ύπαρξη του Σταυρού είναι γεγονός. Αλλά και η δια του Σταυρού νίκη της ζωής επί του θανάτου, η Ανάσταση, είναι αδιαμφισβήτητο γεγονός είναι η αδιαφιλονίκητη υπέρβαση των θλίψεων. Η Ανάσταση του Χριστού είναι ο θρίαμβος της ζωής και η συντριβή όσων επιβουλεύονται την αλήθεια και προσπαθούν να επιβάλλουν το σκότος.
Πάσχα σημαίνει έξοδος.
Σημαίνει τη διάβαση από την περιοχή της οδύνης στον χώρο της ελπίδας. Σημαίνει τη δύναμη της εναντίωσης στην παρακμή και στο αρνητικό ρεύμα της κάθε εποχής. Ορίζει την έξοδο προς την Αλήθεια. Σηματοδοτεί την απελευθέρωση από τα δεσμά της ανθρώπινης φιλαυτίας και των ψεύτικων υποσχέσεων∙ την έξοδο προς τη συνάντηση με τους άλλους, για να γινόμαστε, μέσα στην Εκκλησία, η κοινωνία της αγάπης.
«Δεύτε» αδελφοί μου «πόμα πίωμεν καινόν».
Ας μετακυλήσουμε την πλάκα του φόβου από τις καρδιές μας για να φανεί και πάλι κενός ο τάφος και να αναδειχθεί η ζωή ελεύθερη από την θλίψη και την απελπισία.
Ο Χριστός έχει αναστηθεί και η Οικουμένη λαμπροφορεί, διότι «το άχρονον φως, εκ τάφου σωματικώς, πάσιν εξέλαμψεν».
Η καθημερινότητά μας βιώνει συνεχώς την προσπάθεια του κακού να δηλητηριάζει τη ζωή μας και να πληγώνει την ελπίδα μας. Όμως «Χριστός Ανέστη». Και έκθαμβοι αντικρίζουμε τον ήλιο της δικαιοσύνης «πάσι ζωήν ανατέλλοντα».
«Χριστός Ανέστη». Και μας προσφέρει «άλλης βιοτής της αιωνίου απαρχήν».
«Χριστός Ανέστη». Και η ελπίδα αποκτά σάρκα, ο πόνος νόημα και το μέλλον φωτίζεται παρήγορα.
«Χριστός Ανέστη». Και τα «πάντα πεπλήρωται φωτός». Η Κτίση ολόκληρη αποκτά νέα θεμέλια και γιορτάζει την έγερση του Χριστού εκ του Τάφου, πάνω στην οποία στηρίζει πια την ύπαρξη και τη σημασία της.
Αδελφοί μου και τέκνα εν Κυρίω αγαπητά,
Ας μην αφήσουμε τις θλίψεις και τις ωδίνες που γεννά η σημερινή δύσκολη κατάσταση του τόπου μας να σκοτεινιάσει τη ζωή μας.
Ας αφήσουμε το ανέσπερο φως της Αναστάσεως να λαμπρύνει την ύπαρξή μας και να φωτίσει τον δρόμο για ένα καλύτερο αύριο.
«ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ»
«ΑΛΗΘΩΣ ΑΝΕΣΤΗ»
Με πατρικές ευχές και αγάπη
Ο ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ
Το Πασχαλινό Μήνυμα του Πατριάρχη Αλεξανδρείας Θεοδώρου Β΄
ΕΛΕῼ ΘΕΟΥ ΠΑΠΑΣ ΚΑΙ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ
ΚΑΙ ΠΑΣΗΣ ΑΦΡΙΚΗΣ ΠΑΝΤΙ Τῼ ΠΛΗΡΩΜΑΤΙ
ΤΟΥ ΚΑΘ' ΗΜΑΣ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΟΥ ΚΑΙ ΠΑΤΡΙΑΡΧΙΚΟΥ ΘΡΟΝΟΥ ΧΑΡΙΣ ΚΑΙ ΕΛΕΟΣ ΚΑΙ ΕΙΡΗΝΗ ΠΑΡΑ ΤΟΥ ΑΝΑΣΤΑΝΤΟΣ ΚΥΡΙΟΥ ΚΑΙ ΘΕΟΥ ΚΑΙ ΣΩΤΗΡΟΣ ΗΜΩΝ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ
Αγαπητοί μου αδελφοί,
Χριστός Ανέστη!
Το χαρμόσυνο άγγελμα της Ανάστασης του Κυρίου βρίσκει την Μέση Ανατολή, τον τόπο όπου ο Θεός ως Δημιουργός διαλέχθηκε με τον άνθρωπο, να εξακολουθεί να αγωνίζεται με μεγάλες θυσίες προκειμένου να ατενίσει το δίκαιο, την κόρη οφθαλμού του Θεού στη γη.
Βρίσκει την Μέση Ανατολή, τον τόπο όπου ο Υιός και Λόγος του Θεού ενανθρωπίστηκε για να θεωθεί ο άνθρωπος, να εξακολουθεί να αναζητά τον δρόμο προς την κοινωνική ειρήνη.
Έναν δρόμο όμως που ναρκοθετείται από τον σφιχτό εναγκαλισμό πολιτικής και θρησκείας με την επικράτηση ριζοσπαστικών ιδεολογιών.
Αλλά και στην υποσαχάρια Αφρική, όπου ο χριστιανισμός αυξάνεται αλματωδώς, το χαρμόσυνο άγγελμα της Ανάστασης του Κυρίου δεν φτάνει ειρηνικά στις ψυχές όλων των ανθρώπων, αφού βίαια περιστατικά θέτουν υπό αμφισβήτηση το δικαίωμα της ελεύθερης θρησκευτικής έκφρασης.
Στην υποσαχάρια Αφρική, όπου έχει το σπίτι του το ένα τέταρτο των Χριστιανών του κόσμου, εκδηλώνονται περιστατικά αμφισβήτησης του δικαιώματος ελεύθερα να ορίζει και να νοηματοδοτεί ο καθένας τη ζωή του με αφετηρία την αναφορά του στον Θεό.
Τα πρόσφατα περιστατικά θρησκευτικής βίας στη Νιγηρία, την πολυπληθέστερη χώρα της Αφρικής, με συγκλονίζουν και με προβληματίζουν. Με προβληματίζει το γεγονός ότι ο θρησκευτικός φονταμενταλισμός απειλεί να συρρικνώσει τον πλούτο της θρησκευτικής παράδοσης.
Με προβληματίζει το γεγονός ότι η πίστη μπορεί να μεταστοιχειωθεί σε επιθετικό φανατισμό. Με προβληματίζει το γεγονός ότι η βία και ο φόβος δηλητηριάζουν την συνύπαρξη.
Eίναι πράγματι λυπηρό, τώρα που παταγωδώς διαψεύστηκαν όσοι προέβλεπαν το τέλος των θρησκειών, να σπαταλώνται οι ταμιευτήρες των θρησκειών για να αρδεύσουν τον αγρό των συγκρούσεων.
Να σπαταλώνται οι ταμιευτήρες των θρησκειών, οι οποίες, στην εποχή της αξιακής κρίσης που διερχόμαστε, αγρυπνούν για την διαφύλαξη της πνευματικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της ανθρωπότητας. Να σπαταλώνται οι ταμιευτήρες των θρησκειών, οι οποίες βρίσκονται στον πυρήνα της ανθρώπινης ύπαρξης.
Είναι καιρός όλοι να αντιληφθούμε ότι πολυπολιτισμική κοινωνία σημαίνει κατά βάση πολυθρησκευτική κοινωνία.
Σε αυτήν την κοινωνία ειρήνη δεν είναι δυνατόν να υπάρξει χωρίς ειρήνη μεταξύ των θρησκειών. Και ειρήνη μεταξύ των θρησκειών δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς διάλογο μεταξύ των θρησκειών.
Αφετηρία ενός τέτοιου διαλόγου οφείλει να είναι η προβολή των στοιχείων που ενώνουν τις θρησκείες, παρά εκείνων που τις χωρίζουν.
Αφετηρία ενός τέτοιου διαλόγου οφείλει να είναι η προβολή των κοινών αξιών των διαφόρων θρησκειών, παρά των αντιλήψεων εκείνων περί θρησκευτικής ανωτερότητας που υπονομεύουν την ανοχή στην διαφορετικότητα.
Στόχος ενός τέτοιου διαλόγου οφείλει να είναι η ανάδειξη της ενωτικής και ειρηνοποιητικής λειτουργίας των θρησκειών. Στόχος ενός τέτοιου διαλόγου οφείλει να είναι η συναίνεση των θρησκειών σε μια ελάχιστη κοινή ηθική, χωρίς ομολογιακή νόθευση.
Και αν κάποιοι φοβικά υποστηρίζουν ότι ο διαθρησκειακός διάλογος θα αποχρωματίσει την ιδιατερότητα κάθε θρησκευτικής έκφρασης, πλανώνται. Αδυνατούν να αντιληφθούν ότι άνθρωπος και θρησκευτική πίστη άρρηκτα συνυπάρχουν από την αρχή του κόσμου.
Αδυνατούν να αντιληφθούν ότι η θρησκευτική πίστη δεν διαγράφηκε ποτέ από την υπαρξιακή ταυτότητα ατόμων και λαών όσο και αν προσπάθησαν πολλοί κατά καιρούς να το καταφέρουν. Αδυνατούν να αντιληφθούν αυτό που καθημερινά διαπιστώνω ποιμαίνοντας την Αφρική, αυτό το μωσαϊκό των λαών και των θρησκειών: ότι η πίστη στον Θεό αποτελεί την μοναδική σταθερά σε έναν κόσμο που κλυδωνίζεται επικίνδυνα.
Και αν κάποιοι θεωρούν χίμαιρα την αληθινή ειρήνευση των θρησκειών ως ουσιαστικό παράγοντα παγκόσμιας ειρήνης δεν έχουν παρά να αναλογιστούν ότι αμφισβητούν την παντοδύναμη βούληση του Θεού να αναδείξει το ανθρώπινο γένος στις γνήσιες διαστάσεις του, να το τοποθετήσει στο αυθεντικό βάθρο του.
Την παντοδύναμη θεία βούληση που έμπρακτα πιστοποίησε η Ενανθρώπηση και η Ανάσταση του Υιού και Λόγου του Θεού προκειμένου το ανθρώπινο γένος να λυτρωθεί από τον πνευματικό θάνατο.
† Ο Πάπας και Πατριάρχης Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής
Θ Ε Ο Δ Ω Ρ Ο Σ Β’
Εν τη Μεγάλη Πόλει της Αλεξανδρείας
Άγιον Πάσχα 2012
Πηγή: http://www.romfea.gr/patriarxeia/patriarxeia/patriarxeio-alexandreias/12233-2012-04-11-10-02-15
Μήνυμα Πατριάρχη Ιεροσολύμων για το Πάσχα
Ελέω Θεού Πατριάρχης της Αγίας Πόλεως Ιερουσαλήμ
και πάσης Παλαιστίνης
παντί τω πληρώματι της Εκκλησίας, χάριν και έλεος και ειρήνην
από του Παναγίου και Ζωoδόχου Τάφου
του Αναστάντος Χριστού.
«Χαίρε Σιών αγία,μήτηρ των Εκκλησιών,
Θεού κατοικητήριον˙
Συ γαρ εδέξω πρώτη άφεσιν αμαρτιών,
δια της Αναστάσεως».
(Στιχηρόν αναστάσιμον,
Εσπερινού, ήχου πλ. δ’).
Ιδού ανέτειλε και πάλιν ημέρα εόρτιος, ευφρόσυνος και σωτήριος. Ιδού επέλαμψεν ημίν ημέρα χαράς και αγαλλιάσεως. Ιδού απήγαυσε ημέρα φωτός ανεσπέρου δια την Εκκλησίαν του Χριστού και την δημιουργίαν όλην.
Η Εκκλησία εορτάζει σήμερον εν χαρά ανεκλαλήτω την ζωηφόρον και λαμπροφόρον του Χριστού Ανάστασιν. Η Εκκλησία αναμιμνήσκεται σήμερον εν ευγνωμοσύνη και ευχαριστία βαθεία την δωρεάν του Θεού προς τον άνθρωπον.
Η Εκκλησία πανηγυρίζει το γεγονός ότι ο ιδρυτής αυτής ο Μονογενής Υιός και Λόγος του Θεού, ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός, κατά τον θεοφόρον της Εκκλησίας Πατέρα Άγιον Γρηγόριον τον Παλαμάν Αρχιεπίσκοπον Θεσσαλονίκης «ηράσθη της σωτηρίας του πλάσματος αυτού και την ανακαίνισιν αυτού επεξεργάσατο».
Ο Χριστός, ενδυθείς το ανθρώπινον, θάνατον υπέρ ημών εκουσίως υπέστη, «δια του σταυρού Αυτού ήλθε χαρά εν όλω τω κόσμω».
Δια του σταυρού ο Κύριος ημών κατήλθεν εις τον Άδην. Εις τους κευθμώνας του Άδου συνήντησε τους απ’ αιώνων δεσμίους, τους προπάτορας ημών, Αδάμ και Εύαν και τους απογόνους αυτών. Συνήντησεν όλους εκείνους, οι οποίοι άνευ Αυτού, άνευ του Χριστού, ετελειώθησαν, τους ζήσαντας υπό την σκιαν του νόμου Ιουδαίους, δικαίους και αδίκους, τους θεράποντας της φιλοσοφίας Έλληνας και λατρευτάς των ειδώλων.
Ο τίμιος Πρόδρομος, προλαβών τον Χριστόν και εις τον Άδην, «δια της αποτομής της τιμίας αυτού κεφαλής, γεγονυίας οικονομία τινί θεϊκή, είχε ήδη κηρύξει τοις εν Άδη του Σωτήρος την έλευσιν».
Όλους αυτούς, πιστεύσαντας, ηλευθέρωσε ο Χριστός της τυραννίας του διαβόλου. Εχαρίσατο αυτοίς ζωήν την αιώνιον. Παρέσχεν αυτοίς την ελευθερίαν εκ της ζωής του σκότους και της βασάνου της συνειδήσεως και την απόλαυσιν της κοινωνίας και της θέας του προσώπου Αυτού και του Πατρός Αυτού και του Αγίου Πνεύματος Αυτού.
Αναστήσας ο Χριστός τους εν Άδη, ουκ έμεινεν εις τον Άδην. Ο θάνατος ου κατίσχυσεν Αυτού. Ο Άδης ουκ εκράτησεν Αυτόν. Ο Θεός Πατήρ ανέστησε τον Υιόν Αυτού τον άνθρωπον Ιησούν. Η θεία φύσις του Θεανθρώπου Χριστού ανέστησε την ανθρωπίνην φύσιν Αυτού.
Δεδοξασμένος και λελαμπρυμένος ο Κύριος ημών δια του θανάτου του σταυρού Αυτού ανήλθεν εις την γην, ίνα ημάς τους ζώντας βεβαιώση περί του έργου Αυτού του σωτηρίου και εις τον Άδην. «Προήλθε ως εκ παστάδος του ολβίου τάφου τούτου», εις τον οποίον οι μαθηταί Αυτού ενεταφίασαν Αυτόν, διαρρήξας τας σφραγίδας αυτού.
Το μυστήριον τούτο, έργον της πανσθενούς δυνάμεως του Θεού, ο Χριστός εις τους μύστας Αυτού εφανέρωσεν, εις τους μαθητάς Αυτού και αποστόλους και εις τας μυροφόρους γυναίκας. Ούτοι ελθόντες εις τον τάφον, ζεύγος φαεσφόρων αγγέλων επ’ αυτού εθεάσαντο.
Οι άγγελοι ούτοι ένδοθεν του μνημείου «Ιησούν τον Ναζαρηνόν, τον εσταυρωμένον, αναστάντα ανήγγειλαν» (Μαρκ. 16, 6). Τον τάφον κενόν εις αυτούς επέδειξαν και προέτρεψαν «να ίδωσι τα εντάφια σπάργανα και δραμόντες να κηρύξωσι εις τον κόσμον ότι ανέστη ο Κύριος, θανατώσας τον θάνατον, ότι υπάρχει Θεού Υιός του σώζοντος το γένος των ανθρώπων».
Μετά την Ανάστασιν Αυτού ο Αναστάς Κύριος «παρέστησεν εαυτόν ζώντα τοις αποστόλοις εν πολλοίς τεκμηρίοις, δι’ ημερών τεσσαράκοντα οπτανόμενος αυτοίς» (Πραξ. 1, 3), μετά ταύτα δε κατά τον Άγιον Γρηγόριον τον Παλαμάν «εκάθισεν εν δεξιά της μεγαλωσύνης εν ουρανοίς, ποιήσας ομόθρονον ως ομόθεον το ανθρώπινον ημών φύραμα».
Έκτοτε εν τη δυνάμει του Σταυρωθέντος και Αναστάντος οι πιστεύοντες εις Αυτόν καθίστανται δημιουργοί έργων αγαθών και ωφελίμων, θαυμαστών και επαινετών υπέρ του πλησίον αυτών. Έτι δε μαρτυρούν και αποθνήσκουν χάριν του ονόματος του Χριστού. Υπερνικούν ανύποιστα βασανιστήρια και τον θάνατον αψηφούν. Το αίμα αυτών προθύμως υπέρ Χριστού εκχέουν. «Τα αίματα των εν όλω τω κόσμω μαρτύρων τούτων ως πορφύραν και βύσσον η Εκκλησία στολιζομένη», την δόξαν Χριστού εις τον κόσμον αναγγέλλει.
Την μαρτυρίαν ταύτην του Ιησού Χριστού, του Ενανθρωπήσαντος, Σταυρωθέντος και εκ νεκρών Αναστάντος μαρτυρεί η Εκκλησία ανά τα πέρατα της οικουμένης και η Εκκλησία Σιών της Αγίας, η Μήτηρ των Εκκλησιών, η «δεξαμένη πρώτη άφεσιν αμαρτιών δια της Αναστάσεως», εις αυτούς τους τόπους, τους οποίους επεσκέφθη και τους οποίους ηγίασε δια της παρουσίας Αυτού ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός. Η Εκκλησία Αύτη και η εν Αυτή Αγιοταφιτική Αδελφότης, ως εκπρόσωποι όλων των ανά τον κόσμον Ορθοδόξων διαφυλάττουν και επιδεικνύουν τούτους ως τεκμήρια της εν Χριστώ σεσαρκωμένης, εσταυρωμένης και αναστημένης αληθείας.
Τούτο πράττει και σήμερον η Εκκλησία της Αγίας Σιών κατά την λαμπροφόρον ταύτην αναστάσιμον νύκτα, ιερουργούσα επί του τόπου της σταυρώσεως και επ’ αυτού του ζωοδόχου Τάφου, εις τον οποίον ετάφη και εκ του οποίου ανέστη ο Αρχηγός της σωτηρίας ημών Χριστός, εν μέσω χιλιάδων ευλαβών προσκυνητών, «εξ εώας και θαλάσσης και βορρά και νότου» ελθόντων.
Εις τούτους, συμμάρτυρας της αληθείας της αναστάσεως του Χριστού, η Εκκλησία της Αγίας Σιών εύχεται την δύναμιν και την ευλογίαν του Σταυρωθέντος και Αναστάντος Ιησού Χριστού και την χάριν του Παναγίου και Ζωοδόχου Αυτού Τάφου.
Εν τή Αγία Πόλει Ιερουσαλήμ ΠΑΣΧΑ 2012.
Μετά Πατρικών ευχών και Πατριαρχικών Ευλογιών,
Διάπυρος προς Κύριον Ευχέτης,
ΘΕΟΦΙΛΟΣ Γ’
Πατριάρχης Ιεροσολύμων
Πατριαρχικὴ Ἀπόδειξις ἐπὶ τῷ Ἁγίῳ Πάσχα 2012
Πατριαρχικὴ Ἀπόδειξις ἐπὶ τῷ Ἁγίῳ Πάσχα 2012
Ἀριθμ. Πρωτ. 237
+ Β Α Ρ Θ Ο Λ Ο Μ Α Ι Ο Σ
ΕΛΕΩι ΘΕΟΥ
ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ - ΝΕΑΣ ΡΩΜΗΣ
ΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ
ΠΑΝΤΙ ΤΩι ΠΛΗΡΩΜΑΤΙ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ
ΧΑΡΙΝ, ΕΙΡΗΝΗΝ ΚΑΙ ΕΛΕΟΣ
ΠΑΡΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΞΩΣ ΑΝΑΣΤΑΝΤΟΣ ΣΩΤΗΡΟΣ ΧΡΙΣΤΟΥ
Πρωτότοκος τῶν νεκρῶν ἐγένετο
(Ἀναστάσιμον ἀπολυτίκιον γ΄ ἤχου).
Τέκνα ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά,
Ἐὰν ἡ Ἀνάστασις τοῦ Χριστοῦ ἀφεώρα μόνον εἰς Αὐτόν, ἡ σημασία της δι’ ἡμᾶς θὰ ἦτο μηδαμινή. Ἀλλὰ ὁ Χριστὸς δὲν ἀνέστη μόνος. Συνανέστησε μεθ' Ἑαυτοῦ καὶ πάντας τοὺς ἀνθρώπους. Βροντοφωνεῖ σχετικῶς ὁ ἐκ τῶν προκατόχων ἡμῶν Ἱερὸς Χρυσόστομος: "Ἀνέστη Χριστός, καὶ νεκρὸς οὐδεὶς ἐν τῷ μνήματι∙ Χριστὸς γὰρ ἐγερθεὶς ἐκ νεκρῶν, ἀπαρχὴ τῶν κεκοιμημένων ἐγένετο"∙ ἀπαρχὴ δηλονότι τῆς ἀναστάσεως πάντων τῶν κεκοιμημένων καὶ τῶν ἐφεξῆς κοιμηθησομένων, καὶ τῆς μεταβάσεως αὐτῶν ἐκ τοῦ θανάτου εἰς τὴν ζωήν. Τὸ μήνυμα εἶναι χαροποιὸν δι' ὅλους, διότι ἡ Ἀνάστασις τοῦ Χριστοῦ κατήργησε τὴν δύναμιν τοῦ θανάτου. Οἱ πιστεύοντες εἰς Αὐτὸν προσδοκοῦν ἀνάστασιν νεκρῶν καὶ διὰ τοῦτο βαπτίζονται εἰς τὸν θάνατον Αὐτοῦ, συνανίστανται μετ’ Αὐτοῦ, καὶ ζοῦν ζωὴν αἰώνιον.
Ὁ μακρὰν τοῦ Χριστοῦ κόσμος προσπαθεῖ νὰ συσσωρεύσῃ ὑλικὰ ἀγαθά, διότι στηρίζει ἐπ’ αὐτῶν τὴν ἐλπίδα τῆς ζωῆς του. Ἐλπίζει ἀκρίτως ὅτι διὰ τοῦ πλούτου θὰ ἀποφύγῃ τὸν θάνατον. Καὶ ὁ πλανώμενος ἄνθρωπος διὰ νὰ συσσωρεύσῃ πλοῦτον, ἐπιμηκύνοντα δῆθεν τὴν ζωήν του, σκορπίζει τὸν θάνατον εἰς τοὺς ἄλλους. Ἀφαιρεῖ ἀπὸ αὐτοὺς τὴν οἰκονομικὴν δυνατότητα τῆς ἐπιβιώσεως, καὶ πολλάκις διακόπτει βιαίως τὸ νῆμα τῆς ζωῆς των, ἐλπίζων ὅτι οὕτω θὰ διασώσῃ τὴν ἰδικήν του ζωήν.
Ἀλλά, ἀλλοίμονον! Ἡ πλάνη του εἶναι μεγάλη. Ἡ ζωὴ κερδίζεται μόνον διὰ τῆς πίστεως εἰς τὸν Χριστόν καὶ διὰ τῆς εἰς Αὐτὸν ἐνσωματώσεως.
Ἡ ἐμπειρία τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας βεβαιοῖ ὅτι οἱ ἑνωθέντες μετὰ τοῦ Χριστοῦ ζοῦν καὶ μετὰ θάνατον, συνυπάρχουν μετὰ τῶν ζώντων, συνδιαλέγονται μετ’ αὐτῶν, ἀκούουν αὐτοὺς καὶ πολλάκις ἱκανοποιοῦν θαυματουργικῶς τὰ αἰτήματά των.
Δὲν χρειάζεται πλέον ἡ ἀναζήτησις τοῦ μυθολογικοῦ "ἀθανάτου ὕδατος". Ἡ ἀθανασία ὑπάρχει ἐν τῷ Χριστῷ, καὶ προσφέρεται δι' Αὐτοῦ πρὸς ὅλους.
Δὲν χρειάζεται νὰ ἐξολοθρεύωνται λαοὶ διὰ νὰ ἐπιβιώσουν ἄλλοι λαοί. Οὔτε χρειάζεται νὰ ἐξολοθρεύωνται ἀνυπεράσπιστοι ἀνθρώπιναι ὑπάρξεις διὰ νὰ ζήσουν ἀνετώτερον ἄλλαι ἀνθρώπιναι ὑπάρξεις. Εἰς ὅλους ὁ Χριστὸς προσφέρει τὴν ἐπίγειον καὶ τὴν ἐπουράνιον ζωήν. Ἀνέστη, καὶ ὅσοι ἐπιθυμοῦν ἀκολουθοῦν Αὐτὸν εἰς τὸν δρόμον τῆς Ἀναστάσεως. Ἀντιθέτως, ὅσοι ἐμμέσως ἢ ἀμέσως σκορπίζουν τὸν θάνατον, νομίζοντες ὅτι οὕτω θὰ παρατείνουν ἢ θὰ διευκολύνουν τὴν ἰδικήν των ζωήν, καταδικάζουν ἑαυτοὺς εἰς τὸν αἰώνιον θάνατον.
Ὁ Ἀναστὰς Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ἦλθεν εἰς τὸν κόσμον ἵνα πάντες οἱ ἄνθρωποι ζωὴν ἔχωσι καὶ περισσὸν ἔχωσιν. Ἀποτελεῖ μεγάλην πλάνην ἐὰν πιστεύωμεν ὅτι θὰ προέλθῃ εὐημερία εἰς τὸ ἀνθρώπινον γένος διὰ τῶν ἀλληλοσπαραγμῶν. Ὁ Χριστὸς ἀνιστᾷ τοὺς νεκροὺς καὶ ἀκυρώνει τὴν θανάτωσιν αὐτῶν. Ἔχει τὴν δύναμιν τῆς ὑπερβάσεως τοῦ θανάτου. Τὸ γεγονὸς δὲ ὅτι ἐνίκησε τὸν θάνατον, ἐπιβεβαιοῖ τὴν ἀπέχθειαν Αὐτοῦ πρὸς αὐτόν. Ὁ Χριστὸς ὁδηγεῖ εἰς τὴν ζωήν, καὶ ἐπαναχορηγεῖ αὐτήν, τυχὸν διακοπεῖσαν, διότι Ἐκεῖνος εἶναι "ἡ Ζωὴ καὶ ἡ Ἀνάστασις ἡμῶν". Διὰ τοῦτο οἱ πιστοὶ δὲν φοβούμεθα τὸν θάνατον. Ἡ δύναμις ἡμῶν δὲν ἔγκειται εἰς τὸ ἄτρωτον τῆς ὑπάρξεώς μας ἀλλὰ εἰς τὸ ἀναστάσιμον αὐτῆς.
Χριστὸς ἀνέστη! Καὶ ἡμεῖς θὰ ἀναστηθῶμεν!
Ἂς ἀκολουθήσωμεν, ἀδελφοὶ καὶ τέκνα ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά, τὸν Ἀναστάντα Χριστόν, εἰς πάντα τὰ ἔργα Αὐτοῦ. Ἂς βοηθήσωμεν τοὺς στερουμένους τῶν μέσων τῆς ἐπιβιώσεως νὰ συντηρηθοῦν εἰς τὴν ζωήν. Ἄς διακηρύξωμεν εἰς τοὺς ἀγνοοῦντας τὴν Ἀνάστασιν τοῦ Χριστοῦ ὅτι δι’ αὐτῆς κατηργήθη ὁ θάνατος καὶ ὅτι συνεπῶς δύνανται καὶ αὐτοὶ νὰ μετάσχουν τῆς Ἀναστάσεως Αὐτοῦ, πιστεύοντες εἰς Αὐτόν καὶ ἀκολουθοῦντες τὰ ἴχνη Του. Ἡ ἰδικὴ μας ἀνάστασις τότε μόνον εἶναι δυνατή, ὅταν προσφέρηται διὰ τὴν ἀνάστασιν τῶν ἄλλων ἀδελφῶν μας. Τότε μόνον ἡ νικητήριος διακήρυξις “Χριστὸς Ἀνέστη” θὰ ἐνεργῇ σωστικῶς δι’ ὅλην τὴν ἀνθρωπότητα. Γένοιτο!
Ἅγιον Πάσχα 2012
+ Ὁ Κωνσταντινουπόλεως
διάπυρος πρὸς Χριστὸν Ἀναστάντα
εὐχέτης πάντων ὑμῶν
+ Β Α Ρ Θ Ο Λ Ο Μ Α Ι Ο Σ
ΕΛΕΩι ΘΕΟΥ
ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ - ΝΕΑΣ ΡΩΜΗΣ
ΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ
ΠΑΝΤΙ ΤΩι ΠΛΗΡΩΜΑΤΙ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ
ΧΑΡΙΝ, ΕΙΡΗΝΗΝ ΚΑΙ ΕΛΕΟΣ
ΠΑΡΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΞΩΣ ΑΝΑΣΤΑΝΤΟΣ ΣΩΤΗΡΟΣ ΧΡΙΣΤΟΥ
Πρωτότοκος τῶν νεκρῶν ἐγένετο
(Ἀναστάσιμον ἀπολυτίκιον γ΄ ἤχου).
Τέκνα ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά,
Ἐὰν ἡ Ἀνάστασις τοῦ Χριστοῦ ἀφεώρα μόνον εἰς Αὐτόν, ἡ σημασία της δι’ ἡμᾶς θὰ ἦτο μηδαμινή. Ἀλλὰ ὁ Χριστὸς δὲν ἀνέστη μόνος. Συνανέστησε μεθ' Ἑαυτοῦ καὶ πάντας τοὺς ἀνθρώπους. Βροντοφωνεῖ σχετικῶς ὁ ἐκ τῶν προκατόχων ἡμῶν Ἱερὸς Χρυσόστομος: "Ἀνέστη Χριστός, καὶ νεκρὸς οὐδεὶς ἐν τῷ μνήματι∙ Χριστὸς γὰρ ἐγερθεὶς ἐκ νεκρῶν, ἀπαρχὴ τῶν κεκοιμημένων ἐγένετο"∙ ἀπαρχὴ δηλονότι τῆς ἀναστάσεως πάντων τῶν κεκοιμημένων καὶ τῶν ἐφεξῆς κοιμηθησομένων, καὶ τῆς μεταβάσεως αὐτῶν ἐκ τοῦ θανάτου εἰς τὴν ζωήν. Τὸ μήνυμα εἶναι χαροποιὸν δι' ὅλους, διότι ἡ Ἀνάστασις τοῦ Χριστοῦ κατήργησε τὴν δύναμιν τοῦ θανάτου. Οἱ πιστεύοντες εἰς Αὐτὸν προσδοκοῦν ἀνάστασιν νεκρῶν καὶ διὰ τοῦτο βαπτίζονται εἰς τὸν θάνατον Αὐτοῦ, συνανίστανται μετ’ Αὐτοῦ, καὶ ζοῦν ζωὴν αἰώνιον.
Ὁ μακρὰν τοῦ Χριστοῦ κόσμος προσπαθεῖ νὰ συσσωρεύσῃ ὑλικὰ ἀγαθά, διότι στηρίζει ἐπ’ αὐτῶν τὴν ἐλπίδα τῆς ζωῆς του. Ἐλπίζει ἀκρίτως ὅτι διὰ τοῦ πλούτου θὰ ἀποφύγῃ τὸν θάνατον. Καὶ ὁ πλανώμενος ἄνθρωπος διὰ νὰ συσσωρεύσῃ πλοῦτον, ἐπιμηκύνοντα δῆθεν τὴν ζωήν του, σκορπίζει τὸν θάνατον εἰς τοὺς ἄλλους. Ἀφαιρεῖ ἀπὸ αὐτοὺς τὴν οἰκονομικὴν δυνατότητα τῆς ἐπιβιώσεως, καὶ πολλάκις διακόπτει βιαίως τὸ νῆμα τῆς ζωῆς των, ἐλπίζων ὅτι οὕτω θὰ διασώσῃ τὴν ἰδικήν του ζωήν.
Ἀλλά, ἀλλοίμονον! Ἡ πλάνη του εἶναι μεγάλη. Ἡ ζωὴ κερδίζεται μόνον διὰ τῆς πίστεως εἰς τὸν Χριστόν καὶ διὰ τῆς εἰς Αὐτὸν ἐνσωματώσεως.
Ἡ ἐμπειρία τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας βεβαιοῖ ὅτι οἱ ἑνωθέντες μετὰ τοῦ Χριστοῦ ζοῦν καὶ μετὰ θάνατον, συνυπάρχουν μετὰ τῶν ζώντων, συνδιαλέγονται μετ’ αὐτῶν, ἀκούουν αὐτοὺς καὶ πολλάκις ἱκανοποιοῦν θαυματουργικῶς τὰ αἰτήματά των.
Δὲν χρειάζεται πλέον ἡ ἀναζήτησις τοῦ μυθολογικοῦ "ἀθανάτου ὕδατος". Ἡ ἀθανασία ὑπάρχει ἐν τῷ Χριστῷ, καὶ προσφέρεται δι' Αὐτοῦ πρὸς ὅλους.
Δὲν χρειάζεται νὰ ἐξολοθρεύωνται λαοὶ διὰ νὰ ἐπιβιώσουν ἄλλοι λαοί. Οὔτε χρειάζεται νὰ ἐξολοθρεύωνται ἀνυπεράσπιστοι ἀνθρώπιναι ὑπάρξεις διὰ νὰ ζήσουν ἀνετώτερον ἄλλαι ἀνθρώπιναι ὑπάρξεις. Εἰς ὅλους ὁ Χριστὸς προσφέρει τὴν ἐπίγειον καὶ τὴν ἐπουράνιον ζωήν. Ἀνέστη, καὶ ὅσοι ἐπιθυμοῦν ἀκολουθοῦν Αὐτὸν εἰς τὸν δρόμον τῆς Ἀναστάσεως. Ἀντιθέτως, ὅσοι ἐμμέσως ἢ ἀμέσως σκορπίζουν τὸν θάνατον, νομίζοντες ὅτι οὕτω θὰ παρατείνουν ἢ θὰ διευκολύνουν τὴν ἰδικήν των ζωήν, καταδικάζουν ἑαυτοὺς εἰς τὸν αἰώνιον θάνατον.
Ὁ Ἀναστὰς Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ἦλθεν εἰς τὸν κόσμον ἵνα πάντες οἱ ἄνθρωποι ζωὴν ἔχωσι καὶ περισσὸν ἔχωσιν. Ἀποτελεῖ μεγάλην πλάνην ἐὰν πιστεύωμεν ὅτι θὰ προέλθῃ εὐημερία εἰς τὸ ἀνθρώπινον γένος διὰ τῶν ἀλληλοσπαραγμῶν. Ὁ Χριστὸς ἀνιστᾷ τοὺς νεκροὺς καὶ ἀκυρώνει τὴν θανάτωσιν αὐτῶν. Ἔχει τὴν δύναμιν τῆς ὑπερβάσεως τοῦ θανάτου. Τὸ γεγονὸς δὲ ὅτι ἐνίκησε τὸν θάνατον, ἐπιβεβαιοῖ τὴν ἀπέχθειαν Αὐτοῦ πρὸς αὐτόν. Ὁ Χριστὸς ὁδηγεῖ εἰς τὴν ζωήν, καὶ ἐπαναχορηγεῖ αὐτήν, τυχὸν διακοπεῖσαν, διότι Ἐκεῖνος εἶναι "ἡ Ζωὴ καὶ ἡ Ἀνάστασις ἡμῶν". Διὰ τοῦτο οἱ πιστοὶ δὲν φοβούμεθα τὸν θάνατον. Ἡ δύναμις ἡμῶν δὲν ἔγκειται εἰς τὸ ἄτρωτον τῆς ὑπάρξεώς μας ἀλλὰ εἰς τὸ ἀναστάσιμον αὐτῆς.
Χριστὸς ἀνέστη! Καὶ ἡμεῖς θὰ ἀναστηθῶμεν!
Ἂς ἀκολουθήσωμεν, ἀδελφοὶ καὶ τέκνα ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά, τὸν Ἀναστάντα Χριστόν, εἰς πάντα τὰ ἔργα Αὐτοῦ. Ἂς βοηθήσωμεν τοὺς στερουμένους τῶν μέσων τῆς ἐπιβιώσεως νὰ συντηρηθοῦν εἰς τὴν ζωήν. Ἄς διακηρύξωμεν εἰς τοὺς ἀγνοοῦντας τὴν Ἀνάστασιν τοῦ Χριστοῦ ὅτι δι’ αὐτῆς κατηργήθη ὁ θάνατος καὶ ὅτι συνεπῶς δύνανται καὶ αὐτοὶ νὰ μετάσχουν τῆς Ἀναστάσεως Αὐτοῦ, πιστεύοντες εἰς Αὐτόν καὶ ἀκολουθοῦντες τὰ ἴχνη Του. Ἡ ἰδικὴ μας ἀνάστασις τότε μόνον εἶναι δυνατή, ὅταν προσφέρηται διὰ τὴν ἀνάστασιν τῶν ἄλλων ἀδελφῶν μας. Τότε μόνον ἡ νικητήριος διακήρυξις “Χριστὸς Ἀνέστη” θὰ ἐνεργῇ σωστικῶς δι’ ὅλην τὴν ἀνθρωπότητα. Γένοιτο!
Ἅγιον Πάσχα 2012
+ Ὁ Κωνσταντινουπόλεως
διάπυρος πρὸς Χριστὸν Ἀναστάντα
εὐχέτης πάντων ὑμῶν
Πέμπτη 12 Απριλίου 2012
Τρίτη 10 Απριλίου 2012
ΧΡ. ΤΣΟΥΒΑΛΗ: "ΤΟ ΑΓΙΟ ΜΥΡΟ ΣΤΟ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ"
Η παρασκευή, «έμψησις» και ο καθαγιασμός νέας ποσότητας του Αγίου Μύρου
Του Άρχοντος Οστιαρίου της Μ.τ.Χ.Ε. Χρήστου Τσούβαλη
Φέτος τη Μεγάλη Εβδομάδα θα γίνει μετά από 10 χρόνια η παρασκευή, «έμψησις» και ο καθαγιασμός νέας ποσότητας Άγιου Μύρου στο Οικουμενικό Πατριαρχείο. Είναι η τρίτη φορά, που καθαγιάζεται το Άγιο Μύρο στην περίοδο της Πατριαρχίας Βαρθολομαίου (1992, 2002 και 2012).
Το Άγιο Μύρο καθαγιάζεται, περίπου κάθε 10 χρόνια, για να χρησιμοποιηθεί για το μυστήριο του Χρίσματος, που τελείται στην Εκκλησία μας μετά το μυστήριο του Αγίου Βαπτίσματος, προκειμένου να μεταδοθούν στους βαπτισθέντες τα χαρίσματα και οι δωρεές του Αγίου Πνεύματος.
Στους πρώτους χρόνους του Χριστιανισμού η μετάδοση των δωρεών και των χαρισμάτων του Αγίου Πνεύματος, σ’ αυτούς που βαπτίζονταν, γίνονταν από τους Απόστoλους( Πράξεις, 8, 14-17 και 19, 1-6 )
Τούτο όμως έγινε δύσκολο όταν αυξήθηκαν οι κατά τόπους Εκκλησίες και ο αριθμός των βαπτιζόμενων πιστών. Γι’ αυτό και οι Άγιοι Απόστολοι από το 2ο αιώνα αποφάσισαν να χρησιμοποιούν αγιασμένο Μύρο, που καθαγίαζαν οι ίδιοι με τους Επισκόπους,που είχαν την αποστολική διαδοχή, και με το οποίο αντικατέστησαν την «δι’ επιθέσεως των χειρών» μετάδοση των χαρισμάτων του Αγίου Πνεύματος στους βαπτιζόμενους.
Στην ιστορία αναφέρεται ότι, μέχρι τον 8ο αιώνα, το δικαίωμα παρασκευής και καθαγιασμού του Άγιου Μύρου το είχαν όλοι οι επίσκοποι, με το πέρασμα των χρόνων το δικαίωμα αυτό περιέρχεται στους Πατριάρχες και τέλος στον Οικουμενικό Πατριάρχη, για λόγους όχι εξάρτησης και υποταγής αλλά ως απτό και ορατό σημείο ενότητας και δεσμού των κατά τόπους Πατριαρχείων και Αυτοκέφαλων Εκκλησιών με το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Από τον ανωτέρω κανόνα εξαιρέθηκαν, από τον 14ο αιώνα, η Εκκλησία της Ρωσίας και, από τον19ο αιώνα, οι Εκκλησίες της Ρουμανίας και Σερβίας.
Κασσιανή: Μία παρεξηγημένη Αγία
Η Αγία Κασσιανή ή Κασσία γεννήθηκε μεταξύ του 805 και του 810 στην Κωνσταντινούπολη, γόνος πλούσιας οικογενείας. Στο πρόσωπό της συνδυαζόταν η εξυπνάδα και η εξωτερική ομορφιά. Όταν μεγάλωσε συνδύαζε τη σωματική ομορφιά με την εξυπνάδα της. Τρεις βυζαντινοί χρονικογράφοι, ο Συμεών ο Μεταφραστής, ο Γεώργιος Αμαρτωλός και ο Λέων ο Γραμματικός, αναφέρουν ότι έλαβε μέρος στην τελετή επιλογή νύφης για τον αυτοκράτορα Θεόφιλο, την οποία είχε οργανώσει η μητριά του Ευφροσύνη. Σε αυτή ο αυτοκράτορας επέλεγε τη σύζυγο της αρεσκείας του δίνοντας της ένα χρυσό μήλο Θαμπωμένος από την ομορφιά της Κασσίας, ο νεαρός αυτοκράτορας την πλησίασε και της είπε: «Εκ γυναικός τα χείρω» (εννοώντας τις συμφορές που ήρθαν από την Εύα). Η Κασσία, ετοιμόλογη, του απάντησε: «Kαι εκ γυναικός τα κρείττω» (εννοώντας την Παναγία). Ο Θεόφιλος θεωρώντας ότι τον πρόσβαλε της είπε «ω γύναι! Είθε να εσίγας» δηλαδή καλύτερα να σιωπούσες Απέρριψε την Κασσιανή και διάλεξε για σύζυγό του τη Θεοδώρα.Η Κασσιανή, ως μία άλλη Αντιγόνη που απέρριψε την κοσμική εξουσία του Κρέοντα, απορρίπτει την κοσμική εξουσία του Θεόφιλου και χάνει δια παντός το θρόνο. Διακρίνεται από αυτοπεποίθηση, παρρησία λόγου, μεγάλη μόρφωση και βαθιά πίστη. Μπορεί να έχασε τον επίγειο θρόνο αλλά κέρδισε τον ουράνιο. Δύο ισχυρές γυναίκες την ίδια χρονική στιγμή που έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στο Βυζάντιο. Η Θεοδώρα έγινε βασίλισσα και Αγία η Κασσιανή μία απλή μοναχή. Η θεία πρόνοια επενέβη για να γίνει αυτοκράτειρα η Θεοδώρα που με την ορθόδοξη πίστη της και το δυναμικό χαρακτήρα της βοήθησε στο θρίαμβο της Ορθοδοξίας και την τακτοποίηση του θέματος των εικόνων. Η Κασσιανή συμμετείχε στην αντίσταση κατά των εικονομάχων και θεωρείται η πλέον επιφανής γυναίκα μελωδός στο Βυζάντιο και πολύ δημοφιλής με ένα και μόνο τροπάριο.Υπήρξε όμως μία παρεξηγημένη Αγία αφού πολλοί αποδίδουν στην ίδια την Κασσιανή τους στίχους του τροπαρίου ως δήθεν αμαρτωλή με περιπετειώδεις και αμαρτωλούς έρωτες με τον Αυτοκράτορα Θεόφιλο. Τίποτε όμως δεν υπήρξε περισσότερο μεταξύ Κασσιανής και Θεόφιλου. Η Κασσιανή αρνήθηκε την ύλη για το πνεύμα, τα πρόσκαιρα για τα αιώνια, τα φθαρτά για τα άφθαρτα εγκατέλειψε το αρχοντικό της, τον κόσμο και τους δικούς της. Έγινε μοναχή, και ίδρυσε τη Μονή της Κασσίας ή Εικασίας ή Κασσιανής. Στο Μοναστήρι δεν την οδήγησε η αμαρτωλή της ζωή, γιατί ποτέ της δεν υπήρξε αμαρτωλή.
Το Τροπάριο της Κασσιανής είναι ο πιο γνωστός ύμνος της Κασσιανής. Ψάλλεται μόνο μία φορά το χρόνο κατά τη διάρκεια της Μ.Εβδομάδας (στον όρθρο της Μεγάλης Τετάρτης, ο οποίος τελείται το απόγευμα της Μεγάλης Τρίτης.
Κύριε, ἡ ἐν πολλαῖς ἁμαρτίαις περιπεσοῦσα γυνή,
τὴν σὴν αἰσθομένη θεότητα, μυροφόρου ἀναλαβοῦσα τάξιν,
ὀδυρομένη, μύρα σοι, πρὸ τοῦ ἐνταφιασμοῦ κομίζει.
Οἴμοι! λέγουσα, ὅτι νύξ μοι ὑπάρχει, οἶστρος ἀκολασίας,
ζοφώδης τε καὶ ἀσέληνος ἔρως τῆς ἁμαρτίας.
Δέξαι μου τὰς πηγὰς τῶν δακρύων,
ὁ νεφέλαις διεξάγων τῆς θαλάσσης τὸ ὕδωρ
κάμφθητί μοι πρὸς τοὺς στεναγμοὺς τῆς καρδίας,
ὁ κλίνας τοὺς οὐρανοὺς τῇ ἀφάτῳ σου κενώσει.
Καταφιλήσω τοὺς ἀχράντους σου πόδας,
ἀποσμήξω τούτους δὲ πάλιν τοῖς τῆς κεφαλῆς μου βοστρύχοις
ὧν ἐν τῷ παραδείσῳ Εὔα τὸ δειλινόν,
κρότον τοῖς ὠσὶν ἠχηθεῖσα, τῷ φόβῳ ἐκρύβη.
Ἁμαρτιῶν μου τὰ πλήθη καὶ κριμάτων σου ἀβύσσους
τίς ἐξιχνιάσει, ψυχοσῶστα Σωτήρ μου;
Μή με τὴν σὴν δούλην παρίδῃς, ὁ ἀμέτρητον ἔχων τὸ ἔλεος.
Το Τροπάριο της Κασσιανής είναι ο πιο γνωστός ύμνος της Κασσιανής. Ψάλλεται μόνο μία φορά το χρόνο κατά τη διάρκεια της Μ.Εβδομάδας (στον όρθρο της Μεγάλης Τετάρτης, ο οποίος τελείται το απόγευμα της Μεγάλης Τρίτης.
Κύριε, ἡ ἐν πολλαῖς ἁμαρτίαις περιπεσοῦσα γυνή,
τὴν σὴν αἰσθομένη θεότητα, μυροφόρου ἀναλαβοῦσα τάξιν,
ὀδυρομένη, μύρα σοι, πρὸ τοῦ ἐνταφιασμοῦ κομίζει.
Οἴμοι! λέγουσα, ὅτι νύξ μοι ὑπάρχει, οἶστρος ἀκολασίας,
ζοφώδης τε καὶ ἀσέληνος ἔρως τῆς ἁμαρτίας.
Δέξαι μου τὰς πηγὰς τῶν δακρύων,
ὁ νεφέλαις διεξάγων τῆς θαλάσσης τὸ ὕδωρ
κάμφθητί μοι πρὸς τοὺς στεναγμοὺς τῆς καρδίας,
ὁ κλίνας τοὺς οὐρανοὺς τῇ ἀφάτῳ σου κενώσει.
Καταφιλήσω τοὺς ἀχράντους σου πόδας,
ἀποσμήξω τούτους δὲ πάλιν τοῖς τῆς κεφαλῆς μου βοστρύχοις
ὧν ἐν τῷ παραδείσῳ Εὔα τὸ δειλινόν,
κρότον τοῖς ὠσὶν ἠχηθεῖσα, τῷ φόβῳ ἐκρύβη.
Ἁμαρτιῶν μου τὰ πλήθη καὶ κριμάτων σου ἀβύσσους
τίς ἐξιχνιάσει, ψυχοσῶστα Σωτήρ μου;
Μή με τὴν σὴν δούλην παρίδῃς, ὁ ἀμέτρητον ἔχων τὸ ἔλεος.
ΠΗΓΕΣ:
«Κασσιανή, n Bυζαντινή αρχόντισσα και ποιήτρια», Χριστιανική Ένωση Kαβάλας, Kαβάλα 1989
Θεοχάρης Δετοράκης ΄΄Η Κασσιανή, Μύθος και Ιστορία΄΄. Ομιλία στην Ένωση ΄΄Απόστολος Παύλος΄΄ 7 Απριλίου 2001
Δευτέρα 9 Απριλίου 2012
Μ. Δευτέρα, Μ. Τρίτη, Μ. Τετάρτη: Το τέλος
Από το Βιβλίο
«Μικρό Οδοιπορικό της Μεγάλης Εβδομάδος»
Αλέξανδρος Σμέμαν
«Μικρό Οδοιπορικό της Μεγάλης Εβδομάδος»
Αλέξανδρος Σμέμαν
Αυτές οι τρεις ημέρες, τις οποίες η Εκκλησία ονομάζει Μεγάλες και Άγιες, έχουν, μέσα στο λειτουργικό κύκλο της Μεγάλης Εβδομάδας, ένα καθοριστικό σκοπό. Τοποθετούν όλες τις ιερές ακολουθίες στην προοπτική του Τέλους, μάς υπενθυμίζουν το εσχατολογικό νόημα του Πάσχα.
Συχνά η Μεγάλη Εβδομάδα χαρακτηρίζεται σαν περίοδος γεμάτη με «ωραιότατες παραδόσεις» και «έθιμα», σαν ξεχωριστό τμήμα του εορτολογίου μας. Τα ζούμε όλα αυτά από την παιδική μας ηλικία σαν ένα ελπιδοφόρο γεγονός που γιορτάζουμε κάθε χρόνο, θαυμάζουμε την ομορφιά των ακολουθιών, τις επιβλητικές πομπές και προσβλέπουμε με κάποια ανυπομονησία στο Πασχαλινό τραπέζι... Και ύστερα, όταν όλα αυτά τελειώσουν, ξαναρχίζουμε την κανονική μας ζωή. Αλλά άραγε καταλαβαίνουμε πως όταν ο κόσμος αρνήθηκε τον Σωτήρα του, όταν ο Ιησούς «ήρξατο αδημονείν» και έλεγε: «περίλυπος εστιν η ψυχή μου έως θανάτου», και όταν πέθανε στο Σταυρό, τότε η «κανονική ζωή» σταμάτησε; Δεν είναι πια δυνατόν να υπάρξει «κανονική ζωή» γιατί ακριβώς αυτοί που φώναζαν «Σταύρωσον Αυτόν!», αυτοί που Τον έφτυναν και Τον κάρφωναν στο Σταυρό ήταν... «κανονικοί άνθρωποι». Τον μισούσαν και Τον σκότωσαν ακριβώς γιατί τους τάραξε, τους χάλασε την «κανονική» ζωή τους. Και ήταν πραγματικά ένας τέλεια «κανονικός» κόσμος αυτός που προτίμησε το σκοτάδι και το θάνατο από το φως και τη ζωή... Με το θάνατο όμως του Χριστού ο «κανονικός» κόσμος και η «κανονική» ζωή καταδικάστηκαν αμετάκλητα. Ή μάλλον, θα λέγαμε ότι αποκαλύφθηκε η αληθινή, η ανώμαλη φύση τους, η ανικανότητά τους να δεχθούν το Φως, αποκαλύφθηκε η τρομερή δύναμη του κακού μέσα τους. «Νυν κρίσις εστιν του κόσμου τούτου, νυν ο άρχων του κόσμου τούτου εκβληθήσεται έξω». (Ιω. 12, 31).
Το Πάσχα σημαίνει το τέλος «αυτού του κόσμου». Με το Θάνατο και την Ανάσταση του Ιησού Χριστού συντελέστηκε αυτό το τέλος, που μπορεί να διαρκέσει εκατοντάδες αιώνες, χωρίς να αλλοιώνει τη φύση του χρόνου τον οποίο ζούμε σαν «έσχατο καιρό». «Και οι χρώμενοι τω κόσμω τούτω ως μη καταχρώμενοι, παράγει γαρ το σχήμα του κόσμου τούτου.» (Α’ Κορ. 7, 31).
Συχνά η Μεγάλη Εβδομάδα χαρακτηρίζεται σαν περίοδος γεμάτη με «ωραιότατες παραδόσεις» και «έθιμα», σαν ξεχωριστό τμήμα του εορτολογίου μας. Τα ζούμε όλα αυτά από την παιδική μας ηλικία σαν ένα ελπιδοφόρο γεγονός που γιορτάζουμε κάθε χρόνο, θαυμάζουμε την ομορφιά των ακολουθιών, τις επιβλητικές πομπές και προσβλέπουμε με κάποια ανυπομονησία στο Πασχαλινό τραπέζι... Και ύστερα, όταν όλα αυτά τελειώσουν, ξαναρχίζουμε την κανονική μας ζωή. Αλλά άραγε καταλαβαίνουμε πως όταν ο κόσμος αρνήθηκε τον Σωτήρα του, όταν ο Ιησούς «ήρξατο αδημονείν» και έλεγε: «περίλυπος εστιν η ψυχή μου έως θανάτου», και όταν πέθανε στο Σταυρό, τότε η «κανονική ζωή» σταμάτησε; Δεν είναι πια δυνατόν να υπάρξει «κανονική ζωή» γιατί ακριβώς αυτοί που φώναζαν «Σταύρωσον Αυτόν!», αυτοί που Τον έφτυναν και Τον κάρφωναν στο Σταυρό ήταν... «κανονικοί άνθρωποι». Τον μισούσαν και Τον σκότωσαν ακριβώς γιατί τους τάραξε, τους χάλασε την «κανονική» ζωή τους. Και ήταν πραγματικά ένας τέλεια «κανονικός» κόσμος αυτός που προτίμησε το σκοτάδι και το θάνατο από το φως και τη ζωή... Με το θάνατο όμως του Χριστού ο «κανονικός» κόσμος και η «κανονική» ζωή καταδικάστηκαν αμετάκλητα. Ή μάλλον, θα λέγαμε ότι αποκαλύφθηκε η αληθινή, η ανώμαλη φύση τους, η ανικανότητά τους να δεχθούν το Φως, αποκαλύφθηκε η τρομερή δύναμη του κακού μέσα τους. «Νυν κρίσις εστιν του κόσμου τούτου, νυν ο άρχων του κόσμου τούτου εκβληθήσεται έξω». (Ιω. 12, 31).
Το Πάσχα σημαίνει το τέλος «αυτού του κόσμου». Με το Θάνατο και την Ανάσταση του Ιησού Χριστού συντελέστηκε αυτό το τέλος, που μπορεί να διαρκέσει εκατοντάδες αιώνες, χωρίς να αλλοιώνει τη φύση του χρόνου τον οποίο ζούμε σαν «έσχατο καιρό». «Και οι χρώμενοι τω κόσμω τούτω ως μη καταχρώμενοι, παράγει γαρ το σχήμα του κόσμου τούτου.» (Α’ Κορ. 7, 31).
Η λέξη Πάσχα σημαίνει πέρασμα, διάβαση. Η γιορτή της Διάβασης (Πάσχα) ήταν για τους Εβραίους η ετήσια ανάμνηση όλης της ιστορίας της σωτηρίας τους, της σωτηρίας σαν πέρασμα από τη σκλαβιά των Αιγυπτίων στην ελευθερία, από την εξορία στη γη της επαγγελίας. Ήταν επίσης η προσδοκία της τελικής διάβασης στη Βασιλεία του Θεού. Και ο Ιησούς Χριστός έγινε η εκπλήρωση αυτού του Πάσχα, έγινε το Πέρασμα. Αυτός πραγματοποίησε την τελική διάβαση από το θάνατο στη ζωή από τούτο τον «παλαιό κόσμο» στον «καινό κόσμο», στον «καινό χρόνο» της Βασιλείας του Θεού. Ο Χριστός έδωσε και σε μάς τη δυνατότητα για μια τέτοια διάβαση. Ζώντας «εν τω κόσμω τούτω» μπορούμε ταυτόχρονα να μην είμαστε «εκ του κόσμου τούτου», δηλαδή να ελευθερωθούμε από τη σκλαβιά στο θάνατο και την αμαρτία και να συμμετέχουμε στον «επερχόμενο αιώνα». Για να γίνει αυτό θα πρέπει και μεις επίσης να πραγματοποιήσουμε τη δική μας, την προσωπική διάβαση, να καταδικάσουμε τον παλαιό Αδάμ μέσα μας, να «ενδυθούμε» τον Χριστό – αυτό δηλαδή που γίνεται στο βάπτισμα με την τριπλή κατάδυση και που είναι σύμβολο θανάτου – και να ζήσουμε την αληθινή ζωή εν Θεώ... Μόνον έτσι το Πάσχα δεν γίνεται μια ετήσια ανάμνηση – ιεροπρεπής και ωραία- γεγονότων του παρελθόντος. Αλλά είναι το Γεγονός που μας προσφέρθηκε και αποτελεσματικά μάς αποκαλύπτει ότι ο παρών κόσμος μας, ο χρόνος μας η ζωή μας έφτασαν στο Τέλος τους και ταυτόχρονα μάς αναγγέλει την Αρχή της νέας ζωής...
Τῷ θρόνῳ ἐν οὐρανῷ, τῷ πώλῳ ἐπὶ τῆς γῆς…
ΚΥΡΙΑΚΗ ΒΑΪΩΝ
Σήμερα εἶναι μία μέρα ἐντελῶς ἀνατρεπτική! Ἀνατρεπτική τῆς
θρησκείας, τῆς ἰδεολογίας, τῆς ἐξουσίας, τῆς ἐξουσίας τῆς θρησκείας. Περιμένουμε
καὶ προϋπαντοῦμε τὸ Χριστό, ποὺ ἔρχεται ὡς ἐλευθερωτής. Καὶ ὅπως οἱ Ἐβραῖοι τὸν
προϋπαντοῦσαν στὰ Ἱεροσόλυμα, δίχως καλά-καλά νὰ καταλαβαίνουν τὸ γιατί, ἔτσι κι
ἐμεῖς -μακρυά ἀπό τὸ νόημα αὐτοῦ τοῦ ἐρχομοῦ- τὸν ὑποδεχόμαστε καὶ γιορτάζουμε
γιὰ νὰ ἐπιβεβαιώσουμε μᾶλλον τὴ θρησκευτική μας πεποίθηση, θεωρώντας ὅτι καὶ
μόνο ἡ ἰδεολογική μας προσήλωση στὸ Εὐαγγέλιο μᾶς κατατάσσει στοὺς θριαμβευτές.
Κανείς ὅμως δὲν φαντάζεται ποῦ ὁ Χριστὸς ὁδεύει, κανεὶς δὲν ὑποψιάζεται ὅτι ὁ
Σταυρός εἶναι μονάχα πόνος καὶ θυσία. Ἀκόμα καὶ τὸν Σταυρὸ τὸν θέλουμε
ὡραιοποιημένο, ὅμως Σταυρός χωρίς θυσία δὲν φέρνει τὴν Ἀνάσταση. Ὁ Χριστός
ἔρχεται πάνω σ᾽ ἕνα γαϊδουράκι, ἀνατρέποντας κάθε μας προσδοκία καὶ ἀποκλείοντας
κάθε ὑποψία θριαμβολογίας καὶ ἑορτασμοῦ. Ὅταν ξέρεις ποῦ βαδίζεις δὲν
γιορτάζεις, δὲν λὲς μεγάλα λόγια, μόνο προχωρᾶς ἀποφασιστικά, ἥσυχα, ταπεινά.
Καλὴ Ἀνάσταση! (π.Χρῆστος Ζαχαράκης)
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)