Πέμπτη, 22 Ιανουαρίου 2015

Η εισαγωγική ομιλία στο θέμα του συνεδρίου «Διακόνισσες, Χειροτονία των Γυναικών και Ορθόδοξη Θεολογία» από τον Ομότιμο Καθηγητή Πέτρο Βασιλειάδη

Παναγιώτατε, Σεβαστοί πατέρες, Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, 

Dear friends from all over the world, more than 200 registered attendees plus many others who have been informed through the social media, and are able to watch our conference live, 

Tο συνέδριο που αρχίζει απόψε σε συνεργασία με τη Θεολογική Σχολή του ΑΠΘ και τη Θεολογική Σχολή του Τιμίου Σταυρού της Βοστώνης, με θέμα: «Διακόνισσες, χειροτονία των γυναικών και Ορθόδοξη θεολογία», είναι οφειλετικώς αφιερωμένο στον πολιό ομότιμο καθηγητή και τέως Πρύτανη του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Ευάγγελο Θεοδώρου, αλλά και τέως κοσμήτορα της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ, για τη συμπλήρωση 60 και πλέον χρόνων από τη δημοσίευση της διεθνώς αναγνωρισμένης επιστημονικής του συμβολής επί του θέματος του συνεδρίου. Αποτελεί το πρώτο τμήμα ενός διεθνούς διετούς ερευνητικού προγράμματος του Κέντρου Οικουμενικών, Ιεραποστολικών και Περιβαλλοντικών Μελετών «Μητροπολίτης Παντελεήμων Παπαγεωργίου», ως ελάχιστη θεολογική συμβολή στην πορεία του Οικουμενικού θρόνου προς την Πανορθόδοξη Σύνοδο του 2016, με τον γενικό τίτλο: «Ταπεινή θεολογική συμβολή στην Ορθόδοξη Εκκλησία μας καθ΄ οδόν προς την Πανορθόδοξη Σύνοδο του 2016» (Ηumble Theological Contribution to our Orthodox Church on her Way towards the 2016 Pan-Orthodox Council). Το Κέντρο «Μητρ. Παντελεήμων Παπαπαγεωργίου», έχοντας ασχοληθεί την προ-προηγούμενη ακαδημαϊκή χρονιά με θέμα ιεραποστολικού ενδιαφέροντος (και αναφέρομαι στο διεθνές διαθρησκειακό συμπόσιο «Μία Ορθόδοξη προσέγγιση στη Θεολογία των Θρησκειών», πάλι με τους ίδιους συνδιοργανωτές), και την προηγούμενη χρονιά με θέμα οικουμενικού ενδιαφέροντος (αναφέρομαι στο ομότιτλο σεμινάριο), είχε αρχικά προγραμματίσει την ερευνητική του ενασχόληση τούτη την ακαδημαϊκή (και εκκλησιαστική) χρονιά με περιβαλλοντολογικά ζητήματα. Η περσινή όμως απόφαση των Προκαθημένων των Ορθοδόξων Εκκλησιών να συγκληθεί επί τέλους Πανορθόδοξη Σύνοδος το 2016, μας ανάγκασε να επαναπροσδιορίσουμε τις προτεραιότητές μας. Αν και το θέμα των διακονισσών και εμμέσως της χειροτονίας των γυναικών, δεν βρίσκεται στην Η.Δ. της σημαντικότατης αυτής Πανορθοδόξου Συνόδου, η επίσημη τοποθέτηση του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Κύπρου κ. Χρυσοστόμου κατά την τελευταία σύνοδο των Προκαθημένων πέρσι τον Μάρτιο: «Πιστεύω, ακόμα, πως θα πρέπει να μας απασχολήσει και το θέμα της θέσης των γυναικών στην Εκκλησία. Μεγάλες χριστιανικές ομολογίες, όπως οι Αγγλικανοί, έχουν εισαγάγει τη χειροτονία γυναικών. Θα πρέπει Αγιογραφικά και Πατερικά να κατοχυρώσουμε τη θέση μας και να μελετήσουμε σοβαρά, λαμβάνοντας υπόψη όλες τις παραμέτρους του θέματος, την επαναφορά του θεσμού των διακονισσών στην Εκκλησία», μας ανάγκασε να επιχειρήσουμε μια πρώτη θεολογική – αλλά και γενικότερη επιστημονική – προσέγγιση του θέματος. Άλλωστε, το μέλλον της μαρτυρίας της Εκκλησίας και της θεολογίας περιστρέφεται κατά κύριο λόγο στην αντιμετώπιση των γυναικών στην εκκλησιαστική και ευρύτερη κοινωνική ζωή. 

Πριν από 60 χρόνια ο ομότιμος καθ. Ευάγγελος Θεοδώρου, 94 ετών σήμερα, άνοιξε τη συζήτηση στους Ορθόδοξους θεολογικούς κύκλους πάνω στο ακανθώδες ζήτημα της χειροτονίας γυναικών στην μυστηριακή ιερωσύνη με την διδακτορική του διατριβή για τις διακόνισσες. Τιμώντας τον πρωτεργάτη αυτόν της νεότερης ελληνο-Ορθόδοξης θεολογίας το Κέντρο Οικουμενικών, Ιεραποστολικών και Περιβαλλοντικών Μελετών «Μητρ. Παντελεήμων Παπαγεωργίου» (CEMES) αποφάσισε να του αφιερώσει το παρόν συνέδριο, μετά και την προσωπική δήλωση του Οικουμενικού Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίου – όταν αντιπροσωπία του Δ.Σ. του Κέντρου τον επισκέφτηκε για να τον ενημερώσει για τον μελλοντικό ερευνητικό προγραμματισμό του – ότι «πραγματικά το αξίζει».

Το σκεπτικό του Συνεδρίου είναι όχι η επικοινωνιακή προώθηση της μιας ή της άλλης άποψης στον συνεχιζόμενο διάλογο, τόσο σε διαχριστιανικό επίπεδο όσο τον τελευταίο καιρό και εντός της Ορθόδοξης θεολογίας, ούτε και η αυστηρά αντικειμενική επιστημονική τοποθέτηση χωρίς εκκλησιαστική αναφορά, αλλά η συστηματική ανάλυση του όλου προβλήματος και η υποβολή των προκαταρτικών συμπερασμάτων και προτάσεων στις αρμόδιες κανονικές επιτροπές και συνόδους της ανά την οικουμένη Ορθοδοξίας, και κυρίως στο συντονιστικό της κέντρο, το Οικουμενικό μας Πατριαρχείο.

H Ορθόδοξη Εκκλησία, βέβαια, εδώ και αρκετές δεκαετίες έχει διατυπώσει – όχι βέβαια συνοδικά, αλλά μέσα από τα πορίσματα του περίφημου διορθόδοξου συνεδρίου της Ρόδου το 1988 – μια συγκεκριμένη θεολογική θέση γύρω από το ζήτημα της χειροτονίας των γυναικών. Προσφάτως, όμως, η αναθεώρηση των απόψεων του Μητροπολίτου Διοκλείας Καλλίστου Ware, του πρώτου σύγχρονου Ορθόδοξου θεολόγου που διατύπωσε συστηματικά θεολογικές απόψεις για το θέμα αυτό, οι μελέτες της αείμνηστης Elizabeth Behr-Sigel, αλλά και του Ορθοδόξου δογματολόγου αυτού εδώ του ιδρύματος (ΑΠΘ), αειμνήστου συναδέλφου Νικολάου Ματσούκα, όπως και ορισμένες πρόσφατες διδακτορικές διατριβές και μεταδιδακτορικές μονογραφίες Ορθοδόξων επιστημόνων, κυρίως όμως η τρομακτική εξέλιξη στις βιβλικές, λειτουργικές, ιστορικές, πατερικές, ακόμη και κοινωνιολογικές, σπουδές, έχουν κάνει επιτακτική την ανάγκη καλύτερης θεολογικής τεκμηρίωσης της επίσημης θέσης της Ορθόδοξης Εκκλησίας, αλλά και άλλων χριστιανικών ομολογιών, και κυρίως της Ρωμαιο-Καθολικής Εκκλησίας, γιατί όχι και χριστιανικών ομολογιών που έχουν ήδη υιοθετήσει την γυναικεία ιερωσύνη, όπως η Αγγλικανική, αλλά και συντηρητικών ευαγγελικαλικών που σταθερά την αρνούνται. Στο πρόγραμμα του συνεδρίου περιλαμβάνονται τόσο νηφάλιες Ορθόδοξες θεολογικές απόψεις, κριτικές της επικρατούσας επιχειρηματολογίας, αλλά και υποστηρικτικές αυτής αλλά με άλλο θεολογικό και επιστημονικό σκεπτικό. Όπως επίσης υπάρχουν και εισηγήσεις περιγραφικές των άλλων εκκλησιών και χριστιανικών ομολογιών, αλλά και ορισμένες επιστημονικές απόψεις φιλο-Ορθοδόξων ετεροδόξων ερευνητών με βιβλικά και θεολογικά επιχειρήματα.

Για περισσότερα στο: ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου